T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 615
KARAR NO : 2014 / 665
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : 2918 sayılı Yasa’nın Ek 2/3. mad-desi uyarınca, aracın 60 gün süre ile trafik-ten men edilmesine ilişkin verilen kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, 2918 ve 5326 sayılı Yasa hükümleri uyarınca İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. M.Ç.
Davalı :İstanbul Valiliği
O L AY : Trafik DenetlemeŞube Müdürlüğünce yapılan incelemede 34 EY6327 plaka sayılı aracın yasa dışıtaşımacılık yaptığının tespitedildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nunEk 2/3. madde ve fıkrası uyarınca, sürücü belgesisahibi Mustafa Dalkılıç adına 24.8.2012 tarih ve GN-954161seri-sıra, araç sahibi davacı adına 24.8.2012 tarih ve GN-954162seri-sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarıdüzenlenerek ayrı ayrı 1.950,00 TL idari para cezası verilmişve ayrıca bu tutanaklara istinaden düzenlenen 24.8.2012 tarih ve 0193441sayılı Araç Trafikten Men Tutanağı ile araç60 gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altınaalınmıştır.
Davacı vekili, araçtrafikten men tutanağının iptal edilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL9. İDARE MAHKEMESİ: 10.10.2012 gün ve E:2012/1736, K:2012/1920 sayıile; 2918 sayılı Kanun’un 112. maddesinde,sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasıhariç olmak üzere bu Kanundaki suçlarla ilgili davalaraTrafik Mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde iseyetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerinde bakılacağının düzenlendiğiaçıklanarak, davanın çözümünün adliyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez aynıistemle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
BÜYÜKÇEKMECE 3. SULHCEZA MAHKEMESİ:29.12.2013 gün ve D.İş No:2013/657 sayıile; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesinegöre idari para cezası yanında idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olmasınedeniyle ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nin konu ile ilgili benzerkararları da emsal gösterilerek, davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, ErtuğrulARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenipdeğerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanması yönünden 2nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, ‘cezauyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcının ya daşahsi davacının talebi ile başlayan yargılamasısonunda sanığın mahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecekdavalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleri arasında çıkangörev ve hüküm uyuşmazlıklarınınanlaşılması, bunun dışında kalan tümgörev uyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde “aracın 60 günsüre ile trafikten men edilmesine ilişkin kararın iptal edilmesiistemiyle açılan dava yönünden” olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenbiçimde önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilmek suretiyle Mahkememize gönderildiği vesonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın Ek 2. maddesi üçüncüfıkrası uyarınca davacı adına kayıtlı aracın60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tutanağıniptal edilmesi istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığınçözümü için, aynı maddi olaydankaynaklanan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine vepara cezası verilmesine ilişkin işlemlerin 2918 ve 5326 sayılı Kanunlar uyarınca, ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçlarıntescil edildikleri amacın dışındakullanılması” başlığı altındadüzenlenen Ek 2. maddesi, üçüncüfıkrasında, “(Ek fıkra: 31/5/2012-6321/3 md.)İlgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediyesınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcutaşıyan kişiye, araç sahibine, bağlıbulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularınabirinci fıkrada gösterilen idari para cezası üç katolarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içindetekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanır.Ayrıca, araç her defasında altmış gün süreile trafikten men edilir” hükmü yer almıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkçabelli eden bir hükme yer verilmemesi;12.7.2013 tarih ve 6495sayılı Kanun’un 20.maddesi ile yapılandeğişiklikten önceki hali ile, bu Yasada gösterilenadli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112.maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanında görmüşiken; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesinden sonra; öngörülentrafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16.maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biriolduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda dabu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşıldığından,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiğiüzere, idari
yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326
sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davaların görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varmıştır.
Uyuşmazlığınesasını oluşturan, aracın 60 gün süre iletrafikten men edilmesine ilişkin karara gelince:
13.10.1983tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Amaç” başlıklı 1. maddesinde, ”Bukanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlamak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleribelirlemektir” denilmiş; “Motorlu Araçlara AitŞartlar” başlığı altında düzenlenenbeşinci kısım ikinci bölümünde yer alan30.maddesinde araçların teknik şartlarauygunluğu,31.maddesinde araçlarda bulundurulması zorunlugereçler,32.maddesinde adres değiştirme ve araçlarüzerindeki değişiklikleri bildirme, Ek 2. maddesindearaçların tescil edildikleri amacın dışındakullanılması; altıncı kısımüçüncü bölümde düzenlenen“Sürücülerin Uyacağı Diğer Kurallar”başlıklı 65.maddesinde araçların yüklenmesi ileilgili esaslar, uyulması gereken kural-lar,uymayanlara verilecek cezalarve araçların hangi koşullarda trafikten men edileceklerineilişkin hususlar ayrıntılı ve idarece tek yanlıkurallar şeklinde belirlenmiş,79.maddesinde de, trafikten menedilen araçlar ile ilgili işlemlerin usul ve esaslarınınyönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.
5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Saklı tutulanhükümler” başlığını taşıyan19. maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için;
a) Bir meslekve sanatın yerine getirilmemesi,
b)İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsatveya ehliyetin geri alınması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracınıntrafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklıdır” denilmiştir.
KabahatlerKanunu’nun “Genel kanun niteliği”başlıklı 3 üncü maddesini değiştiren6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa’nın 31.maddesinde," (1) Bu Kanunun;
a) İdariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde,
b) Diğergenel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır"hükmü yer almış olup; bu Kanun’un genelhükümleri arasında yer alan 27. maddesinin (1) numaralıbendinde, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabileceği öngörülmüştür.
Bunagöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, Kanun’un 19. maddesinde sayılanyaptırımlar saklı tutulmak kaydıyla, diğer kanunlardaaksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı;diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanun’un Adli Kovuşturma ve CezalarınUygulanması başlıklı Dokuzuncu Kısım’adahil 112. maddesinin ilk paragrafında da; sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmaküzere bu Kanundaki hafif para cezasını veya bu kanundaki hafifhapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali veyaişyerlerinin kapatılması cezasını gerektirensuçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerindebakılacağı ifade edilmiş; böyleliklearaçların belirli bir süre için trafikten menedilmelerine ilişkin uygulamalar, trafik ve sulh ceza mahkemeleriningörevi dışında tutul- muş iken;12.7.1013 tarihli 6495sayılı Kanun’un 20.maddesiyle yapılan değişiklikile, maddenin birinci fıkrası“ Bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarınınyetkilendirildiği haller hariç olmak üzere,sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulhceza mahkemeleri karar verir ”denilerek yeniden düzenlenmiştir.
Olayda;davacının, tescil edildiği amacın dışındakullandığından bahisle aracının 60 gün süreile trafikten men edilmesine ilişkin işlemlerinayrıntılı idari kurallarla düzenlendiği, kesin veyürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu, 2918sayılı Kanun’un 112. maddesinde, aracın geçiciolarak ( belirli bir süre için ) trafikten men edilmesi hususununsulh ceza mahkemelerinin görevine dahil edilmediği, aynışekilde 5326 sayılı Kanun’un 19. maddesinde de, diğerkanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için kara nakil aracının trafiktenalıkonulmasına ilişkin hükümlerin geçiciistisnalar içinde sayıldığı hususu da dikkatealındığında; aracın altmış günsüre ile trafikten men edilmesine ilişkin kararın iptaliistemiyle açılan davanınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,İstanbul 9. İdare Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 9. İdareMahkemesinin 10.10.2012 gün ve E:2012/1736, K:2012/1920 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 2.6.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Ertuğrul ARSLANOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy