T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 593 KARAR NO : 2014 / 645 KARAR TR : 02.06.2014 ÖZET: Trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1- S.A. 2-M.H.A. 3-T.N.A. Vekilleri : Av.Ü.Ç. Davalı :TarımOrman ve Köyişleri Bakanlığı Nazilli Ormanİşletme Müdürlüğü Vekili : Av.A.G. (Adli Yargıda) O L A Y :Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; davacılardanM. ve T.’nın babası, S.A.’ın eşi olanE.A.’ın 01.02.2011 tarihinde Nazilli ilçesi Kozdereköyü Marlık Mevkiindeki orman yolunda 20……..plakalı kamyonuyla yüklemiş olduğu odunlarıgötürürken yol üzerinde tepeden koparak yoladüşen kaya ve taş parçaları nedeniyle trafikkazası geçirdiğini ve aracın tekerlekleri altındakalarak hayatını kaybettiğini, meydana gelen olayda orman yolusöz konusu olduğundan bu yoldaki gerekli tedbir ve önlemlerinsorumlusu Orman Bakanlığı ve bu bakanlığabağlı olan yerlerin yetki ve görev sınırlarıiçerisinde bulunduğu Nazilli Orman İşletmeMüdürlüğünce alınmadığını,yol üzerindeki kayaların alınmamış olmasındandolayı kazanın meydana geldiğini belirterek; meydana gelentrafik kazası sonucu ölüm ve destekten kalma nedeni ileuğranılan maddi ve manevi zararlar için davacılar lehine75.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle adliyargıda dava açmıştır. NAZİLLİ1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 04.03.2013 gün ve E:2012/252 K:2013/63sayılı kararında “…davalı Tarım Orman veKöyişleri Bakanlığı Nazilli Orman İşletmeMüdürlüğünün hizmet kusuruna dayanarak tazminatisteminde bulunduğu, orman yollarında trafik düzeni vegüvenliği açısından ana orman yolları ilegerekli görülen diğer orman yollarında işaretlemeleryaparak tedbirleri almak ve aldırmak davalı idarenin göreviolduğu, bunun aksine davranışın hizmet kusuruoluşturacağı mahkememizce sabitgörülmüştür. İdari Yargılama UsulüYasası’nın 2/1-b maddesi uyarınca idarenin işlem veveya eyleminden doğan zararlardan dolayı idareye karşıidari yargı yerinde tam yargı davası açılmasıgerekmekte olup somut olayda davalı Tarım Orman veKöyişleri Bakanlığı Nazilli Orman İşletmeMüdürlüğü davalı gösterilip eylemindendolayı zarara uğranıldığı iddiası mevcutolduğundan eldeki davanın idari yargı yerindeaçılması gerekmektedir…” şeklindekigerekçe ile, davanın yargı yolu yönündengörevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine kararvermiştir. Verilenkararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 24.09.2013 gün ve E:2013/12616K:2013/12804 sayılı kararı ile hükmün onanmasınakarar verilmiş ve görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Davacı bu kez aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır. AYDIN 1. İDAREMAHKEMESİ: 09.01.2014 gün ve E:2014/2 K:2014/4 sayılıkararında özetle; Aydın ili, Nazilli ilçesi, Kozdereköyünde orman yolunda meydana gelen trafik kazası sonucundaErdem Alkan’ın ölümü nedeniyle 75.000 TL destektenyoksun kalma tazminatı ve 75.000 TL manevi tazminatın ödenmesinekarar verilmesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı, dava dilekçesinde her birdavacı için istenilen destekten yoksun kalma ve manevi tazminatmiktarının ayrı ayrı gösterilmesi gerekirkengösterilmediği görülmekte olup, her bir davacıiçin talep edilen destekten yoksun kalma ve manevi tazminatmiktarının ayrı ayrı gösterildiği davadilekçesiyle dava açılmak üzere, ayrıca davadilekçesinde Nazilli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13.07.2012gün ve E:2012/252 esas numaralı dava dosyasında verilengörevsizlik kararının kesinleşme şerhli birörneğinin eklenmesi gerekçesiyle dava dilekçesininreddine karar vermiştir. AYDIN 1. İDAREMAHKEMESİ: 09.04.2014 gün ve E:2014/60 sayılıgönderme kararında özetle; uyuşmazlığın ölümlütrafik kazasının meydana geldiği yolun bakım ve onarımsorumluluğuna ilişkin olması ve 2918 sayılı Yasahükümlerinin uygulanması suretiyleçözümlenebilecek mahiyette olması nedeniyle, 2918 sayılıYasa hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliuyuşmazlığın görüm veçözümünde aynı Yasa’nın 110. Maddesihükmü uyarınca adli yargı yerleri görevliolduğunu gerekçe göstererek, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. Maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanın ertelenmesine kararvererek dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Abdullah ERGİN,Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 02.06.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesi’nce anılan Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacılarınmurisinin trafik kazasında hayatını kaybetmesinden dolayıuğranılan maddi ve manevi zararın yasal faiziyle birliktetazmini istemiyle açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşlarıve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; “Tanımlar”başlıklı 3.maddesinde ise, trafik için kamununyararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprülerve alanların karayolu olduğu; “Tarım Orman veKöyişleri Bakanlığının görev ve yetkileri”başlıklı 9.maddesinde, Tarım Orman veKöyişleri Bakanlığının görev ve yetkileriarasında köy yollarında trafik ve güvenliğinsağlanması hususunun da yer aldığı; “Belediye Trafik Birimleri, görev ve yetkileri”başlıklı 10. maddesinde, yapım ve bakımdansorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasındabulunduğu; “İl ve İlçe TrafikKomisyonları” başlıklı 12. Maddesinde dekomisyonların kuruluşu ile görev ve yetkileribelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacıların murisi Erdem Alkan’ın sevk veidaresindeki 20 DP 09 plakalı kamyonun 01.02.2011 tarihinde Nazilliİlçesi Kozdere Köyü Marlık Mevkiinde bulunan ormanyolunda seyir halinde iken, yol üzerinde tepeden koparak yoladüşmüş kaya ve taş parçalarınınüzerinden geçilemeyecek şekilde yolun sağkısmını kapatmış olması sebebiyle bu kayaparçalarına çarpmamak amacıyla yolun solkıyısına yakın bölümden geçmeyeçalıştığı sırada yolun bubölümünün çökmesi nedeniyle aracın dereyatağına yuvarlandığı ve araçsürücüsü Erdem Altan’ın aracın tekerleklerialtında kalarak hayatını kaybettiği, meydana gelen kazadadavalı idarenin kusurlu olduğu iddiası ile maddi ve manevitazminat istemiyle önce adli ve sonrasında idari yargıda davaaçıldığı anlaşılmıştır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü, haklıneden ve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucutarafından adli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusukural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya da memurolmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Aydın 1.İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü, Nazilli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 04.03.2013 gün veE:2012/252 K:2013/63 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Aydın 1.İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUNKABULÜ İLE, Nazilli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 04.03.2013gün ve E:2012/252 K:2013/63 sayılı GÖREVSİZLİKKARARIN KALDIRILMASINA, 02.06.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Nurdane TOPUZ Üye Ayhan AKARSU Üye Abdullah ERGİN Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy