T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 730
KARAR NO : 2014 / 785
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : Uyuşmazlık Mahkemesince, aynı işleme karşı idari yargı yerinde daha önce açılan dava sebebiyle oluşan olumsuz görev uyuşmazlığında, görevli mahkeme belirlenerek, adli yargı yerince verilen gö-revsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığından, idari yargı yerinde ikinci kez açılan dava nedeniyle ikinci kez oluşan olumsuz görev uyuşmazlığında, aynı gerekçelerle adli yargı yeri görevli oldu-ğundan, yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar :1-A.G.
2-Diyarbakır Protestan Kilisesi Derneği
Vekili :Av. I. Ç.
Davalı :Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
O L A Y :Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü,Diyarbakır Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğünün 22.1.2013 gün ve …37488sayılı kararıyla, J.L.M. isimli yabancı uyruklu kişiyiProtestan Kilisesinde izinsiz ve kaçak olarakçalıştırdığından bahisle, DiyarbakırProtestan Kilisesi Derneği Yönetim Kurulu Başkanıdavacı A.G. adına 4817 sayılı YabancılarınÇalışma İzinleri Hakkında Kanun’un 21/3.maddesi uyarınca 6.795,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Davacılarvekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerineitirazda bulun-muştur.
DİYARBAKIR1. SULH CEZA MAHKEMESİ: 23.5.2013 gün ve D.İş No:2013/430,D.İş K:2013/430 sayıyla; 5326 sayılı Kanunuyarınca davanın görüm veçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görev nedeniyle başvurunun reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacılar vekili, bu kez, aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
DİYARBAKIR 1. İDAREMAHKEMESİ: 3.9.2013 gün ve E:2013/2411, K:2013/907 sayıyla; 4817sayılı Kanun’da idari para cezasına karşıbaşvuru yolu düzenlenmediğinden Kabahatler Kanunu’nagöre davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
Davacılar vekili, 1.7.2013tarihinde, aynı istemle idari yargı yerinde ikinci kez davaaçmıştır.
DİYARBAKIR 2. İDAREMAHKEMESİ: 16.4.2014 gün ve E:2013/2355, K:2014/522 sayıyla;4817 sayılı Kanun’da idari para cezasına karşıbaşvuru yolu düzenlenmediğinden Kabahatler Kanunu’nagöre davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
Davacılarvekilinin, Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nce verilen 23.5.2013gün ve D.İş No:2013/430, D.İş K:2013/430sayılı görevsizlik kararı ile Diyarbakır 2. İdareMahkemesi’nce verilen 16.4.2014 gün ve E:2013/2355, K:2014/522 sayılıgörevsizlik kararı arasında oluşanolumsuz görevuyuşmazlığının çözümüiçin dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesini talep etmesi üzerine, idari yargı dosyası, adli yargı yerine ait dava dosyası da teminedilerek Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcınınya da şahsi davacının talebi ile başlayanyargılaması sonunda sanığın mahkûmiyetine ya daberaatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleriarasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkçabelirtilmiştir. Bu durum göz önünealındığında, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Adlive idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesinde öngörülen biçimdeolumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idariyargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacılar vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren Mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu, ancak UyuşmazlıkMahkemesince, aynı işleme karşı idari yargı yerindedaha önce açılan dava sebebiyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığında, görevli mahkemebelirlenerek, adli yargı yerince verilen görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verildiğianlaşıldığından, idari yargı yerinde ikinci kezaçılan dava nedeniyle ikinci kez oluşan olumsuz görevuyuşmazlığında, aynı gerekçelerle adliyargı yeri görevli olduğundan, yeniden karar verilmesine yerolmadığına karar verilmesinin gerektiği yolundaki raporuile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün adli yargının görevliolduğu ancak daha önce Uyuşmazlık Mahkemesince adliyargı yerince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasınakarar verildiği anlaşıldığından yeniden kararverilmesine yer olmadı-ğına karar verilmesinin gerektiği yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4817sayılı Yabancıların Çalışma İzinleriHakkında Kanun’un 21. maddesi üçüncü fıkrasıuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.
27.2.2003tarih ve 4817 sayılı YabancılarınÇalışma İzinleri Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1. maddesinde,“ BuKanunun amacı, yabancıların Türkiye'dekiçalışmalarını izne bağlamak ve buyabancılara verilecek çalışma izinleri ile ilgiliesasları belirlemektir” denilmiş; 21.maddesinde, idari para cezasının hangi hallerde verileceği veverilecek idari para cezası miktarları belirtildikten sonra, buKanunda öngörülen idari para cezalarınıngerekçesi belirtilmek suretiyle Bakanlık bölgemüdürlüğünce ilgililere 7201 sayılı TebligatKanunu hükümlerine göre tebliğ edileceği, idari paracezalarının tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde vergi daireleri veya mal müdürlüklerineödeneceği, ilgililerin cezaya bu süre
içinde yetkili sulh ceza mahkemesi nezdinde itiraz edebilecekleri,başvurunun, cezanın takip ve tahsilini durdurmayacağıöngörülmüşken, bu madde, 23.1.2008 tarih ve 5728sayılı Kanun’un 499. maddesiyle, “18 inci maddeye göre bildirim yükümlülüğünü süresi içinde
yerine getirmeyen bağımsızçalışan yabancı ile yabancıçalıştıran işverene her bir yabancı içinikiyüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Çalışma izniolmaksızın bağımlı çalışanyabancıya beşyüz Türk Lirası idarî paracezası verilir.
Çalışma izni bulunmayanyabancıyı çalıştıran işveren veyaişveren vekillerine her bir yabancı için beşbin TürkLirası idarî para cezası verilir. Bu durumda, işveren veyaişveren vekili yabancının ve varsa eş veçocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerinedönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğindesağlık harcamalarını karşılamak zorundadır.
Birinci, ikinci veüçüncü fıkralarda sayılan fiillerintekrarı hâlinde idarî para cezaları bir katartırılarak uygulanır.
Bu Kanuna göre verilmişçalışma izni olmaksızın bağımsızçalışan yabancıya ikibin Türk Lirasıidarî para cezası verilir ve varsa işyeri veya işyerlerininBakanlık bölge müdürlerince kapatılmasıkararı alınarak, bu kararın uygulanması için durumilgili valiliğe bildirilir.
Tekrarı hâlinde, varsa işyeriveya işyerlerinin kapatılmasının yanı sıraidarî para cezası bir kat artırılarak uygulanır.
Bu Kanuna göre idarî paracezası ile cezalandırılan bağımlı veyabağımsız çalışan yabancılar ileyabancı çalıştıran işverenlerİçişleri Bakanlığına bildirilir” şeklindedeğiştirilmiştir. 5728sayılı Kanun hükümleri 8.2.2008tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Olayda,davanın, para cezasının kaldırılması istemiyleaçıldığı; 4817 sayılıYaban-cıların Çalışma İzinleri HakkındaKanun’da yapılan değişiklikle idari para cezasınakarşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yerverilmediği anlaşılmıştır.
1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nce, sözü edilen Kanun’undiğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımlar ile bunlarakarşı yapılacak itirazlara ilişkin görevhükümleri üzerindeki etkisinin incelenmesi sonucunda: diğerkanunlarda düzenlenen idari yaptırımın, dayanağıolan yasanın amacı dikkate alınarak; Kabahatler Kanunu’nun1., 2., 16. ve 19. maddelerinde belirtilen koşullarıtaşıması, 27. maddenin (1) numaralı bendindebelirtilen idari yaptırımlardan olması halinde, idari paracezaları ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinolanlarına karşı 1.6.2005 tarihinden sonra yapılacakitirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genel görevlikılındığına ve bu nedenle doğan görevuyuşmazlıklarında adli yargı yerinin görevlibulunduğuna karar verilmiştir.
Dahasonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesinde, "(1) Bu Kanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır."denilmiştir.
19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; İdari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterildiği durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 4817 sayılıKanun’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanunla değişik3. maddesinde belirtildiği üzere, İdari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanun’un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu, bu nedenle Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesince verilengörevsizlik kararının kaldırılmasına kararverilmesi gerektiği anlaşılmış ise de;
Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin D.İş No:2013/430sayılı dosyası ve bu dosya içinde bulunanUyuşmazlık Mahkemesinin 30.12.2013 gün ve E:2013/1832,K:2013/2035sayılı kararına konu Mahkememizin 2013/1832 sayılıesasına kayıtlı dava dosyasının incelenmesinden, davacılarvekilinin, Türkiye İş Kurumu GenelMüdürlüğü, Diyarbakır Çalışma veİş Kurumu İl Müdürlüğünün22.1.2013 gün ve …37488 sayılı kararıyla, J.L.M.isimli yabancı uyruklu kişiyi Protestan Kilisesinde izinsiz vekaçak olarak çalıştırdığındanbahisle, Diyarbakır Protestan Kilisesi Derneği Yönetim KuruluBaşkanı davacı A.G. adına verilen 6.795,00 TL idari paracezasının iptali istemiyle Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi’neyaptığı itiraz üzerine, Mahkemece 23.5.2013 gün veD.İş No:2013/430, D.İş K:2013/430 sayıylagörevsizlik kararı verilmesi üzerine, aynı istemle idariyargı yerinde açtığı davada da, Diyarbakır1. İdare Mahkemesi’nin 3.9.2013 gün ve E:2013/2411,K:2013/907sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği ve davacılarvekilinin dosyanın görevli yargı yerinin belirlenmesiamacıyla Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderil-mesiniistemesi üzerine, Mahkememize gönderilen dava dosyasında,Mahkememizce, 30.12.2013 gün ve E:2013/1832, K:2013/2035 sayı iledavada adli yargının görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır1. Sulh Ceza Mahkemesi’nce verilen 23.5.2013 gün ve D.İşNo:2013/430, D.İş K:2013/430 sayılı görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verildiği;
Diyarbakır2. İdare Mahkemesi’nin E:2013/2355 sayılı davadosyasının incelen-mesinden, davacılar vekilinin aynıişlemle ilgili olarak ikinci kez idari yargı yerinde davaaçtığı, Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi’nce16.4.2014 gün ve E:2013/2355, K:2014/522 sayıy-la görevsizlikkararı verildiği, davacılar vekilinin bu kez, bu kararlararasında oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının çözümüiçin dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönde-rilmesini istemesi üzerine, idari yargı dosyasının, adli yargı yerine ait dava dosyası da teminedilerek Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Mahkememizce, aynıişleme karşı idari yargı yerinde daha önceaçılan dava sebebiyle UyuşmazlıkMahkemesi’nin önüne gelmiş bulunan olumsuz görevuyuş-mazlığında, görevli mahkemebelirlenerek, Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nce verilen23.5.2013 gün ve D.İş No:2013/430, D.İş K:2013/430sayılı görevsizlik kararının kaldırıl-masınakarar verildiği anlaşıldığından, ikinci kezaçılan dava nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığında, açıklanan nedenlerle adliyargı yeri görevli olduğundan, yeniden karar verilmesine yerolmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
S O N U Ç :Uyuşmazlık Mahkemesi’nce, aynıişleme karşı idari yargı yerinde daha önceaçılan dava sebebiyle önünegelmiş bulunan olumsuz görevuyuşmazlığında, görevli mahkemebelirlenerek, Diyarbakır 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nce verilen23.5.2013 gün ve D.İş No:2013/430, D.İş K:2013/430sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasınakarar verildiği anlaşıldığından, ikinci kezaçılan dava nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığında, açıklanan nedenlerle adliyargı yeri görevli olduğundan, yeniden KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 14.7.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy