T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 621
KARAR NO : 2014 / 728
KARAR TR : 14.07.2014
ÖZET: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında düzenlenen protokoller çerçevesinde muhtaç aileler için yapılan konutların dağıtımı görevi kendisine verilen Sakarya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Mütevelli Heyeti’nin sosyal konutların kura çekimine katılmaya hak kazananların tespitine ilişkin Mütevelli Heyeti kararı ile devamındaki kura işleminin iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : E.B.
Davalı :Sakarya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığı
O L A Y : Davacı dava dilekçesindeözetle; deprem mağduru olduğunu; 17 Ağustos 1999depreminden sonra prefabrikte ikamet ettiğini; % 74 oranındaözürlü olduğunun Sakarya Üniversitesi Eğitim veAraştırma Hastanesi’nin 16.05.2013 gün ve 1122sayılı sağlık raporu ile belirlendiğini; TopluKonut İdaresi ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı SosyalYardımlar Genel Müdürlüğü işbirliğiyleAdapazarı/Sakarya Korucuk Mahallesi’nde 402 konutyapıldığını; ilgili yasal düzenlemelere görehak sahibi olması gerekirken kura listesinealınmadığını; Sakarya SosyalYardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığı’nın konutlarındağıtımı için 13 Ağustos 2013 tarihinde yaptığı kuranın usul ve yasaya aykırıolduğunu belirterek; konut alma kurası, konut belirleme kurası,engelli kurası ile konut çekilişinin iptali istemiyle idariyargıda dava açmıştır.
DavalıVakıf temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; dava konusuiş ve işlemlerin Sakarya Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı tarafındanyürütüldüğünü; vakfın özel hukuktüzel kişisi olması nedeniyle davanın adli yargıyerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevitirazında bulunmuştur.
SAKARYA 2. İDAREMAHKEMESİ : 19.12.2013 gün ve E.2013/1027 sayılıkararında “….3294 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunun7.maddesinde; Bu Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalaryapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynîyardımda bulunmak üzere her il ve ilçede sosyalyardımlaşma ve dayanışma vakıfları kurulur.
Mülkî idareamirleri vakfın tabii başkanı olup, illerde belediyebaşkanı, defterdar, il millî eğitim müdürü,il sağlık müdürü, il tarım müdürü,il sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve ilmüftüsü; ilçelerde belediye başkanı, malmüdürü, ilçe millî eğitimmüdürü, Sağlık Bakanlığının ilçeüst görevlisi, varsa ilçe tarım müdürü veilçe müftüsü vakfın mütevelli heyetinioluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemi için, ildahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valinin çağrısıüzerine yapacağı toplantıya katılanların salt çoğunluğuylakendi aralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ildekurulan ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi; ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. İl veya ilçedebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsever vatandaşlar arasındanII genel meclisinin seçeceği üçüncü birkişi daha mütevelli heyetinde görev yapar.
Vakıf senetlerimahallin en büyük mülki idare amiri tarafından MedeniKanundaki hükümlere göre tescil ettirilir." kuralınayer verilmiştir.
Öte yandan; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2.maddesinde;"idari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı acılan iptaldavaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi ipin yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı açılan davalar olaraksayılmış; idari yargının idari eylem, veişlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevliolduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri ipinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavalarının; idari dava türlerinden biri olduğu idarehukukunun bilinen ilkelerindendir.
İdare, idare hukukualanında kamu gücüne dayalı olarak re-sen ve tek yanlıirade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğuişlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıylaidari işlem kimliği kazandırmakta ve kural olarak buişlemler özel yasal düzenlemeler dışında, idariyargı denetimine tabi bulunmaktadır.
Bu haliyle, yukarıyaalıntılanan mevzuat hükmüne göre, davalı SakaryaSosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı'nınmütevelli heyetinin kamu tüzel kişiliği temsilcilerindenoluştuğu ve tüzel kişiliğe haiz olduğu açıkolup, dava konusu işlemin kamu gücüne dayanarak, tek yanlıbiçimde ve re'sen gerçekleştirilen bir idari işlemniteliğinde olması nedeniyle söz konusu işlemekarşı açılan davanın idare hukuku esaslarınagöre idari yargının görev alanına girdiğisonucuna varılmıştır.
Bu duruma göre,konusu ve niteliği yukarıda belirtilen işbu dava, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin(a) bendinde belirtilen iptal davası niteliğinde olduğundan,davalı idarenin bakılan davanın adli yargıda çözümlenmesigerektiğini ileri sürerek yaptığı görevitirazı yerinde görülmemiştir…” denilerekdavalı idarenin görev itirazının reddine kararvermiştir.
Davalıidarenin, idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI: “…Davanın konusunun,davalı Sakarya Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı'nda TOKI tarafından dağıtım görevikendisine verilen sosyal konutların kura çekimine katılmayahak kazananların tespitine ilişkin mütevelli heyeti kararıile devamındaki kura işleminin iptali amacınıtaşıdığı anlaşılmaktadır.
29.5.1986 tarih ve 3294sayılı Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Kanunu ile muhtaç durumda bulunanlara yardım etmek,sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelirdağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesinisağlamak, sosyal dayanışma ve yardımlaşmayıteşvik etmek amacıyla Başbakanlığa bağlı veT.C. Merkez Bankası nezdinde Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Fonu kurulmuş olup, Yasanın 7.maddesi Vakıf başlığı altında, “Mülkiidare amirleri vakfın tabii başkanı olup, illerde belediyebaşkanı, defterdar, il milli eğitim müdürü, ilsağlık müdürü, il tarım müdürü, ilsosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve ilmüftüsü; ilçelerde belediye başkanı, malmüdürü, ilçe milli eğitim müdürü,Sağlık Bakanlığının ilçe üstgörevlisi, varsa ilçe tarım müdürü veilçe müftüsü vakfın mütevelli heyetinioluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemi için, ildahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valininçağrısı üzerine yapacağı toplantıyakatılanların salt çoğunluğuyla kendiaralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan vebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi; ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. II veyailçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği üçüncübir kişi daha mütevelli heyetinde görev yapar. /Vakıfsenetleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafındanMedeni Kanundaki hükümlere göre tescil ettirilir”hükümleri ile, Fonun amaçlarınıgerçekleştirmek için Medeni Kanun hükümlerine tabiolarak 3294 sayılı Yasaya göre Vakıf şeklindeteşkilatlanacağı kuralına yer verilmiştir.
Yasa ile ortaya konanamaçların gerçekleştirilmesi görevinin SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik FonuKurulu’na verildiği, Vakfın amaçlarıdoğrultusunda Medeni Kanun hükümlerine göre kurulup,tescili sağlanarak, 3294 sayılı Yasada hüküm olmayandurumlarda, Medeni Kanun ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununa tabiolacağı tartışmasızdır. 5737 sayılıVakıflar Yasasının 4. Maddesine göre özel hukuktüzel kişiliğine sahip vakıfların icra organıolarak görev yapan mütevelli heyetlerinin kararlarından etkilenentarafların açacakları davalarında, Medeni Kanunhükümlerine göre, adli yargı yerinde görülmesigerektiği…” gerekçesiyle 2247 sayılı kanunun10 ve 13 maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın gereği için Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığına gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısı’ndan yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “…2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasında; İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri olarakbelirtilmiştir.
Kamu kurum vekuruluşlarının kendilerine ilgili mevzuatla verilen göreviyaparken, kamu kudretini kullanmak suretiyle tek yanlı olarak tesisettikleri icrai işlemler veya eylemlerden doğanuyuşmazlıkların idari yargı merciince çözümlenmesigerekmektedir.
3294 sayılıSosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikKanununun 7. maddesinde "Bu Kanunun amacına uygun faaliyet veçalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlaranakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il veilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıfları kurulur.
Mülkî idareamirleri vakfın tabii başkanı olup, illerde belediyebaşkanı, defterdar, il millî eğitim müdürü,il sağlık müdürü, il tarım müdürü,il sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve ilmüftüsü; ilçelerde belediye başkanı, malmüdürü, ilçe millî eğitimmüdürü, Sağlık Bakanlığınınilçe üst görevlisi, varsa ilçe tarımmüdürü ve ilçe müftüsü vakfınmütevelli heyetini oluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemiiçin, il dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valininçağrısı üzerine yapacağı toplantıyakatılanların salt çoğunluğuyla kendiaralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan vebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsever vatandaşlararasından il genel meclisinin seçeceği iki kişi;ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. II veyailçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceğiüçüncü bir kişi daha mütevelli heyetindegörev yapar.
Vakıf senetlerimahallin en büyük mülki idare amiri tarafından MedeniKanundaki hükümlere göre tescil ettirilir." hükmüyer almıştır.
Anılan Yasahükmü uyarınca Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarının tüzel kişiliğesahip olarak kamu tüzel kişileri temsilcilerinden oluşan birmütevelli heyetinin bulunduğu açıktır. Öteyandan, dava konusu işlem, kamu hizmetinin yerine getirilmesi içinkamu gücü kullanılarak oluşturduğu tek yanlıişlem niteliğinde olduğundan, buna ilişkinuyuşmazlığın da idare mahkemesinceçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır…”şeklindeki gerekçe ile, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesi uyarınca Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığının olumlu görevuyuşmazlığı çıkarma isteminin reddi ileuyuşmazlığın görüm veçözümünün idari yargının olduğunakarar verilmesi gerektiği şeklinde düşüncebildirmiştir.
İNCELEME VEGEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 14.07.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idareninanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesive 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN’ın davada adli yargının, DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığı Sosyal Yardımlar GenelMüdürlüğü ile Başbakanlık Toplu Konutİdaresi Başkanlığı arasında imzalan protokollersonucu Adapazarı/Sakarya Korucuk Mahallesi’nde yapılankonutların, Sakarya Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı tarafından yapılan kura vedağıtım işlemlerinin usul ve yasalara aykırıolduğu iddiası ile iptaline ilişkindir.
Dosya kapsamındayapılan incelemede; Aile ve Sosyal Politikalar BakanlığıSosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü ile T.C.Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı(TOKİ) arasında 15.04.2009 tarihinde imzalanan Protokol ilemuhtaç aileler için, uygulamaya konulan "Sosyal KonutProjesi" kapsamındaki çalışmalar 23.01.2012tarihinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile TOKİarasında imzalanan "Konut Yapım EK Protokolü" iledevam edilmiş ve Sakarya ili Korucuk Mahallesinde toplam 402 Sosyal Konutyaptırılmış ve konutlarla ilgili hak sahiplerininbelirlenmesi işi Sakarya Valiliği Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfına verilmiştir. AdapazarıDernekkırı ve Erenler Alancuma Mahallelerinde halen prefabrikkonutlarda oturan vatandaşlara öncelikle tahsisinin, söz konusuvatandaşların 3294 sayılı yasa kapsamında yeralmaları şartıyla Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Fon Kurulu'nun 07.05.2012/3 sayılı kararı ile uygungörüldüğünden, yapılan incelemeler sonucunda prefabrikkonutlarda ikamet eden 186 kişi, Sakarya Valiliği SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'nın 26.12.2012tarih ve 13 sayılı Mütevelli Heyeti kararı ile hak sahibiyapılmıştır. Geriye kalan 216 Sosyal Konut için (18adet bodrum dahil) ilana çıkılmış 5806 kişimüracaat etmiş, bunlardan 3294 sayılı yasa kapsamındabulunan ve Konut Başvuru Şartlarını taşıyan 1544kişinin, Sakarya Valiliği Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı'nın 30.05.2013 tarih ve 05 sayılıMütevelli Heyet Kararı ile kuraya katılmasına kararverilmiştir. Davacının ise, başvuruşartlarını taşımadığıanlaşıldığından, kuraya dahil edilmediği, bunedenle davacının davalı idare mütevelli heyetinin kurayadair işleminin iptalini idari yargı yerinden talep ettiğianlaşılmaktadır.
29/05/1986gün ve 3294 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikKanunu’nun 1. maddesinde (Değişikmadde: 16/06/1989 - 3582/1 md.), “Bu Kanunun amacı; fakru zaruret içinde vemuhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile gerektiğinde her nesuretle olursa olsun Türkiye'ye kabul edilmiş veya gelmiş olankişilere yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici tedbirleralarak gelir dağılımının adilane bir şekilde tevziedilmesini sağlamak, sosyal yardımlaşma vedayanışmayı teşvik etmektir” şeklindekidüzenleme ile kanunun amacı düzenlenmiştir.
29/05/1986gün ve 3294 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikKanunu’nun 3. maddesinde, “Bu Kanundaöngörülen hizmetlerin gerçekleştirilmesi içinBaşbakanlığa bağlı ve T.C. Merkez Bankasınezdinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikFonu kurulmuştur” denilmek sureti ile Sosyal Dayanışmave Yardımlaşma Fonu’nun amacı belirtilmiştir.
1/12/2004gün ve 5263 sayılıSosyal Yardımlaşma ve Dayanışma GenelMüdürlüğü Teşkilât ve Görevleri HakkındaKanun’un (mülga) 1. maddesinde, buKanunun amacının, 29.5.1986 tarihli ve 3294 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunununuygulanmasını sağlamak üzere Başbakanlığabağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma GenelMüdürlüğünün kurulması, teşkilâtı,görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemekolduğu ifade edilmiş, 2. maddesinde, bu Kanunda geçenvakfın, il ve ilçe sosyal yardımlaşma vedayanışma vakıflarını ifade ettiğibelirtilmiş, 5. maddesinde, vakıflardaçalıştırılacak personelin nitelikleri ileözlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecekkriterleri görüşmek ve karara bağlamak” fon Kurulunungörevleri arasında sayılmıştır.
5263 sayılı Kanun, 08/06/2011 tarih ve 633 sayılıKanun Hükmünde Kararname’nin 35. maddesi ileyürürlükten kaldırılmış, aynı kanunhükmünde kararnamenin 11. Maddesinde yer alan “3294 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunununamaçlarını gerçekleştirmek veuygulanmasını sağlamak için gerekli idari ve malitedbirleri almak.” şeklindeki düzenleme ile SosyalYardımlaşma ve Dayanışma GenelMüdürlüğü’nün, Sosyal Yardımlar GenelMüdürlüğü adı altında yenidenyapılandırıldığı tespit edilmiştir. 08.06.2011 tarih ve 633 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin “Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu”başlıklı 34. maddesinde;“Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikFonu Kurulu, Bakanın başkanlığındaBaşbakanlık Müsteşarı, Müsteşar,İçişleri, Maliye ve Sağlıkbakanlıklarının müsteşarları ile SosyalYardımlar Genel Müdürü ve Vakıflar GenelMüdüründen oluşur.” denilmek sureti ile SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Fonu’nunyapısı Sosyal Yardımlar GenelMüdürlüğü’ne paralel şekilde yenidendüzenlenmiş, aynı maddenin 3. Fıkrasının cbendinde “İl ve ilçe sosyal yardımlaşma vedayanışma vakıflarındaçalıştırılacak personelin nitelikleri ileözlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecekkriterleri görüşmek ve karara bağlamak” fonungörevleri arasında sayılmıştır. 08.06.2011 tarih ve 633 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin “Teşkilatlanma Süreci”başlıklı Geçici 1. Maddesinde; “ Sosyal Hizmetler ve ÇocukEsirgeme Kurumu, Kadının Statüsü, Aile ve SosyalAraştırmalar, Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaGenel Müdürlükleri, Özürlüler İdaresiBaşkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu PrimsizÖdemeler Genel Müdürlüğü bu KanunHükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihte kapatılmıştır. Bu Kanun HükmündeKararname ile kurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı31/12/2011 tarihine kadar teşkilatlanmasını tamamlar.Bakanlığın teşkilatlanması tamamlanıncaya kadar;Bakanlık görevlerinin, bu Kanun Hükmünde Kararnameylekapatılan Başkanlık ve genel müdürlüklerin ilgilibirimleri ve mevcut personeli tarafından ilgili mevzuatına göreyürütülmesine devam edilir.” şeklindekidüzenleme ile Bakanlığın teşkilat yapısıtamamlanıncaya kadar başkanlık ve genelmüdürlüklerin mevcut mevzuat hükümleriçerçevesinde yürütülmesine devam edileceğibelirtilmiştir. Dava konusuolayda; davalı Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı tarafından davacının başvuru şartlarını taşımadığıanlaşıldığından, kuraya dahil edilmediği, bunedenle davacının davalı idare mütevelli heyetinin kurayadair işleminin iptaline karar verilmesiniistemektedir. İptali istenen işlemin yapıldığıtarih itibari ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı teşkilatlanmasınıtamamlamış olduğundan dava konusu olayda 633. SayılıKanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğincedavalı vakfın Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nebağlı olarak işlem tesis ettiğinin kabulü ile olaya633 sayılı yasa çerçevesinde çözümgetirtilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bukapsamda 29/05/1986 gün ve 3294 Sayılı Kanun’un 7. Maddesiincelendiğinde (Değişik fıkra: 01/12/2004-5263 S.K./19.mad); “Bu Kanunun amacınauygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibivatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzereher il ve ilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıfları kurulur. (Değişikfıkra: 16/06/1989 - 3582/3 md.; Değişik fıkra:01/12/2004-5263 S.K./19.mad) Mülkî idare amirleri vakfın tabiibaşkanı olup, illerde belediye başkanı, defterdar, ilmillî eğitim müdürü, il sağlıkmüdürü, il tarım müdürü, il sosyal hizmetlerve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve ilmüftüsü; ilçelerde belediye başkanı, malmüdürü, ilçe millî eğitimmüdürü, Sağlık Bakanlığınınilçe üst görevlisi, varsa ilçe tarımmüdürü ve ilçe müftüsü vakfınmütevelli heyetini oluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemiiçin, il dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valininçağrısı üzerine yapacağı toplantıyakatılanların salt çoğunluğuyla kendiaralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan vebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsever vatandaşlararasından il genel meclisinin seçeceği iki kişi;ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. İl veyailçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceğiüçüncü bir kişi daha mütevelli heyetindegörev yapar. Vakıfsenetleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafındanMedeni Kanundaki hükümlere göre tescil ettirilir. (Mülga fıkra:01/12/2004-5263 S.K./19.mad)” şeklindeki düzenleme ile SosyalYardımlar Genel Müdürlüğü’nün il veilçedeki faaliyetlerini, her ilde vali ve her ilçede ise kaymakambaşkanlığında oluşturulmuş SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıaracılığıyla yürüttüğübelirtilmiştir. Yine Sosyal Yardımlar GenelMüdürlüğü web sitesinde “SYDV’lerin(Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları)Yapısı” başlıklı bölümde “SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile GenelMüdürlük arasında hiyerarşi olmayıp,Vakıflar Özel Hukuk Tüzel Kişiliği şeklindeörgütlenmişlerdir.” denilmek sureti ilevakıfların işlemlerinde özel hukuk hükümlerinetabi olduğu hususuna açıklık getirtildiğigörülmektedir. Tüm bu yasal mevzuatçerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; 3294sayılı Yasa ile, bir hizmet alanı kurularakyürütülmesi görevi Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu’na verildiği,daha sonra 5263 sayılı Yasa ile 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Kanununun uygulanmasınısağlamak üzere Başbakanlığa bağlı SosyalYardımlaşma ve Dayanışma GenelMüdürlüğü’nün kurulduğu; ancak, 633sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu genelmüdürlüğün, Sosyal Yardımlar GenelMüdürlüğü olarak yeniden düzenlendiğive Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nabağlandığı; 31.12.2011 tarihi itibari ile de SosyalYardımlar Genel Müdürlüğü ve bağlıteşkilatın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nabağlı olarak faaliyet göstereceğianlaşılmıştır. Dava konusuolayda sosyal konutlara ilişkin hak sahipliği kararı verendavalı vakfın 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerinedayanılarak kurulan Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı niteliğinde olduğu ve iptali istenen işlemin mütevelliheyeti kararı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. 3294 sayılıKanun’a göre faaliyet gösterecek vakıflarınmütevelli heyetleri (çoğunlukla) belli kamugörevlilerinden oluşmasına rağmen, gerek 3294sayılı Yasa’da, gerek 5263 sayılı Yasa ve gerekse5263 sayılı Yasa’yı yürürlüktenkaldıran 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’desöz konusu vakıfların kamu tüzel kişiliğişeklinde kurulduğuna işaret eden özel bir düzenlemeyeyer verilmeyip, söz konusu vakıfların Medeni Kanunhükümlerine tabi olarak kurulup faaliyette bulunmalarınınöngörülmüştür. Olayda, Aile ve Sosyal Politikalar BakanlığıSosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü ileBaşbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığıarasında düzenlenen protokoller çerçevesindemuhtaç aileler için yapılan konutlarındağıtımı görevi kendisine verilen davalıSakarya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı MütevelliHeyetinin, sosyal konutların kura çekimine katılmaya hakkazananların tesbitine ilişkin mütevelli heyeti kararı iledevamındaki kura işleminin hukuka aykırı olduğuiddiası ile iptali istemi ile dava açıldığıanlaşılmıştır. SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakfının Mütevelliheyetini teşkil eden kişilerin büyükçoğunluğunun yasa koyucu tarafından belli kamugörevlileri olarak saptanmış olmasının, Medeni Kanun(ve kimi yönlerden Vakıflar Kanunu) hükümlerine göretescil edilen ve faaliyetleri bakımından özel hukukhükümlerine tabi olan bu vakıfları kamu tüzelkişisi haline getirmeyeceği açık olup; bu belirlemenindoğal sonucu olarak anılan vakıfların mütevelliheyetlerince alınan kararların da birer idari işlem kabul edilebilmesineimkan yoktur. Bu durumda;sosyal konutların dağıtımına ilişkin tespitedilen listelere ilişkin işlemlerin, 3294 sayılıyasanın 7. Maddesi kapsamında vakıf mütevelli heyetikararı ile yapıldığı, 3294 sayılı yasagereğince sözkonusu vakıfların Medeni Kanun hükümlerine tabi olarakkurulup faaliyette bulunmalarının öngörülmüşolması nedeni ile dava konusu işlemin kamugücü kullanılmak suretiyle tesis edildiğinin kabulümümkün bulunmadığı sonucuna varılmakla; davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu anlaşılmıştır. Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, Sakarya 2. İdare Mahkemesi’nin 19.12.2013gün ve E:2013/1027 sayılı görev itirazınınreddine ilişkin kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ İLE, Sakarya 2. İdareMahkemesi’nin 19.12.2013 gün ve E:2013/1027 sayılıGÖREV İTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİNKARARININ KALDIRILMASINA, 14.07.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy