T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 635
KARAR NO : 2014 / 680
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : Davalı İdarece düzenlenen ve damga vergisinden kaynaklanan ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın, 5510 sayılı Yasa’nın 88. maddesi gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :R.C. Davalı :Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Vekili :Av.Ö.G. OL A Y : Davacı davadilekçesinde özetle; SGK Başkanlığı Malatyaİl Müdürlüğü Merkezi tarafından, tarafınagönderilen dava dilekçesine ekli 29.07.2012 tarihli,B.13.2.SGK.4.44.01.00.00.III.I/S.Ş. sayılı ve 776.60 TL bedelliödeme emrinin gerek usul açısından gerekse esasaçısından hukuka aykırı ve haksız olduğunu,6183 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca beşyıllık zaman aşımı geçtiğinden olaydakendisinin V.U.K. 10. maddesi gereğince kusurubulunmadığından, mükellef şirket KayısıBirliğinin Mal Varlığı bulunduğundan, ödemeemrinin 6183 sayılı Kanun’un 37 .maddesine uygunolmamasından, ödeme emrinin dayanağı olan idari paracezasının haksız olmasından dolayı düzenlenenödeme emrinin hukuka aykırı olduğunu belirterek; davakonusu (20 adet) ÖDEME EMRİNİN İPTALİNE kararverilmesi istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır. Malatyaİdare Mahkemesi; 31.08.2012 gün ve 2012/1031 Esas, 2012/2758 Kararsayılı kararı ile; “Davadosyasının incelenmesinden, 5510 sayılı Yasa uyarıncatahakkuk ettirilen fark işçilik, işsizlik sigortası primive prim borçlarının tahsili amacıyla düzenlenenödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan dava ile vergihukuku kapsamında tahakkuk ettirilen damga vergilerinin tahsiliamacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyleaçılacak davanın görüm veçözümünde farklı yargı kollarınıngörevli olması nedeniyle fark işçilik, işsizliksigortası primi ve prim borçlarının tahsili amacıyladüzenlenen 19.07.2012 düzenleme tarihli ve 2009/13809 takip dosyanolu, 13.07.2012 düzenleme tarihli ve 2007/017380 takip nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2007/017379 takip nolu, 19.07.2012 düzenlemetarihli ve 2009/10057 takip dosya nolu, 19.07.2012 düzenleme tarihli ve2009/13808 takip dosya nolu, 17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2008/010067takip nolu, 19.07.2012 düzenleme tarihli ve 2009/10056 takip dosya nolu,17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2008/010066 takip dosya nolu, 19.07.2012düzenleme tarihli ve 2009/10055 takip dosya nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2007/013593 takip nolu, 13.07.2012 düzenleme tarihlive 2007/013592 takip nolu, 17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2008/010729takip nolu, 13.07.2012 düzenleme tarihli ve 2006/015010 takip nolu,17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2008/010728 takip nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2006/015011 takip nolu ödeme emirlerinin iptaliistemiyle ayrı vergi hukuku kapsamında tahakkuk etirilen damgavergilerinin tahsili amacıyla düzenlenen 17.07.2012 düzenlemetarihli ve 2007/017381 takip nolu, 17.07.2012 düzenleme tarihli ve2008/010068 takip nolu, 13.07.2012 düzenleme tarihli ve 2007/013594 takipnolu, 17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2008/010730 takip nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2006/015012 takip nolu ödeme emirlerinin iptaliistemiyle ayrı dilekçeler ile dava açılmasıgerektiği” gerekçesi ile dava dilekçesinin reddinekarar vermiştir. Davacıtarafından Malatya İdare Mahkemesi’nin dilekçe redkararı üzerine verilen 27.09.2012 tarihli dilekçede özetle;gönderilen ödeme emirlerinin vergi hukuku kapsamında tahakkukettirilen damga vergilerinin tahsili amacı ile düzenlenen 17.07.2012düzenleme tarihli ve 2007/017381 takip dosya nolu,17.07.2012düzenleme tarihli ve 2008/010068 takip dosya nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2007/013594 takip dosya nolu, 17.07.2012düzenleme tarihli ve 2008/010730 takip dosya nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2006/015012 takip dosya nolu, ödeme emirlerinin6183 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca Beşyıllık zaman aşımı geçtiğinden olaydakendisinin V.U.K. 10. maddesi gereğince kusurubulunmadığından, mükellef şirket KayısıBirliğinin Mal Varlığı bulunduğundan, ödeme emrinin6183 sayılı Kanun’un 37.maddesine uygun olmamasından,ödeme emrinin dayanağı olan idari para cezasınınhaksız olmasından dolayı hukuka aykırı olduğunubelirterek iptalleri istemi ile tekrar dava açmıştır. Malatya İdare Mahkemesi; 04.10.2012 gün ve 2012/1262Esas, 2012/2926 Karar sayılı kararı ile 2577 sayılı Yasa’nın15/1-a maddesi gereğince, davanın Vergi Mahkemesi’ningörevine girdiğinden bahisle Mahkemenin görevsizliğine vedosyanın görevli Malatya Vergi Mahkemesi’ne gönderilmesinekararı vermiştir. DavalıSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili, MalatyaVergi Mahkemesi’ne verdiği 18.12.2012 tarihli cevap dilekçesiile davada İş Mahkemelerinin görevli olduğundan bahislegörev itirazında bulunmuştur. MalatyaVergi Mahkemesi; 29.03.2013 gün ve 2012/1095 Esas, 2013/293 Kararsayılı kararı ile; dava konusu ödeme emirlerinin hukukaaykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulünekarar vermiş, verilen karar davalı vekili tarafından temyizedilmiştir. MalatyaBölge İdare Mahkemesi; 25.10.2013 gün ve 2013/838 Esas,2013/1414 Karar sayılı kararı ile; “Bakılan davada,davalı idarece davaya cevap dilekçesinde, davanın adliyargıda görülmesi gerektiği ileri sürülerekgörev itirazında bulunulmasına karşın, Mahkemece görevlilikkararı verilmeksizin ve dolayısıyla davalı idareye 2247sayılı Kanunun 12. maddesinde yazılı olumlu görevuyuşmazlığı çıkarma hakkını kullanmaimkanı tanınmaksızın, doğrudan işin esasıhakkında karar verildiği” gerekçesi ile kararınbozulmasına hükmetmiştir. MalatyaVergi Mahkemesi; Malatya Bölge İdare Mahkemesi’nin bozmakararı üzerine verdiği, 27.01.2014 gün ve 2013/1126 Esassayılı kararı ile, davalı vekilinin görevitirazının, iptali istenen ödeme emirleri hakkındainceleme yapma görevinin 2576 sayılı Kanunun 6. maddesigereğince Vergi Mahkemesi’nin görevine girdiğigerekçesi ile reddine karar vermiştir. Davalı idare vekilinin, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıyolunda süresi içerisinde verdiği dilekçesiüzerine, dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmiştir. Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı;Davanın, 5510 sayılı yasa uyarınca SGK İstanbulİl Müdürlüğü tarafından davacışirkete tahakkuk ettirilen damga vergisine itiraz davası değil,damga vergisinin, 506, 5510 ve 6183 sayılı yasalar uyarıncatakip ve tahsiline ilişkin ödeme emrinin iptaline ilişkinolduğunu, Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nunprimlerin ödenmesi başlıklı 80. maddesinde''İşveren bir ay içindeçalıştırdığı sigortalılarınsigorta primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerindenbu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerindenkesmeye ve kendilerine ait primler tutarını da bu miktara ekleyereken geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeyemecburdur.../Kurumun, süredi içinde ödenmeyen prim vediğer alacaklarının tahsilinde, 21.07.1953 tarih ve 6183 sayılıAATUHK hükümleri uygulanır. Kurum, söz konusu kanununuygulanmasında Maliye Bakanlığı diğer kamu kurum vekuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır.../Kurumalacaklarının tahsilinde, 21.07.1953 tarih ve 6183 sayılıKanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde, alacaklı SigortaMüdürlüğünün bulunduğu yer İşMahkemesi yetkilidir. '' hükümlerini içermekte iken, 506sayılı Kanunun yukarıda sözü edilen maddelerinin31.05.2006 gün ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanununun 106.maddesi ileyürürlükten kaldırıldığını, 5510sayılı yasanın 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı yasaile değişik 88 inci maddesinin onbeşinci fıkrasında,'' Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğeralacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AATUHK un 51 inci,102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğer maddeleriuygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında MaliyeBakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları vemercilere verilen yetkileri kullanır. '' hükmünün yeraldığını, aynı maddenin 18 inci fıkrasındada "Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğuyer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili İş Mahkemesi’nebaşvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz."denilmek suretiyle, Kurumun süresi içinde ödenmeyerekkesinleşmiş prim ve diğer alacaklarının takibinde 6183sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması, bu uygulamasonucunda doğacak uyuşmazlıklarınçözümünde de, Kurumun alacaklı birimininbulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olması esasınınkabul edildiğini belirtmiş, SGK İstanbul İlMüdürlüğü tarafından verilen damga vergisiborcunun ödenmemesi nedeniyle Kurum alacağınadönüşmesi üzerine gecikme zammı uygulanmak suretiyletahsili için düzenlenen ödem emrine karşı davaaçıldığının anlaşılmasıkarşısında, idari para cezasından doğan Kurum alacağınıntahsili için düzenlenen ödeme emrine karşıaçılan davanın görüm veçözümünde 5510 sayılı yasanın 88.maddesinde yer alan özel hüküm gereği yetkilikılınan İş Mahkemesi’nin görevlibulunduğundan bahisle 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13. maddelerigereğince olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığı’na gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Davadosyası üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve dahi 12/1. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı'nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, vergi hukuku kapsamındatahakkuk ettirilen damga vergilerinin tahsili amacı ile düzenlenen17.07.2012 düzenleme tarihli ve 2007/017381 takip dosya nolu,17.07.2012düzenleme tarihli ve 2008/010068 takip dosya nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2007/013594 takip dosya nolu, 17.07.2012düzenleme tarihli ve 2008/010730 takip dosya nolu, 13.07.2012düzenleme tarihli ve 2006/015012 takip dosya nolu ödeme emirlerinin 6183 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca beşyıllık zaman aşımı geçtiğinden, olaydadavacının V.U.K. 10. maddesi gereğince kusurubulunmadığından, mükellef şirket KayısıBirliğinin Mal Varlığı bulunduğundan, ödeme emrinin6183 sayılı Kanun’un 37.maddesine uygun olmamasından,ödeme emrinin dayanağı olan idari para cezasınınhaksız olmasından dolayı hukuka aykırıolduğu gerekçesi ile iptali istemi ileaçılmıştır. Mülga 506 sayılı SosyalSigortalar Kanunu’nun 80. maddesinin yedinci fıkrasında,"Kurum alacaklarının tahsilinde 21.7.1953 tarih ve 6183sayılı Kanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde, alacaklı SigortaMüdürlüğü’nün bulunduğu yer İşMahkemesi yetkilidir" hükmüne yer verilmiş,Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, kurumalacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Yasahükümleri uygulanmak suretiyle düzenlenecek ödeme emrinekarşı açılacak davalara bakma görevinin, 80.maddenin yedinci fıkrasında açıkçabelirtildiği gibi Sigorta Müdürlüğününbulunduğu yer iş mahkemesine ait olduğu sonucunavarmış, ancak, 506 sayılı Kanun’un sözüedilen maddesi 31.5.2006 gün ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılıKanun’un 88. maddesinde, “…Kurumun süresi içindeödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü HakkındaKanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğermaddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanununuygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurumve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır. Kurum, 6183sayılı Kanun kapsamında takip edilen alacaklarıhariç olmak üzere her türlü alacağınteminatını teşkil etmek üzere Yeni Türk Lirasıve/veya yabancı para birimi üzerinden ticari işletme,taşınır ve/veya taşınmaz rehni dahil olmak üzereher türlü teminat almaya yetkilidir. Kurumun 6183sayılı Kanun kapsamında takip edilen prim ve diğeralacakları amme alacağı niteliğinde olup, imtiyazlıalacaktır. Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icratakiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde 2004sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat vecezalar Kurum hakkında uygulanmaz. Kurumun prim ve diğeralacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanununuygulamasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğuyer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesinebaşvurulması alacakların takip ve tahsilinidurdurmaz…” hükmü yer almıştır. Öte yandan,5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nun 37.maddesinin üçüncü fıkrasında,“Süresi içinde ödenmeyen sosyal sigorta ve genelsağlık sigortası primleri, işsizlik sigortası primleri,idarî para cezaları, gecikme zamları, katılımpayları Kurum alacağına dönüşür ve bualacakların tahsilinde, 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncımaddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır”denilmiştir. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı, bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlikkararı vermesi gerekeceği, ancak, yeni yasadaki görevkuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. Olayda, Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı, İstanbul Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü tarafından, 5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunukapsamında düzenlenen damga vergisinden kaynaklanan, ödemeemrinin iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır. Bu durumda, söz konusu ödeme emrinekarşı açılan davada, 5510 sayılıYasa’nın 88. maddesi gözetildiğinde İşMahkemesinin görevli olduğu kuşkusuzdur. Açıklanan nedenlerle,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, davalı idare vekilinin görevitirazının Malatya Vergi Mahkemesi’nce reddine ilişkinkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Malatya Vergi Mahkemesi’nin 27.01.2014 gün ve 2013/1126 Esassayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.6.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy