T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 611
KARAR NO : 2014 / 661
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S.J. Sigorta A.Ş.
Vekilleri :Av. Ö.Y.B. & Av.D.B.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
Vekilleri :Av. A.E. & Av.İ.K.A. & Av.U.Ö.
O L A Y :Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; 12.05.2010tarihinde, müvekkilinin sigortalısı olan 49……. plakalıaracın, Ankara istikametinden Malatya istikametine giderken 53,2 km. ye geldiğinde virajı dönerken aniden karşısınaçıkan yola çıkıntısı bulunansökülmüş bariyerlere çarpması sonucu tektaraflı trafik kazasının meydana geldiğini, kazadandolayı sigortalı araçta meydana gelen zararın davacışirket tarafından karşılandığını, davacı şirketin 58000,00 TL hasar bedelini 07.09.2010 tarihindeödendiğini, aracın sovtaj değerinin 26900,00 TLolduğunu, kusur oranına ilişkin fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla kazada davalı kurumun %75kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı şirketinsigortalısına ödediği tazminat tutarınıdavalıdan almak için Diyarbakır 7.İcraMüdürlüğü’nün 2011/3820 Esassayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibibaşlatıldığını, davalının 21.06.2011 tarihindeborca itiraz ettiğini belirterek, davanın kabulü ileDiyarbakır 7.İcra Müdürlüğü’nün2011/3820 Esas sayılı dosyasına davalı tarafındanyapılan itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesi istemiyleadli yargıda dava açmıştır.
Davalı vekili06.09.2011 tarihli cevap dilekçesi ile özetle; yetkisizliknedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diyarbakır1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 16.12.2011 gün ve 2011/711 Esas, 2011/1343Karar sayılı kararı ile, zararın haksız fiildenkaynaklandığını, tek taraflı yapılan kaza dahihaksız fiil eyleminden gerçekleştiğini, meydana gelenzararın poliçe kapsamında talep edildiğini, bu türdavalara bakma yetki ve görevinin davalının merkezinde vehaksız fiilin meydana geldiği yerde veyahutta davacıtarafın yerleşim yerinde açılması gerektiğini,oysaki haksız fiilin Malatya ili sınırları içindegerçekleştiğini, davalının süresi içindeitirazda bulunduğunu belirterek, davalının yetkisizlikitirazının kabulü ile Malatya Asliye Hukuk Mahkemesi yetkiliolduğundan bahisle mahkemelerinin yetkisizliğine karar vermiş,davacı vekili kararı temyiz etmiştir.
Yargıtay17.Hukuk Dairesi 25.6.2012 tarih ve 2012/3401 Esas, 2012/8001 Kararsayılı kararı ile; ”…Dava konusu olay, davalıKarayolları Genel Müdürlüğü'nün hizmetkusurundan kaynaklanmakta olup, Hizmet kusurundan kaynaklanan zararlaryönünden, idare aleyhine tam yargı davasının idari yargıyerinde açılması gereklidir.
Görev,kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın heraşamasında re’sen dikkate alınacağından,mahkemece, idari yargının görevli olması nedeniylegörevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasıincelenerek, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesiisabetli değildir..” denilmek suretiyle hükmünbozulmasına karar vermiş, davacının karar düzeltmetalebini de 11.03.2013 gün ve 2013/777 Esas, 2013/3123 Kararsayılı kararı ile reddetmiş, verilen karar bu şekildekesinleşmiştir.
Diyarbakır1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 22.10.2013 tarih ve 2013/827 Esas, 2013/591 Kararsayılı kararı ile; “…davalı idarenin sorumlulukalanında bulunan karayolu üzerindeki bariyerin yapım, bakımve onarımının yapılmadığı nedeniyledoğan zararın tazmininin amaçlanmış olmasıkarşısında idarenin görevinde olan kamu hizmetiniyürüttüğü esnada kişilere verdiğizararın ödetilmesine yönelik bulunan uyuşmazlık konusudavanın, olayda kamu hizmetinin usulüne ve hukuka uygun olarakyürütülüp yürütülmediğini, hizmetkusuru veya idarenin sorumluluğunu gerektiren bir husus olupolmadığının tespitinde esas alınan idare hukukukurallarına ve 2577 sayılı IYUK 2/1-b maddesinde sayılantam yargı davasında görüm veçözümünde idari yargı yerleri görevlibulunmaktadır.
Dava konusuolay, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'nünhizmet kusurundan kaynaklanmakta olup, Hizmet kusurundan kaynaklanan zararlaryönünden, idare aleyhine tam yargı davasının idariyargı yerinde açılması gereklidir.” denilmeksuretiyle dava dilekçesinin yargı yoluuyuşmazlığı nedeni ile görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karar, karara şerh edildiğiüzere 30.12.2013 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle; idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Malatyaİdare Mahkemesi: 17.03.2014 gün ve 2014/45 Esas sayılıkararı ile; 2918 sayılı Yasanın 10.,110. ve Geçici21. maddelerine göre, 2918 sayılı Yasadan kaynaklanansorumluluğa (tazminata) ilişkin davaların, 110.maddedeyapılan değişikliğin yürürlüğegirdiği 19.01.2011 tarihinden sonra adli yargı yerlerindegörüleceğinden, bakılmakta olan davanın 11.7.2011tarihinde açılmış olması karşısında,2918 sayılı Yasadan kaynaklı ve sorumluluk hukukuna ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğuna, davanın Diyarbakır 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin22.10.2013 tarih ve E:2013/827, K:2013/591 sayılı görevsizlikkararının kesinleşmesi üzerine mahkemelerindeaçılmış olması üzerine, görevli yargıyerinin belirlenmesi için 2247 sayılı Yasanın 19.maddesiuyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine ve karar alınana kadar davanın ertelenmesinekarar verilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, Abdullah ERGİN, ErtuğrulARSLANOĞLU, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 02.06.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, icratakibine yapılan itirazın iptali istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesinde alacağınıdava etmek hakkı saklıdır” hükümlerinitaşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile,icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleriihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Diyarbakır1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Diyarbakır 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.10.2013 gün ve2013/827 Esas, 2013/591 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARIN KALDIRILMASINA, 2.6.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Nurdane TOPUZ Üye Ayhan AKARSU Üye Abdullah ERGİN Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy