T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 662
KARAR NO : 2014 / 702
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptaline ve %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi istemi ile gerçek kişi aleyhine açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. Z.T.
Davalı :Ö.K.
O L A Y : Davacı vekilidava dilekçesinde özetle; Tire İcra Dairesi’nin2011/1983 takip sayılı dosyası ile davalı borçluhakkında başlatılan icra takibinde takip konusu borcaborçlu tarafça süresinde itiraz edildiğini, takibe konualacağın 6245 sayılı Harcırah Yasasıuyarınca borçlu davalıya ödenen harcırahıniadesine ilişkin olduğunu, ilgili yasanın harcırahunsurlarını düzenleyen 5.maddesi ile, yol masrafı, yevmiye,aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikteverilmesini gerektiren hallerini düzenleyen 10.madde hükümlerigözetildiğinde, davalının evinitaşımadığı halde taşımış gibigöstererek yanıltıcı beyan ile harcırahınıaldığının kurumca tespit edildiğini, HarcırahKanunu’nun 59.maddesinin son fıkra hükmünceharcırahın tespitinde aksi sabit oluncaya kadar memurun beyanınaitibar olunacağını, yine 59/1 madde hükmünceharcırahın kati suretle veya avans olarak alanların 15 güniçinde görev yerlerine hareket etmemeleri durumunda aldıklarıparayı derhal iade etme yükümlülükleri ve 59/7 maddehükmünce de haksız alınan harcırahın iadeyükümlülüğünün düzenlendiğini,adı geçen kanun maddelerine uygun olarak başlatılan Tireİcra Müdürlüğü’nün 2011/1983 takipsayılı dosyasına davalı tarafından yapılanitirazın iptali ile alacağın yasal faiziyle birlikte tahsili ileasıl alacağın %40’ından az olmamak üzere icrainkar tazminatına karar verilmesi istemi ile adli yargı yerinde dava açmıştır.
TireAsliye Hukuk Mahkemesi; 14.12.2012 gün ve 2012/342 Esas, 2012/489 Kararsayılı kararı ile; dava konusu alacağın idari nitelikteolduğunu, takibinin ve tahsilinin de idari mevzuatçerçevesinde yapılması gerektiğini, doğacakuyuşmazlıkların da idari yargının görevalanına girmesi nedeniyle yargı yolunun caizolmadığını belirterek; 6100 sayılı HMK nın114 maddesi gereği dava dilekçesinin yargı yolubakımından reddine karar vermiş, karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay4.Hukuk Dairesi: 20.01.2014 tarih ve 2013/19306 Esas, 2014/541 Kararsayılı kararı ile; Hukuk Usulü MuhakemeleriYasası’nın 5236 sayılı Yasa ile eklenen ek 4.maddegereğince HUMK’nun 427.maddesi uyarınca kararın temyizekonu bölümünün 1.690,00 TL’yi geçmemesidurumunda kararın kesin olduğunu, somut olayda temyize konututarın bu düzeye ulaşmadığını belirterek;davacının temyiz inceleme isteğinin reddine karar vermiş,1086 sayılı Yasa’nın Geçici 2. ve 6100sayılı Yasa’nın Geçici 3.maddesi gereğincehalen yürürlükte olan 1086 sayılı Yasa’nın440.maddesi gereğince verilen karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle; idari yargı yerinde davaaçmıştır. İzmir1.İdare Mahkemesi; 07.03.2014 gün ve 2014/383 Esas sayılıkararı ile; kurum alacağının gerçek kişidentahsiline yönelik ilamsız icra takibine karşı 2004sayılı Yasa’nın 67.maddesi uyarıncaaçılan itirazın iptali davasının adli yargıyerince görüm ve çözümününgerektiğini belirterek, mahkemeleriningörevine girmeyen ve adli yargı yerince de görevsizlikkararı verilen bu davada, görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Tire İcraDairesi’nin 2011/1983 takip sayılı dosyası ile davalıborçlu hakkında başlatılan icra takibinde takip konusuborca borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline vealacağın yasal faiziyle birlikte tahsili ile asılalacağın %40’ından az olmamak üzere icra inkartazminatına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. a)Davalı Yönünden 4721 sayılı Türk MedeniKanunu’nun ‘Kişilik’ başlıklı birincibölümünün ‘hak ehliyeti’başlıklı 8. maddesinde;”Her insanın hak ehliyetivardır./ Buna göre bütün insanlar, hukukdüzeninin sınırları içinde, haklara veborçlara ehil olmada eşittirler.” denilmek sureti ile herinsanın özel hukuk sujesi olarak eşit haklara sahip olduğubelirtildikten sonra, ‘Fiil Ehliyeti’başlıklı 9. Maddesinde; “ Fiil ehliyetine sahip olankimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altınagirebilir.” şeklinde de ile özel hukuk anlamındakişinin hak sahibi olabilme ve borç altına girebilmehakkı düzenlenmiştir. Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinin değişik 1 numaralı bendinde: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkimyolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,idari dava türleri olarak sayılmış olup; kural olarak,idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzel kişilerinekarşı açılan davalara bakılabilir. Bunagöre, idare aleyhine dava açılmayıp, davalımevkiinde gerçekkişinin bulunmasıkarşısında, ortada idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksızdır. Belirtilen buhususlara göre, davalı şahsındavacı kurum tarafından Tire İcra Dairesi’nin2011/1983 takip sayılı dosyası ile davalı borçluhakkında başlatılan icra takibinde takip konusu borcaborçlu tarafça yapılan itirazın iptali ilealacağın yasal faiziyle birlikte tahsili ile asılalacağın %40’ından az olmamak üzere icra inkartazminatına yönelik davanın özelhukuk hükümlerine göre görüm ve çözümündeadli yargı yeri görevli bulunmaktadır. b)Dava konusuyönünden: 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir. İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır. Söz konusu 67.Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişikbirinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilenalacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir seneiçinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesindealacağının varlığını ispat suretiyleitirazın iptalini dava edebilir. (Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz edenveli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminathükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkradayazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır. AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile,icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır. Öte yandan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari davatürleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır. Bu duruma göre,İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesinegöre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, İzmir 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile Tire Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İzmir 1.İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Tire Asliye HukukMahkemesi’nin 14.12.2012 gün ve 2012/342 Esas, 2012/489 Kararsayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.6.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy