T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 632
KARAR NO : 2014 / 677
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :J.L.M.
Vekili :Av. I.Ç.
Davalı :Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
O L AY : Türkiyeİş Kurumu Genel Müdürlüğü, Diyarbakır Çalışmave İş Kurumu İl Müdürlüğünün 22.1.2013gün ve …37490 sayılı kararıyla, Protestan Kilisesindeizinsiz ve kaçak olarakçalıştırıldığı nedeniyle, davacıadına 4817 sayılı Yabancıların Çalışmaİzinleri Hakkında Kanun’un 21/3. maddesi uyarınca 679,00TL idari para cezası verilmiştir.
Davacıvekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerineitirazda bulunmuştur.
DİYARBAKIR4. SULH CEZA MAHKEMESİ: 10.5.2013 gün ve D.İş No:2013/200,D.İş K:2013/200 sayıyla; 5510 sayılı Kanun’un101. maddesine göre idari para cezasına karşıaçılan davada iş mahkemelerinin görevli olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
DİYARBAKIR1. İŞ MAHKEMESİ: 17.7.2013 gün ve E: 2013/1 D.İş,K:2013/1 sayıyla; idarenin eylem ve işlemlerine karşıgörevli yargı yerinin idari yargı olduğugerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiş, verilenkarar kesinleşmiştir.
Davacı vekilinin istemiüzerine, dava dosyası 20.8.2013 gün ve D.İş:2013/1sayılı yazı ile Diyarbakır Nöbetçi İdareMahkemesine gönderilmiştir.
DİYARBAKIR 3. İDAREMAHKEMESİ: 25.9.2013 gün ve E:2013/2380, K:2013/1512 sayıyla;4817 sayılı Kanun’da idari para cezasına karşıbaşvuru yolu düzenlenmediğinden Kabahatler Kanunu’nagöre davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu nedeniyle ve Uyuşmazlık Mahkemesi’ninbenzer kararlarına dayanılarak, davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
Davacıvekilinin, Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi’ne verdiğidilekçe ile, Diyarbakır 4. Sulh Ceza Mahkemesi, Diyarbakır 1.İş Mahkemesi ve Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi kararlarıarasında oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesini talep etmesi üzerine,Mahkememize gönderilen dava dosyasında, UyuşmazlıkMahkemesi’nin 30.12.2013 gün ve E:2013/1803,K:2013/2011sayılı kararı ile, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ya da İdariYargılama Usulü Kanunu'nda, yargı yolunu değiştirengörevsizlik kararı verilmesi durumunda, görevli olduğundanbahisle farklı bir yargı düzeninde yer alan mahkemeye davadosyasının gönderilebilmesine olanak tanıyan birdüzenlemenin bulunmadığı, görevli olduğuişaret edilen yargı yerine, bu yargı yerininuyguladığı usul kurallarına uygun olarak yeniden davaaçılmasının zorunlu bulunduğuaçıklanarak, 2247 sayılı Yasa’nın 15.maddesine göre yapılan başvurunun incelenebilmesi içinöncelikle yargı yerinde usulüne göreaçılmış bir davanın bulunması gerektiğigerekçesiyle, olayda idare mahkemesine hitaben yazılmışdilekçeyle açılmış bir davabulunmadığından, 2247 sayılı Yasadaöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddine kararverilmesi üzerine;
Bukez, davacı vekili idari para cezasının iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
DİYARBAKIR2. İDARE MAHKEMESİ: 24.3.2014 gün ve E:2014/281 sayıyla;4817 sayılı Kanun’da idari para cezasına karşıbaşvuru yolu düzenlenmediğinden, Kabahatler Kanunu’nagöre davanın çözümünün adli yargıyerine ait olduğu nedeniyle ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nin benzerkararlarına dayanılarak 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasınakarar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, ErtuğrulARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görev uyuşmazlıklarının‘hukuk uyuşmazlığı’ sayılmasıgerektiği sonucuna varılmaktadır. Uygulanması idariorganlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği…” açıkça belirtilmiştir. Budurum göz önüne alındığında, olaybölümünde yazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdariyargı yerince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinegöre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının, Mahkemece ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4817sayılı Yabancıların Çalışma İzinleriHakkında Kanun’un 21. maddesi üçüncü fıkrasıuyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.
27.2.2003tarih ve 4817 sayılı YabancılarınÇalışma İzinleri Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1. maddesinde,“ BuKanunun amacı, yabancıların Türkiye'dekiçalışmalarını izne bağlamak ve buyabancılara verilecek çalışma izinleri ile ilgiliesasları belirlemektir” denilmiş; 21.maddesinde, idari para cezasının hangi hallerde verileceği veverilecek idari para cezası miktarları belirtildikten sonra, buKanunda öngörülen idari para cezalarınıngerekçesi belirtilmek suretiyle Bakanlık bölgemüdürlüğünce ilgililere 7201 sayılı TebligatKanunu hükümlerine göre tebliğ edileceği, idari paracezalarının tebliğ tarihinden itibaren yedi güniçinde vergi daireleri veya mal müdürlüklerineödeneceği, ilgililerin cezaya bu süre içinde yetkili sulhceza mahkemesi nezdinde itiraz edebilecekleri, başvurunun, cezanıntakip ve tahsilini durdurmayacağı öngörülmüşken,bu madde, 23.1.2008 tarih ve 5728 sayılı Kanun’un 499.maddesiyle, “18 inci maddeye göre bildirimyükümlülüğünü süresi içindeyerine getirmeyen bağımsız çalışan yabancıile yabancı çalıştıran işverene her biryabancı için ikiyüzelli Türk Lirası idarî paracezası verilir.
Çalışma izniolmaksızın bağımlı çalışanyabancıya beşyüz Türk Lirası idarî paracezası verilir.
Çalışma izni bulunmayanyabancıyı çalıştıran işveren veyaişveren vekillerine her bir yabancı için beşbin TürkLirası idarî para cezası verilir. Bu durumda, işveren veyaişveren vekili yabancının ve varsa eş veçocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerinedönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğindesağlık harcamalarını karşılamak zorundadır.
Birinci, ikinci veüçüncü fıkralarda sayılan fiillerintekrarı hâlinde idarî para cezaları bir kat artırılarakuygulanır.
Bu Kanuna göre verilmişçalışma izni olmaksızın bağımsızçalışan yabancıya ikibin Türk Lirasıidarî para cezası verilir ve varsa işyeri veya işyerlerininBakanlık bölge müdürlerince kapatılmasıkararı alınarak, bu kararın uygulanması için durumilgili valiliğe bildirilir.
Tekrarı hâlinde, varsa işyeriveya işyerlerinin kapatılmasının yanı sıraidarî para cezası bir kat artırılarak uygulanır.
Bu Kanuna göre idarî paracezası ile cezalandırılan bağımlı veyabağımsız çalışan yabancılar ileyabancı çalıştıran işverenlerİçişleri Bakanlığına bildirilir” şeklinde değiştiril-miştir. 5728 sayılı Kanunhükümleri 8.2.2008 tarihinde yürürlüğegirmiştir.
Olayda,davanın, para cezasının kaldırılması istemiyleaçıldığı; 4817 sayılıYaban-cıların Çalışma İzinleri HakkındaKanun’da bu ve daha sonra yapılan değişikliklerle idaripara cezasına karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nce, sözü edilenKanun’un diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımlar ile bunlara karşı yapılacak itirazlarailişkin görev hükümleri üzerindeki etkisininincelenmesi sonucunda: diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımın, dayanağı olan yasanın amacıdikkate alınarak; Kabahatler Kanunu’nun 1., 2., 16. ve 19.maddelerinde belirtilen koşulları taşıması, 27.maddenin (1) numaralı bendinde belirtilen idari yaptırımlardanolması halinde, idari para cezaları ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin olanlarına karşı 1.6.2005tarihinden sonra yapılacak itirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genelgörevli kılındığına ve bu nedenle doğangörev uyuşmazlıklarında adli yargı yeriningörevli bulunduğuna karar verilmiştir.
Dahasonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesinde, "(1) Bu Kanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır."denilmiştir.
19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; İdari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterildiği durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4817sayılı Kanun’da da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanunla değişik 3. maddesinde belirtildiğiüzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle,görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasahükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanun’un 27. maddesinin(1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu, bu nedenle yargılamanın idari yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle yargı yolu uyuşmazlığıçıkaran adli yargı yerince verilen görevsizlikkararının kaldırılması, aynı yargı koluiçerisinde yer alan mahkemeler arasında oluşabilecekgörev uyuşmazlığının görevli mahkemecetartışılıp değerlendirilmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Diyarbakır 2. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Diyarbakır 1. İş Mahkemesinceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır 2.İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Diyarbakır 1. İş Mahkemesinin 17.7.2013gün ve E: 2013/1 D.İş, K:2013/1 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.6.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Ertuğrul ARSLANOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy