T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 689
KARAR NO : 2014 / 748
KARAR TR : 14.7.2014
ÖZET : 2918 sayılı Yasa’nın 36. maddesi-nin üçüncü fıkrası (a) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :S.B. Davalı :Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü O L A Y :İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünceyapılan denetim sırasında, tescilsiz motosikletsürücüsü E.K. isimli şahsın sürücübelgesiz araç kullandığının tespit edildiğindenbahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36.maddesinin üçüncü fıkrası (a) bendiuyarınca adına, 29.8.2013 tarih ve GU-068949 seri-sıra,araç sahibi davacı adına 29.8.2013 tarih ve GU-68950seri-sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarıdüzenlenerek ayrı ayrı 1.407,00 TL idari para cezası verilmiş,ayrıca aynı Kanun’un 25. maddesi uyarınca araçtrafikten men tutanağı düzenlenmiştir. Davacı, adına verilen idaripara cezasının iptal edilmesi istemiyle adli yargı yerinebaşvuruda bulunmuştur. İZMİR 14. SULH CEZAMAHKEMESİ: 9.1.2014 gün ve D.İş No:2013/661 sayı ile, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesine göre idaripara cezası yanında idari yargının görev alanınagiren kararın da verilmiş olması nedeniyle davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Davacı bu kez, aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır. İstanbul 5. İdare Mahkemesi,davanın yetki yönünden reddine dava dosyasının yetkiliİzmir İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İZMİR 3. İDAREMAHKEMESİ: 29.4.2014 gün ve E:2014/371 sayı ile, 5326sayılı Kabahatler Kanunu ve 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu uyarınca idari para cezasının iptal edilmesiistemiyle açılan davanın adli yargıda görülmesigerektiği gerekçesiyle 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine veUyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar incelemenin geribırakılmasına karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.7.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık Mahkemesi GenelKurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılıİlke Kararında, “2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanununbütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, bu Kanununuygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen biçimdeönceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahke-mesine başvurulduğu ve usuleilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918sayılı Kanun’un 36.maddesinin üçüncü fıkrası (a) bendiuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun “Sürücü belgesi almazorunluluğu” başlığı altında düzenlenen36. maddesinde, “Motorlu araçların, sürücübelgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarındasürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Araçlar, Yönetmeliktesınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahipsürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göresürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararasısürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir. Buna göre; a) Sürücü belgesiolmayanların, b) Mahkemelerce veya Cumhuriyetsavcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililercesürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren gerialınanların, c) Sürücü belgesi iptaledilenlerin, araç kullanarak trafiğeçıktıklarının tespiti hâlinde, bukişilere 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir.Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilercesürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakasıüzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir ” denilmiş;“Geçici trafik belgeleri ile geçici tescilplakaları” başlığı altında düzenlenen25. maddesinde, “Tescilsiz olup, karayolunda geçici olarakkullanılacak araçlara mali mesuliyet sigortasıyaptırılmış olmak şartı ile ilgili tescilbürosundan geçici trafik belgesi ile geçici tescilplakası alınması zorunludur. Geçici trafik belgeleri vegeçici tescil plakalarının çeşitleri,verilmeşartları,geçerlilik süreleri, nicelik ve nitelikleri,yurt dışından getirilecek veya yurt dışınagötürülecek olan araçlara geçici tescilplakası verilmesi şartları ile diğer esaslaryönetmelikte belirtilir. (Yeniden Düzenleme : 21/5/1997 -4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayanlar 3 600 000 lira paracezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca, trafikzabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek,araçlar trafikten men edilir.” hükmü yeralmıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamında araçtescil plakasına göre düzenlenenler dışındatrafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşıaçılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevlimahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür. Öte yandan, 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde," (1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır"; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise"idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.Bu süre içinde başvurunun yapılmamışolması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir"düzenlemeleri yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan,görev konusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanın açıldığı andaki kurallara göregörevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmişise, (davanın açıldığı anda görevli olanve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o davaiçin görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nda da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemeninbelirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, İzmir 3. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, İzmir 14. Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 3. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, İzmir 14. Sulh Ceza Mahkemesinin 9.1.2014 gün veD.İş No:2013/661 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 14.7.2014 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy