T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 749
KARAR NO : 2014 / 804
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :M.H.K.
Vekili : Av. G.B.
Davalı : Tatvan BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. D.D.
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı Tatvan BelediyeBaşkanlığı’nda yıllarca memur olarak çalıştıktansonra emekliye ayrıldığını, ancak memuriyetisırasında ödenmeyen tasarruf teşvik ve bunlara aitnemaların ödenmesi istemiyle Tatvan İcraMüdürlüğü’nün 2011/412 Esas sayılıdosyası nedeniyle icra takibi yapıldığını, butakibe davalı tarafından 11.7.2011 tarihinde itiraz edilmesiüzerine, anılan Müdürlük tarafından 12.7.2011tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, yapılanitirazın müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu ifadeederek; tüm talep, dava ve fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydı ile; davalının Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/412 Esas sayılıdosyasına ilişkin takibe yaptığı, itirazıniptaline, takibin devamına; davalının itirazınınhaksız olması nedeni ile alacağın %40'ından az olmamaküzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
TATVAN SULH HUKUK MAHKEMESİ: 28.5.2012gün ve E:2011/303, K:2012/97 sayı ile, davanın safahatınailişkin geniş açıklamalar yaptıktan sonra;Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2010/4700 2011/4443 Karar sayılıilamı ve Uyuşmazlık Mahkemesinin 2010/186 Esas, 2010/256 Kararsayılı ilamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde;dava konusu olayda, meydana geldiği ileri sürülen zararınödetilmesi isteminin bir idari işlem ile reddedildiğianlaşıldığından ve 2577 sayılı İYUKmd.2/l-b maddesi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından,ilgili idareye karşı dava açılmasının gerektiği, bu davaların idari yargının görev alanıiçine girdiği; görev konusu kamu düzenine ilişkinolduğundan yargılamanın her aşamasında ilerisürülebileceği gibi, mahkemelerce de re'sengözönünde bulundurulması gereken bir husus olduğu gerekçesiyle;uyuşmazlığın idari vargının görevalanında kaldığı anlaşıldığındanmahkemelerinin yargı kolu bakımındanGÖREVSİZLİĞİNE; bu nedenle davacı tarafındavasının REDDİNE karar vermiş, bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez; davalıidarenin, Tatvan İcra Müdürlüğünün 2011/412Esas sayılı dosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara aitnemaların ödenmesine dair göndermiş olduklarıödeme emrine karşı yapmış olduğu 11.07.2011tarihli itiraz (ret) işleminin İptali'ne, tasarruf kesintisi ve nemaalacağının müvekkilinin emeklilik tarihinden itibaren, aksihalde ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek faiziile birlikte, ödeme tarihindeki nema oranı üzerinden hesapedilerek davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
VAN 1. İDARE MAHKEMESİ: 7.4.2014gün ve E:2012/1983 sayı ile, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un yargı mercilerinin“Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları”başlıklı 19., 2576 sayılı Kanunun idareMahkemelerinin Görevleri başlıklı 5. ve 2577 İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesine yer verdiktensonra; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 4.Maddesinde; "İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikayetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesihakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olanhakim tarafından yapılır. İş durumunun gereklikıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar YüksekKurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hakimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesi hakimi,kendisine Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflasdairelerinin muamelelerine yönelik şikayetleri ve itirazlarıinceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar, idari işlerinebakar. İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşıvuku bulacak şikayet ve itirazların tetkik mercii o mahkemeninhakimidir." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun alacaktakiplerinde ödeme emrine itirazın hükmünündüzenlendiği 66. maddesinde, müddeti içinde yapılanitirazın takibi durduracağı, 67. maddesinde ise; takip talebineitiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebileceğinin kurala bağlanmış olduğu; davadilekçesinin incelenmesinden, davacının nemaalacağının davalı Tatvan Belediyesinden tahsili içinTatvan İcra Dairesi tarafından ödeme emridüzenlendiği, bu ödeme emrine davalı idarece itirazedilmesi üzerine takibin durduğu, davacının itirazıniptali için Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinde davaaçtığı, anılan davada verilen görevsizlik kararıüzerine bu defa Mahkemelerinde bakılmakta olan davanınaçıldığının anlaşıldığı;olayda, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun yukarıdayer verilen hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikayetlerle itirazlara ilişkin incelemenin icra mahkemesi hakimiyahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakimtarafından yapılacağı, icra mahkemesi bulunmayan yerlerdeise bu itirazların icra yetkisini haiz sulh mahkemeleri tarafındaninceleneceği anlaşılmakta olup, uyuşmazlığınçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle; adliyargının görev alanına giren davada Mahkemeleriningörevli olmaması ve Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesi tarafındangörevsizlik kararı verilmiş olması nedeniyle, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncaadı geçen Mahkemenin E:2011/303 sayılı dava dosyasıtemin edildikten sonra görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasındadavalı Tatvan Belediyesi aleyhine açılan davalarda, icratakibine yapılan itirazın iptali istemi yönündengörev uyuşmazlığın doğduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,adli yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali, takibindevamı, alacağın %40'ından az olmamak üzere icra inkartazminatı ödenmesi istemiyle açılmış;görevsizlik kararının ardından, idari yargıda icratakibine yapılan itirazın iptali ile birlikte alacak talebindebulunulmuştur.
2004 sayılı İcra veİflas Kanunu’nun “İlamsız takip”başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerindetakip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde,takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenenödeme emrinin değişik 61. maddede öngörülenşekilde takip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup,değişik 66. maddede, süresi içinde yapılanitirazın takibi durduracağı kuralabağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerine göreicra hakiminden itirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıktaalacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptalidavası açılmıştır.
Söz konusu 67. Madde(Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birincifıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminathükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanındeğişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliyemahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukunaözgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Olayda, davacının 4.000,00TL tutarındaki nema alacağının davalı TatvanBelediyesi’nden tahsili için Tatvan İcra Dairesi’ndeilamsız takip başlattığı, davalı belediyenintakibe yaptığı itiraz sonucu takibin durdurulmasına kararverilmesi üzerine; icra işlemine yapılan itirazıniptali için önce adli yargıda, yapılan itirazıngörevsizlik nedeniyle reddedilmesinin ardından idari yargıyerinde dava açtığı anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre, İcra veİflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göreaçılan itirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Van1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun “itirazıniptali” kısmına ilişkinbölümünün kabulü ile, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.5.2012gün ve E:2011/303 K:2012/97 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Van 1.İdare Mahkemesinin başvurusunun“İTİRAZIN İPTALİ” KISMINAİLİŞKİN BÖLÜMÜNÜN KABULÜ ile,Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 28.5.2012 gün ve E:2011/303,K:2012/97 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,14.7.2014 gününde Üye Eyüp Sabri BAYDAR’ınKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞI OY
Somut uyuşmazlıkta; AdliYargıda açılan davanın İ.İ.K 67 vd. maddelerindeöngörülen İtirazın İptali davası olduğukonusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. DavacıAdli Yargının “Yargı Yolu yönünden davadilekçesinin reddi” karan üzerine bu kez İdariYargıda “İcra Dosyasında tasarruf teşvik ve bunlaraait nemaların ödenmesine dair göndermiş olduğuödeme emrine karşı davalı İdareninitirazının, İdari İşlem niteliğindedeğerlendirerek İşlemin İptali ile tasarruf kesintisi venemalarının İdareye başvuru aksi halde ödeme emrinintebliği tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesiistemi ile dava açmış, İdaremahkemesince, dava, İtirazın İptali davası olarak kabuledilerek, davanın Adli Yargının görev alanınagirdiği gerekçesiyle görev yönünden reddine kararverilmiştir. Davacıvekilince, İdari Yargıda idari işlemin iptali ve ödenmeyennema alacağının yasal faizi ile tahsili istenmiş olup dava,2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunun 2/1- b maddesindedüzenlenen İdari Dava niteliğindedir. AdliYargıdaki Davanın İtirazın İptali, İdariYargıdaki davanın da İdari Dava niteliğinde bulunmasıkarşısında her iki davanın konusu aynıolmadığından 2247 sayılı yasanın 14. maddesindeöngörülen koşulların gerçekleşmemesinedeniyle başvurunun reddi gerektiği düşüncesiylesayın çoğunluğun uyuşmazlıkta AdliYargıyı görevli kabul eden görüşünekatılamıyorum. ÜYE EYÜPSABRİ BAYDAR
Full & Egal Universal Law Academy