T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 162
KARAR NO : 2014 / 621
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET: Tapu kayıtlarının yanlış ve hatalı tutulması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemine ilişkin davanın, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1007. maddesine göre ADLİ YARGI YERİNDE görülmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacılar :1-V.A. (Adli Yargıda) 2-C.A. (Adli ve İdari Yargıda) Vekili :Av.M.E.M. Davalı :Tapu Sicil Müdürlüğü O L A Y :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan C.A.’nındava konusu 66 parsel sayılı taşınmazın 1078/17600hissesini, V.A.’nın ise aynı taşınmazın1078/17600 hissesini taşınmazın maliklerinden satınaldıklarını, ancak Erciş Asliye HukukMahkemesi’nde aleyhlerinde davaaçıldığını ve üzerlerine fazla hissekaydedildiğinin iddia edildiğini, Erciş Asliye HukukMahkemesi’nin 2011/20 Esas, 2011/444 Karar sayılı kararıile davanın kabulüne karar verdiğini ve bu suretledavacıların 1078/17600’ar olan hisselerinin azaldığını, davacıların hisseleri tapukaydındaki bilgilere güvenerek aldıklarını, bu nedenleuğradıkları zarardan davalının sorumlu olduğunubelirterek; davacılardan C.A. için fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL, diğer davacıV.A. için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıile 20.000 TL tazminatın satış tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarakdavacılara verilmesi istemi ile adli yargı yerine davaaçmıştır. ErcişAsliye Hukuk Mahkemesi; 14.02.2013 gün ve 2011/681 Esas, 2013/205Karar sayılı kararı ile; davacılarındavasının tapu sicilinin yanlış tutulması nedeni ileuğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olduğunu; Tapu Müdürlüğü’nün hissehesaplamasını yanlış yapmak sureti ile tapuda devirişlemli gerçekleştirildiğini, bu nedenle davanın2577 sayılı Yasa’nın 2/12-b maddesi gereğince idariyargıda görülmesi gerektiğini belirterek davanıngörev nedeni ile reddine karar vermiş, verilen karar taraflarcatemyiz edilmeksizin 13.06.2013 tarihinde kesinleşmiştir. Davacılarvekili bu kez davacılardan sadece C.A. adına verdiğidilekçe ile; aynı isteklerle, idari yargı yerinde davaaçmıştır. Van1. İdare Mahkemesi; 02.10.2013 gün ve 2013/1668 Esassayılı kararı ile; “Dava dilekçesininincelenmesinden, davacının 11.08.2004 tarihinde Ercişilçesi Uncular Köyünde bulunan 66 parsel nolutaşınmazın 1078/17600 miktarındaki hissesinimaliklerinden satın aldığı, ancak Erciş Asliye HukukMahkemesi’nin 2011/20 Esas Sayılı dosyası ilehaklarında dayanaktan yoksun olarak fazladan hisse aldıklarıiddiası ile dava açıldığı, bu davaya göre07.02.2000 tarihinde Erciş TapuMüdürlüğünün yanlış hesaplamasısonucu hisselerin tapu kaydına 539/17600 olarak geçmesi gerekirken1078/17600 olarak geçtiği, Mahkemenin 2011/444 nolu ilamı ilekarar verilerek ilgili hisselerin iptal edildiği, davacının tapukaydına güvenerek bu hisseleri satın aldığı ve buyüzden uğramış olduğu zararın tazminineilişkin isteminin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun uygulanmasındankaynaklanmış olduğu anlaşıldığındandavanın görüm ve çözümü adli yargımahkemelerine ait bulunmaktadır.” şeklindeki gerekçesi görevliyargı yerinin belirlenmesi istemi ile 2247 sayılı Kanun’un19. Maddesi gereğince dosyanın mahkememize gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Ertuğrul ARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikte Erciş AsliyeHukuk Mahkemesi dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, askeri idari ve idari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. Ayrıca,dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacılardan V.A.’nınidari yargıda dava açmadığı görülmekle budavacı yönünden görev uyuşmazlığıdoğmadığı anlaşıldığından, sadecedavacılardan C.A. yönünden değerlendirmeyapılmıştır. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacıların, Van ili, Erçiş İlçesi, UncularKöyü 66 parselde kayıtlı taşınmazın tapukaydına güvenerek aldıkları hisselerin yanlışolduğunun Erciş Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/20 Esas,2011/444 Karar sayılı kararı ile hükme bağlanmasısonrasında hisselerinde meydana gelen azalma nedeni ileuğradıkları zararın tazmini istemi ileaçılmıştır 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 705. maddesinde de,“Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescilleolur. Miras,mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırmahâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde,mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerdemalikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapukütüğüne tescil edilmiş olmasınabağlıdır.” hükmüne, AynıKanunun 716. Maddesinde; “Mülkiyetin kazanılmasına esasolacak bir hukukî sebebe dayanarak malikten mülkiyetin kendiadına tescilini istemek hususunda kişisel hakka sahip olan kimse,malikin kaçınması hâlinde hâkimden,mülkiyetin hükmen geçirilmesini isteyebilir. Birtaşınmazın mülkiyetini işgal, miras,kamulaştırma, cebrî icra veya mahkeme kararına dayanarakkazanan kişi tescili doğrudan doğruya yaptırabilir. Birtaşınmazın mülkiyetinde eşler arasındaki malrejimi dolayısıyla meydana gelen değişiklikler,eşlerden birinin istemiyle tapu kütüğüne doğrudantescil olunur.” hükmüne, AynıKanunun Tapu Sicili ile ilgili hususların gösterildiğibölüme ilişkin 997.maddesinde; “Taşınmazlarüzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur. Tapu sicili, tapu kütüğü vekat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayanyevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluşur. Sicilin örneği, nasıltutulacağı ve yardımcı siciller tüzüklebelirlenir.”hükmüne, “Sorumluluk” başlıklı1007.maddesinde; “Tapu sicilinin tutulmasından doğanbütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusurubulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar,tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.” hükmüne; Tescilin koşullarınıngösterildiği 1013.maddesinde ise; “ Tescil, tasarrufa konu olan taşınmazmalikinin yazılı beyanı üzerine yapılır. Edinen kimse, kanun hükmüne,kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer birbelgeye dayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur. Bir aynî hakkı tescilden öncekazanan kimse, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir.” hükmüneyer verilmiştir. Yine aynı kanunun 1027. Maddesinde;“İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça,tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkemekararıyla düzeltebilir. Düzeltme,eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçimindede olabilir. Tapu memuru, basit yazıyanlışlıklarını, tüzük kurallarıuyarınca re'sen düzeltir.” hükmüne yerverilmiştir. Öteyandan, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun"idari dava türleri ve idari yargı yetkisininsınırı" başlıklı 2 nci maddesinin 1'incibendinde de; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları dava muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olaraksayılmıştır. Davadosyasının incelenmesinden, dava konusu hisselerindavacıların İsmet oğlu Kenan Leventoğlu ile İsmetoğlu Sunullah Leventoğlu’ndan satın aldıklarıhisseler olduğu, Kenan ve Sunullah Leventoğlu’nun dava konusuhisseleri 539/8800 oranı ile babaları İsmetLeventoğlu’ndan intikal ettiği ve intikal neticesindehisselerin tapu kaydına Kenan Leventoğlu için 539/17600,Sunullah Leventoğlu için 539/17600 olarak devredilmesi gerekirkenintikal sırasındaki yanlışlık nedeni ile her birpaydaş için 1078/17600 olarak tescil edildiği, davacılarCevdet ve V.A.’nın tapu kaydındaki hisse oranlarınagüvenerek bu hisseleri Kenan ve Sunullah Leventoğlu’ndansatın aldıkları; ancak, diğer hissedarlar tarafındantapu hisselerinde yanlışlık yapıldığıiddiası ile Erciş Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılandava neticesinde Erciş Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/20 Esas, 2011/444Karar sayılı kararı ile; “Dava dosyasınınincelenmesinden, dava konusu hisselerin davacıların İsmetoğlu Kenan Leventoğlu ile İsmet oğlu SunullahLeventoğlu’ndan satın aldıkları hisseler olduğu,Kenan ve Sunullah Leventoğlu’nun dava konusu hisseleri 539/8800oranı ile babaları İsmet Leventoğlu’ndan intikal ettiği ve intikal neticesinde hisselerin tapu kaydına KenanLeventoğlu için 639/17600, Sunullah Leventoğlu için539/17600 olarak devredilmesi gerekirken intikal sırasındakiyanlışlık nedeni ile her bir paydaş için 1078/17600olarak tescil edildiği, davacılar Cevdet ve V.A.’nın tapukaydındaki hisse oranlarına güvenerek bu hisseleri Kenan veSunullah Leventoğlu’ndan satın aldıkları ancak diğer hissedarlar tarafından tapu hisselerinde yanlışlıkyapıldığı iddiası ile Erciş Asliye HukukMahkemesi’nde açılan dava neticesinde Erciş Asliye HukukMahkemesi’nin 2011/20 Esas 2011/444 Karar sayılı kararıile; “Dosyada toplanan deliller bir bütün olarakdeğerlendirildiğinde: iş bu dava TMK 1024 vd maddelerinebelirtilen yolsuz tescile dayanan tapu kaydındaki paylarındüzeltilmesi davasıdır. Dava konusu taşınmazlarıntapu kayıtları dosyamız arasınaalınmıştır. Dava konusu taşınmazda iptali istenenhisseler Sunullah Leventoğlu’nun 11.08.2004 tarih 871 yevminumaralı işlemle davalı Cevdet’e devrettiği1078/17600 hisse ve Kenan Leventoğlu 02.06.2006 tarih ve 1024yevmiye numaralı işlemle davalı V.A.’ya devrettiği1078/17600 hissedir. Kenan ve Sunullah Leventoğlu’na dava konusutaşınmazdaki hisseleri babaları İsmetLeventoğlu’nun 07.02.2000 tarih ve 71 numaralı işlemiyleintikal etmiştir. Sunullah ve Levent'in babaları İsmet budevirden önceki dava konusu taşınmazdaki payı 539/8800dür. İsmet Leventoğlu bu payını eşit olarakSunullah ve Kenan'a devretmiştir. Dolayısıyla devir sonrasıKenan'ın tapudaki payı 539/17600 yine Sunullah’ınpayı 539/17600 olması gerekirken tapu kütüğüne1078/17600 olarak tescil edilmiştir. Alınan nüfuskayıtlarından tapu kayıtlarından ve davacıbeyanlarından dava konusu taşınmazın SıddıkAvcı’dan intikal ettiği ve C.A.nın, SıddıkAvcı’nın torunu olduğu dolayısıyla butaşınmazda kimin ne kadar hisse olduğunu bilebilecekdurumdadır. Aynı şekilde Yelinin babası da SıddıkAvcı’nın kardeşinin oğlu olup onunda butaşınmazda kimin ne kadar hissesi olduğunu bilmesigerekmektedir. Bu nedenle davalıların kötü niyetli olduklarıdüşünülerek aşağıdaki şekildehüküm tesis edilmiştir.” şeklindeki gerekçesiile davanın kabulüne karar verdiği ve V.A.’nın 1078/17600hissesini 539/17600 olarak, C.A.’nın 2134/17600 hissesini 1595/17600olarak düzeltilmesine hükmettiği, bu şekilde davacılarınhisselerinde azalma meydana geldiği, davacıların tapukaydındaki oranlara güvenerek satın aldıklarıhisselerde meydana gelen azalma nedeni ile uğradıkları zarardandavalının sorumlu olduğunu iddia ederek zararlarınıntazmini istemi ile dava açtıklarıanlaşılmaktadır. Görüldüğüüzere dava konusu olayda, tapu sicil memurları tarafından, Kenan ve Sunullah Leventoğlu’na babalarından intikal eden539/8800 oranındaki hissenin devri sırasındayanlışlık yapılarak Kenan Leventoğlu’na539/17600, Sunullah Levenoğlu’na 539/17600 oranında hisseintikali yapılması gerekirken, her biri için 1078/17600oranında hisse intikali yapılarak tapuda haksız payartışına neden olunduğu, davacıların da tapudakibu yanlış kayda güvenerek hisse satınaldıklarını iddia ettikleri ve bu yanlışlıknedeni ile uğradıkları zarardan davalıyı sorumlututtukları anlaşılmaktadır. Yanidavacıların davası tapu sicilinde tapu sicil memurlarıncayapılan yanlışlık nedeni ile uğranılanzararın tazminine ilişkindir. Bu itibarla her ne kadarolayda, kamu kurumunun kamu görevinin ifası sırasında bugörevden doğan bir zararın ve bu zararın tazmini sözkonusu ise de; Kanunların öngördüğü bazıdurumlarda kamu hizmetinin özelliği ve gerekleri gözetilerekyine Kanunlarla istisnalar getirilmiş ve Devlete bu gibi durumlarda daözel hukuk ilkeleri gereğince sorumluluk yüklenmiştir. 4721sayılı Türk Medeni Kanununun 1007.maddesi de bu istisnalardan birini oluşturmaktadır. UyuşmazlıkMahkemesi'nin 31.1.1979 gün ve E:1978/32,K:1979/5; 28.9.1992 gün veE:1992/13, K:1992/30 sayılı kararlarında da; -aynınitelikte hükmün yer aldığı veyürürlükten kaldırılan- 743 sayılıTürk Kanunu Medenisi’nin 917. maddenin istisna maddesiolduğuna değinilerek tapu sicilinin tutulmasından doğanzarardan Devletin özel hukuk ilkeleriyle sorumlu olduğubelirtilmiştir. Buitibarla tapu sicilinin tutulmasından doğan zarar nedeniyle Devletinözel hukuk ilkeleri gereğince sorumluluğunu düzenleyen 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesinin açık hükmükarşısında davanın çözümü adliyargının görevine girmektedir. Açıklananbu nedenlerle Erciş Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevsizlikkararının davacılardan C.A. yönündenkaldırılması gerekmiştir S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erciş Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 14.02.2013 gün veE:2011/681, K:2013/205 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 2.6.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy