T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 175
KARAR NO : 2014 / 622
KARAR TR : 2.6.2014
ÖZET : Davalı TEİAŞ ile özelleştirme öncesinde elektrik dağıtım şirketlerinin hisselerinin tamamının kamu elinde olması, sistem kullanım cezası adı altında davalı tarafından uygulanan yaptırımın tek taraflı biçimde uygulanması ve takibinin amme alacaklarının tahsili usulü hakkında mevzuat hükümlerine göre yapılması, özelleştirme öncesinde gerçekte iktisadi devlet teşekkülü statüsünde bulunan bu iki kamu birimi arasında cereyan eden ilişkinin idare hukuku ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi, özelleştirme aşamasında davacı dağıtım şirketi ile özelleştirme idaresi arasında imzalanan hisse satış sözleşmesi ve işletme hakkı devir sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca, sözleşmenin imza tarihi öncesindeki dönemde her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun TEDAŞ’a ait olduğunun hüküm altına alınması ve bunun doğal sonucu olarak da o dönemde iki kamu birimi arasında oluşan ihtilaftan kaynaklanan sorunun ancak idare hukuku ilkelerine göre çözümlenmesi gerektiği, ayrıca davacı dağıtım şirketi ile davalı arasında idari para cezası dönemini kapsayan bir özel hukuk sözleşmesinin imzalanmamış bulunması ve ancak özelleştirme tarihi sonrası döneme ilişkin bir ihtilafın söz konusu olması halinde özel hukuk hükümlerinin uygulanabileceği gerçeği dikkate alındığında; davacı elektrik dağıtım şirketinin özelleştirilmesi öncesi kamu elinde olduğu döneme ilişkin tesis edilen sistem kullanım cezasının iptaline ilişkin davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.
Vekilleri : Av. M.Y.& Av. S.Y.
Davalı :TEİAŞ Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. E.A.
1-O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalıİdarenin, 09.05.2013 tarih ve 4248 sayılı yazısındaSistem Kullanım Anlaşmasının ‘CezaiŞartlar’ başlıklı maddesinde ve İletim SistemiSistem Kullanım ve İşletim Tarifelerini Hesaplama YöntemBildiriminde "iletim sisteminde doğrudan bağlıtüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzelkişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasındaçekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasite reaktifenerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygunolmaması" gerekçesi ile; "Aralık 2009- Aralık2012 dönemleri için hesaplanan sistem kullanım cezafaturaları muhteviyat çizelgeleriyle ..."gönderdiğini ve "...yasal süresi içerisindeödenmeyen faturalar için Amme Alacaklarının TahsiliUsulü Hakkındaki Kanunun 51.maddesinde öngörülengecikme zammı uygulanacağı ve yasal yollardan tahsili cihetinegidileceği" bildiriminde bulunduğunu; anılanyazı ekinde gönderilen iptale konu Sistem Kullanım CezaÜcreti adı altında düzenlenenfaturanın(yaptırım) tamamı ile usulsüz ve hukukaaykırı olduğunu; müvekkili Şirketin 01.01.2011tarihinde özelleştirildiğini; bu tarih öncesinde Devleteait olarak faaliyet yürüttüğünü; ElektrikPiyasasında İletim ve Dağıtım SistemlerineBağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkındaki Tebliğin27.03.2003 tarihli 25061 sayılı Resmi Gazete’deyayınlanarak yürürlüğe girdiğini; uygulanan cezaiişlemin dayanağı olan “"Bağlantı ve SistemKullanım Anlaşmaları ile Yöntem Bildirimi"nin ise EPDKtarafından 21.12.2006 tarih ve 1029 sayılı Kurul kararı ileonaylandığını ve 29.12.2006 tarih ve 26391 sayılıResmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdiğini;anılan tarihlerde Şirketlerin Devlete ait olmaları nedeni ile TEİAŞGenel Müdürlüğü ile TEDAŞ GenelMüdürlüğü arasında 08.03.2007 tarihli mutabakatmetni imzalandığını; "Kamu mülkiyetinde olanDağıtım Şirketlerinin, personel yetersizliği veyatırım ödeneklerinin kısıtlılığınedenleriyle gerekli altyapının tamamlanamamış olması,eleman yetersizliğinden dolayı bakım-onarım faaliyetlerininistenilen seviyede yapılamaması dikkate alınarak, SistemKullanım Anlaşmalarındaki Cezai Şartlarbaşlıklı 10 uncu maddede ve Yöntem Bildiriminin 1.5 incimaddesinde yer alan cezai hükümlerin 3 yıl DağıtımŞirketlerine uygulanmaması yönünde TEDAŞ veDağıtım Şirketlerinin EPDK nezdinde muafiyet talebindebulunması, / Sistem Kullanım AnlaşmasınınKarşılıklı Yükümlülüklerbaşlıklı A-l bendinin dördüncüfıkrasında yer alan 15 günlük ödeme süresinin 30güne çıkarılması ve ödeme süresiiçerisinde ödeme yapılmaması halinde uygulanacak 6183sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikmezammının günlük olarak uygulanması yönündeilgili mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması amacıylaTEDAŞ ve Dağıtım Şirketlerinin EPDK nezdindegirişimde bulunması," hususlarında mutabıkkalınarak Yöntem Bildiriminin 1.5.maddesindeki cezaihükümlerin 3 yıl dağıtım şirketlerineuygulanmaması yönünde karar alındığını(2010 tarihine kadar) ve anılan tarihler itibari ile bu cezalarınuygulanmadığını; şu anda ise, 01.01.2011tarihinde özelleştirmeden alınan Davacı Şirkettengeriye dönük olarak Yasada da yer almayan cezai şart adıaltında çok ciddi meblağlar tahakkuk ettirildiğini; Kamununo tarihteki kendi ihmal ve kusurunu 2013 yılına gelindiğindeMüvekkili Şirketten talep ederek gidermek istemesinin hukuksuzolduğunu; ayrıca, anlaşması bulunmayanDağıtım Şirketlerine de aynı cezai şartınuygulanacağına ilişkin Kurul tarafından alınanyöntem bildirim hükmünün, Müvekkili Şirketyönünden hukuken hiçbir geçerliliğininolmadığını, çünkü; EnerjiPiyasası Düzenleme Kurumu Kurul Kararının MüvekkilŞirkete uygulanmasının mümkün olmadığını,EPDK Kurul Kararının yasal dayanağınınbulunmadığını, yasal dayanağı bulunmayanYöntem Bildirimine dayalı olarak yapılan, Davalınınbahsettiği Sözleşmenin de Taraflarınca imzalanmadığını, imzalanmayan bir sözleşme esas alınarak para cezasıtahakkuk ettirilemeyeceğini; EPDK’nın 21.12.2006 tarih ve 1029sayılı Kararının e bendinde yer alan ve 2 nolu ek ile; "1.5.Birkullanıcının, TEİAŞ ile Sistem KullanımAnlaşması imzalamamış olmasına rağmen iletimsistemine bağlı olarak faaliyet göstermesi,dolayısıyla iletim sistemini kullanması halinde, ElektrikPiyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantıve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in Geçici 3.maddesi uyarınca Kullanıcıların lisans almamışolmaları ve/veya sistem kullanım anlaşmalarınınyapılmamış olması halinde dahi bukullanıcıların Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğidoğrultusunda onaylanan sistem kullanım bedelini ve/veya sistemişletim bedelini ödeme yükümlülükleribulunmaktadır. Sistem Kullanım Anlaşmasıbulunmaksızın iletim sistemini kullanmakta olankullanıcılar, iletim sisteminde arz güvenilirliği vekalitesinin sağlanması amacıyla aşağıda yer alanihlallerle karşılaşılması halinde ilgili cezaiişleme tabi olacaktır….///İletim sistemine doğrudanbağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahiptüzel kişilerin İletim Sisteminin her bir ölçümnoktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/vereceklerikapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuatauygun olmaması»»»Kullanıcının o aykiSistem Kullanım Fiyatına göre hesaplanan bedelin %50’sioranında ceza uygulanır. Ceza, 00.00-24.00 saatleri arasında birdefadan fazla uygulanmayacaktır,” şeklinde düzenlenen veiptale konu sistem kullanım ceza ücreti işlemi olarak talepedilen para cezasının yasal dayanağınınbulunmadığını; hukukun vazgeçilmez temelilkelerinden birinin "kanunsuz suç ve ceza olmaz" kuralıolduğunu; 6446 sayılı Elektrik PiyasasıYasası’nın 16.maddesinde (ve eski 4628 sayılıElektrik Piyasası Yasası hükümlerinde),"Yaptırımlar ve yaptırımların uygulanmasındausul ve para cezaları"nın düzenlendiğini, YöntemBildiriminin yukarıda yer alan 1.5.maddesine ilişkin yasaldüzenleme bulunmadığını; yargı kararlarındada görüldüğü gibi, cezai yaptırımınuygulanabilmesi için yasalarda açıkça düzenlemeyapılması, şartları, esasları veçerçevesinin çok açık olarak belirlenmesiningerektiğini; oysa, Davalı İdarenin “YöntemBildirimi” adı altında Kurul Kararı eki olarakyapmış olduğu bir düzenleme ile MüvekkilŞirketten para cezası tahsil ettiğini; Yönetmelik,Tebliğ hükmü veya YÖNTEM BİLDİRİMİ ilemali yükümlülük (idari para cezası) getirilemeyeceğini;normlar hiyerarşisi gereği Anayasa ve Yasaya aykırı birYönetmelik hükmü düzenlenemeyeceği gibi,"Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi" gereği Yasada yeralmayan, tarif edilmeyen ve müeyyide öngörülmeyen bir cezaiyaptırımın Yönetmelik ve Tebliğ ile düzenlenmesimümkün olmadığı gibi, Kurul Kararı ve YöntemBildirimi ile düzenlenmesinin de mümkün bulunmadığını;uygulanmak istenilen para cezasının BİLDİRİM iledüzenlenmesinin Anayasa, Yasa ve Danıştay’ınyerleşik içtihatlarına tümü ile aykırıolduğunu; ayrıca, Kurulun(EPDK) bu konuda paracezası miktarı belirlemeye yetkili olmadığını;Kurulun yaptırımlara ilişkin karar alma yetki vegörevlerinin 6446 sayılı Yasanın 16.maddesindeayrıntıları ile düzenlendiğini; anılan maddekapsamında belirtilen fiilileri işleyenlere yine maddekapsamında belirli olan cezaları vermekle yetkili ve görevliolduğunu; “Numerus Clausus” yani sınırlısayı ilkesine göre düzenlenen cezai yaptırımlarınanılan Yasada yer almamasına rağmen Kurul tarafındanYöntem Bildirimi adı altında düzenlenerek uygulamayasokulması, genişletilmesi, olmayan bir cezanınöngörülmesi ve Müvekkili Şirketten "sistemkullanım ceza ücreti" fatura işlemi ile talep edilmesininbu açıdan da hukuka aykırı olduğunu; öteyandan; davalı TEİAŞ’ın paracezası verme yetkisi ve görevinin bulunmadığını; kabulanlamına gelmemekle birlikte, 6446 sayılı Yasanın 16.maddekapsamında değerlendirilse dahi, madde kapsamında paracezası vermeye Kurul’un yetkili olduğunu, Yasanınhiçbir hükmünde TEİAŞ’ın para cezasıverme yetkisi bulunmadığı gibi Kurul’un yasada kendisineverilen yetkiyi devrettiğine dair alınmış bir kararında bulunmadığını; 6446 sayılı Yasanınhiçbir hükmünde yetki devrine ilişkin bir hükümbulunmadığını, bu durumda, TEİAŞ’ınpara cezası işlemi tesis etmeye yetkili ve görevli olmadığını;Anayasanın 6.maddesinde, "...Hiçbir kimse veya organkaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.'' hükmünütaşıdığını; yetki devirlerinin ne şekildeyapılacağının Yasalarda açıkçadüzenlendiğini; tüm Danıştayiçtihatlarında da yetki devrinin Yasada açıkçadüzenlenmedikçe yapılamayacağınınanlaşıldığını; diğer taraftan; Yöntem Bildirimi ile ceza düzenlenmesininYönetmelik ve Tebliğ hükümlerine de aykırıolduğunu; Elektrik Piyasasında İletim ve DağıtımSistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı HakkındaTebliğin Geçici 3.maddesinin; "Geçici Madde 3-Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin standartanlaşmalar kullanıcı özellikleri dikkate alınarakTEİAŞ ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.tarafından bu Tebliğin yayım tarihini izleyen otuz güniçerisinde hazırlanarak Kuruma sunulur.Kullanıcıların lisans almamış olması vekullanıcılar ile sistem kullanım anlaşmalarınınyapılmamış olması, bu kullanıcılarınElektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği uyarınca onaylanansistem kullanım bedelini ve/veya sistem işletim bedeliniTEİAŞ ve/veya dağıtım şirketine ödemeyükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Ancak,dağıtım sistemine bağlı üretim faaliyetigösteren tüzel kişilere, 1 Ocak 2004 tarihine kadardağıtım sistemi kullanım fiyatı üzerindenbelirlenen bedel tahakkuk ettirilmez."hükmünütaşıdığını; Davalı İdarenin, bildiriminTebliğ hükümlerine dayandığını belirtmeklebirlikte, Tebliğde açıkça "Elektrik PiyasasıTarifeler Yönetmeliği uyarınca onaylanan sistem kullanımbedelini ve/veya sistem işletim bedelini TEİAŞ ve/veyadağıtım şirketine ödemeyükümlülüklerini ortadan kaldırmaz." hükmüyer aldığından ve Yönetmelikte "sistem kullanımceza ücreti" düzenlenmediğinden ayrıca sistemkullanım anlaşmaları yapılmadığı takdirdeödenecek bedelin "sistem kullanım bedeli ve/veya sistemişletim bedeli" olarak düzenlendiğinden, başka birdeyişle gerek Tebliğ hükümlerinde ve gerek Yönetmelikhükümlerinde "sistem kullanım ceza ücreti"adı altında hiçbir hükümdüzenlenmediğinden, Yöntem Bildiriminin, Yönetmelik veTebliğ hükümlerine de açıkça aykırıolduğunu; Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerineaykırı olarak, Kurumun tek taraflı olarak düzenlediğiYöntem Bildiriminin 4.16 maddesinin "sistem kullanımanlaşmasının yapılmamış olası halinde buYöntem Bildiriminin 1.5.maddesi (para cezası) bukullanıcılar için uygulanacaktır."hükmünün tek taraflı kamu gücü kullanılarakMüvekkil Şirkete uygulanmak istenmesi ve faturalandırılaraknormal kullanım bedeli gibi “itiraz etmeniz de ödemeyidurdurmaz” denilmesinin hukuken kabul edilemeyeceğini; öte yandan, cezaların şahsiliği ilkesininihlal edildiğini; müvekkili Şirketin 01.01.2011 tarihindeözelleştirme sonucu hisselerinindevralındığını; Şirketin TüzelKişiliğinin devamlılığından bahisle,özelleştirme tarihi öncesi olan döneme ilişkinfaturalardan Müvekkili Şirketin sorumlu tutulmasınınmümkün olmadığını; ayrıca, Müvekkili Şirkete usulüne uygun ödemeemri gönderilmediğini; davalıİdarenin, zamanında ödenmeyen sistem kullanımcezalarına ilişkin 6183 sayılı Yasa’nın51.maddesinde öngörülen gecikme zammınınuygulanacağını belirttiğini; 6183 sayılıYasa’nın hangi amme alacaklarına uygulanacağının,1.maddesinde tek tek belirtildiğini, Yöntem Bildirimi ile belirlenenpara cezasının, bu madde kapsamında yeralmadığını; 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Yasa’nıngösterdiği usullere uyulmadığını, müvekkilineödeme emri tebliği gerekirken ve bu hususta yasal olarak itirazhaklarını kullanmaları gerekirken, doğrudan faturagönderilerek kaynağından kesinti yapılmak istenmesininhukuka aykırı olduğunu; aynı şekilde, para cezalarının zamanaşımınauğrayıp uğramadığının araştırılması gerektiğini; davalıİdare’nin bir taraftan gecikme cezasına ilişkin 6183sayılı Yasa hükümlerini uygularız deyip, bir taraftanda itirazlarına ilişkin cevabi yazısında, TürkBorçlar Yasası’na atıfta bulunarak on yıllıkzamanaşımından bahsetmesinin ciddi bir çelişkiolduğunu; diğer taraftan, Davalı İdareceMüvekkili Şirkete hiçbir ihtar gönderilmediğini;Müvekkile imzalamadığı sözleşmehükümlerinin uygulanması mümkünolmadığı gibi, bir an için aksidüşünülse bile Davalı İdarenin uygulamakistediği sözleşme hükümlerine de aykırıhareket ettiğini; Yöntem Bildirimine konu ihlalin,İdare tarafından tek taraflı olarak tespit edilmişolduğunu; İdare tarafından yapılan tespitlerinhiçbirinde Müvekkili Şirketin imzasınınbulunmadığını, savunmasının alınmadığınıve ihlalin giderilmesinin de istenmediğini; bunun usulsüz ve yasayaaykırı bir husus olduğunu; EPDK tarafından 21.12.2006 tarihve 1029 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan 29.12.2006 tarih ve26391 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak 01.01.2007tarihinden itibaren yürürlüğe giren Yöntem Bildirimineilişkin düzenleme işleminin geçerliliğinin belirsizolduğunu; İdarenin ödeme prosedürlerine aykırıhareket ettiğini; 27/03/2003 tarihli ve 25061 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında İletim veDağıtım Sistemlerine Bağlantı ve SistemKullanımı Hakkında Tebliğin Ortak Hükümlerbölümü Ödeme Prosedürü başlıklı15.maddesinde "TEİAŞ ve/veya dağıtımşirketi, her türlü vergi ve yükümlülükler deilave edilmiş olan ayrıntılı ödeme bildirimini, takipeden ayın ilk beş günü içerisinde sistemkullanım anlaşması tarafı olan kullanıcıyagönderir. Söz konusu kullanıcı, ödeme bildiriminintebliğ edildiği günü izleyen on beş güniçerisinde bildirimde yer alan tutarı, TEİAŞ ve/veyadağıtım şirketine öder. Ödemede gecikilensüre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde öngörülengecikme zammı uygulanır." denildiğini; buhükümlerin ihlal edilerek, kendilerine geçmişyıllara ait önce 27 sonra ise 37 adet olmak üzere toplam 64 adetfatura tahakkuk ettirildiğini; kaldı ki, yukarıda daaçıklandığı gibi, TEİAŞ GenelMüdürlüğü ile TEDAŞ GenelMüdürlüğü arasında 19.03.2007 tarihinde imzalananprotokol ile astronomik tutarlara varan reaktif cezalarının uygulamakabiliyet olmadığı saikinden hareketle, İletim SistemiKullanım Anlaşmalarında belirlenen ceza uygulamasının2010 yılına kadar yapılmamasınınkararlaştırıldığını, bu protokolün,imza tarihinde Müvekkili Şirket de dahil olmak üzereTEDAŞ’ın bağlı kuruluşları olmalarınedeniyle tüm Dağıtım Şirketlerinikapsadığını; bundan başka; Davalıİdare ile sistem kullanım cezasına ilişkin imzalanan/yapılan bir sözleşme bulunmadığını, MüvekkiliŞirket tarafından imzalanan faturanın esasalındığı tarih itibari ile böyle bir anlaşmabulunmadığını, sözleşme hükümleriningeriye dönük olarak uygulanma olanağının hukuktamümkün olmadığını; toplamda6.868.022,02-TL’nin Müvekkil Şirkete fatura edilmesi veödettirilmesinin telafisi imkansız zarar koşulu içinyeterli olduğunu ifade ederek; davalı İdare’nin;"İletim Sistemi Sistem Kullanım Ve Sistem İşletimTarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin" ihlali gerekçesiile Müvekkili Şirkete cezai yaptırım olarak tebliğettiği 29.04.2013 gün ve 079306 sayılı174.404,10.-TL’lik Temmuz 2010 sistem kullanım ceza faturasıişleminin iptali istemiyle, idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı Türkiye Elektrik İletim AŞ.vekili süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesindegörev itirazında bulunmuştur.
2- ANKARA 6.İDARE MAHKEMESİ: 18.9.2013 günve E:2013/1037 sayı ile, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2. maddesinde; "İdari davatürleri”nin, idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı açılan iptal davaları; idariişlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları;kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayıaçılan davalar olarak sayılmış olduğu; idariyargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimini yapmakla görevli olduğunun kuralabağlandığı; 6446 sayılı Elektrik PiyasasıKanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasında bu Kanunun amacının,elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetlive çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerinkullanımına sunulması için, rekabet ortamındaözel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek,mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffafbir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bupiyasada bağımsız bir düzenleme ve denetiminsağlanması olduğu hükmüne yer verildiği; İletimSistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini HesaplamaYöntem Bildiriminin 1.5.maddesinde; "……SistemKullanım Anlaşması Bulunmaksızın iletim sisteminikullanmakta olan kullanıcılar, iletim sisteminde arzgüvenirliği ve kalitesinin sağlanması amacıylaaşağıda yer alan ihlallerlekarşılaşılması halinde ilgili cezai işleme tabiolacaktır." düzenlemesinin yer aldığı vedevamında ihlallerin tanımı yapılarak, bu ihlallerkarşılığında kullanıcı tarafındanTEİAŞ'a ödenmesi gereken cezaların belirtildiği; davadosyasının incelenmesinden; her ne kadar davalı idarecedavacı şirketin tacir olması nedeniyle bu davanın adliyargıda "Asliye Ticaret Mahkemesinde” görülmesigerektiği ileri sürülerek görev itirazındabulunulmuş ise de; dava konusu sistem kullanım paracezasının davalı idare ile davacı arasındatarafların serbest iradesine dayalı ve ticari nitelikte olan SistemKullanım Anlaşması uyarınca verilmediği, taraflararasında bu şekilde bir anlaşma olmaması nedeniyleİletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistem İşletimTarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin 1.5. maddesi uyarınca kamugücüne dayalı olarak re'sen ve tek yanlı irade açıklamasısonucu verildiği anlaşıldığından, bu davanıngörüm ve çözümünün idari yargıyerlerinin görev alanına girdiği sonucunavarılmış olduğu gerekçesiyle; davalı idareningörev itirazının reddine ve ve mahkemelerinin görevliolduğuna karar vermiştir.
Davalı vekilinin, adli yargı yararına olumlugörev uyuşmazlığı çıkartılmasıyolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine,dava dosyası Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
3-YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI aynen, “(…)BakanlarKurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile,Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) veTürkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adıaltında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarakyeniden yapılandırılmıştır. 1994 yılındaTEAŞ ve TEDAŞ tüzel kişiliklerinekavuşmuşlardır.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin(KHK) 3. maddesine ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı ElektrikPiyasası Kanununa dayanılarak çıkarılan ve02.03.2001 tarihli 24334 sayılı RG.de yayımlanarakyürürlüğe giren 05.02.2001 tarih ve 2001/2026sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1. Maddesi uyarınca,12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ileTürkiye Elektrik Kurumunun 1994 yılında Türkiye ElektrikÜretim İletim A.Ş.(TEAŞ) ve Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş.(TEDAŞ) olarakyapılandırılmasından sonra, 05 Şubat 2001 tarih ve2001/2026 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TürkiyeElektrik Üretim İletim A.Ş. 01.10.2001 tarihinden itibaren; 1)Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ), 2)Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) ve 3) Türkiye Elektrikİletim A.Ş. (TEİAŞ) olmak üzere üçayrı Kamu İktisadi Teşekkülü olarak yenidenyapılandırılmıştır. Kararın 2. Maddesinegöre ise, Söz konusu iktisadi devlet teşekküllerininfaaliyet konularının kapsamı, merkezleri ve sermayeleri ana statülerindebelirtilir.
Yüksek Planlama Kurulunun (YPK) 11.06.2001 tarih ve2001/T-19 sayılı kararı ile onaylanmış, 29.06.2001tarih ve 24447 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren TEİAŞ anastatüsünün 3 maddesinde "Bu Anastatü ile teşkilolunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (Teşekkül)tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi DevletTeşekkülüdür." hükmü, 21. maddesinde ise,"Bu Anastatüde bulunmayan hususlarda K.H.K. hükümleriuygulanır" hükmü bulunmaktadır.
TEİAŞ, devletin genel enerji politikasınauygun olarak, ülkedeki tüm iletim tesislerini devralmak, elektrikiletimi, yük tevzi ve işletme planlaması hizmetleriniyürütmek üzere 01.10.2001 tarihinde faaliyetegeçirilmiştir. TEİAŞ, 233 sayılı KHK sistemiiçinde, iktisadi devlet teşekkülü olarak ve mevcutmevzuat ve ana statüsü hükümleriçerçevesinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan(EPDK) 13.03.2003 tarihinde aldığı iletim lisansıçerçevesinde, yeni piyasa yapısına uygun faaliyettebulunulduğu anlaşılmaktadır.
233 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4.maddesindeki "1. Teşebbüsler tüzelkişiliğesahiptir. /2. Teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname ilesaklı tutulan hususlar dışında özel hukukhükümlerine tabidir./3. Teşebbüsler, Genel Muhasebe Kanunuile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve denetimine tabideğildir./4. Teşebbüslerin sorumlulukları sermayeleri ilesınırlıdır. Teşebbüslerin sermayesi, ilgilibakanlığın talebi üzerine Koordinasyon Kurulunca tespitedilir." hükmü ile teşebbüslerin faaliyetlerindeözel hukuk hükümlerine tabi olacağıbelirlenmiştir.
Bugün Elektrik dağıtım ve perakendesatış sektöründe rekabete dayalı bir ortamınoluşturulması ve gerekli reformların yapılmasınıteminen dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisidağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine kararverilmiş ve TEDAŞ 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılıÖzelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirmekapsam ve programına alınmıştır.Dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21dağıtım bölgesine ayrılmıştır. Bukapsamda FEDAŞ kurumu da özelleştirme kapsamında 233sayılı KHK tabi bir teşebbüs olup yukarıdaaçıklanan hükümler davacı taraf içindegeçerlidir. Kaldı ki, 31 Aralık 2010 tarihi itibarıyla daElazığ, Malatya, Bingöl ve Tunceli illerini kapsayan elektrikdağıtım hizmeti, Kazancı Holding A.Ş ‘ninkuruluşu Fırat Aksa Elektrik Hizmetleri A.Ş nin deviraldığı, Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.tarafından yürütülmeye başlanmıştır, (http://www.oib.gov.tr/tedas/tedas.htmErişim T.: 15/12/2013) Davaya konu işlem ise, davalı tarafınsözleşmeye dayalı cezai şart uygulamasındankaynaklanan bir işlem olmakla, yukarıdaki açıklamalar ilebirlikte değerlendirildiğinde davaya konu, cezai şartınfaturalandırılmasın ibaret işlemin özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinde görüm veçözümü gerektiği anlaşılmaktadır.Benzer konuda, Uyuşmazlık Mahkemesinin emsal teşkil eden, E:2012/129 K: 2013/621 K.T:13.05.2013 tarihli "Dicle ElektrikDağıtım AŞ hakkında Sistem KullanımAnlaşmasının 10. maddesi ve Yöntem Bildiriminin 1.5 maddesiuyanca ceza faturası düzenlenerek bunların bildirimineilişkin Türkiye Elektrik iletim Anonim Şirketi GenelMüdürlüğü işlemi ile aynı yazı ekindeyer alan ceza faturasının iptali ve yürütmenindurdurulması istemiyle açılan davanın, cezaişartın yer aldığı Sistem KullanımAnlaşmasının kamu hukuku ağırlıklıdeğil, tarafların serbest iradeleri ile oluştuğu, olaydaidarece kamu gücüne dayalı resen ve tek yanlı olarak tesisedilmiş bir işlemin söz konusu olmadığıhususları gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk." Özet başlıklıkararı da aynı yöndedir.” demek suretiyle, 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasınave dosyanın Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığına gönderilmesine karar vermiştir. Başkanlıkça, 2247 sayılıYasa’nın 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. 4-DANIŞTAY BAŞSAVCISI; aynen, “İdariYargı Düzeni, hukuk devletlerinde, hukuka bağlı olmasıgereken kamu idaresinin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğununyargısal yöntemlerle denetlenmesinin sağlanmasıamacıyla var olan yargı düzenidir. Bu yargı düzeninemensup mahkemelerde açılacak iptal davalarının konusuise, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendinde, idariişlemler olarak gösterilmiştir. GerekUygulama, gerekse Öğreti'de, idari işlemin tanımı,idarenin kamu hizmetinin yürütümü amacıyla ve tekyanlı irade açıklamasıyla tesis etmiş olduğukesin ve yürütülmesi gerekli işlemler olarakyapılmaktadır. Bu tanıma göre, idari yargı yerlerindeiptal davasına konu edilecek hukuksal işlemlerin; öncelikle,kamu idaresinin işlemi olması, kamu hizmetininyürütülmesi amacıyla tesis edilmiş bulunması,kamu idaresinin tek yanlı irade açıklamasınınürünü olması ve nihayet kesin ve icrai nitelikteolması zorunludur. Olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılan davada; davacı elektrik dağıtımşirketinin sistem kullanım anlaşmasını imzalamadığındanbahisle Sistem Kullanım Anlaşmasının 10. maddesi veyöntem bildirimi'nin 1.5 maddesi gereğince davalı idarece cezafaturası düzenlenmesine ilişkin işlemin dava konusu edildiğianlaşılmakta olup; dava konusu ceza işleminin kamu tüzelkişiliğine sahip davalı ile davacı arasında imzalananözel hukuk ilişkisine dayanan bir anlaşmaya dayalıolmadığı gibi, özel hukuk sözleşmesiniteliği de taşımadığı, davalı idaretarafından kamu gücüne dayalı olarak tek yanlı iradeyedayalı olarak tesis edildiği anlaşıldığındanidari işlem niteliğinde olan dava konusu işleme karşıaçılan davanın görüm veçözümünde "İdari Yargı Yerinin"görevli olduğu sonucuna varılmıştır...”demek suretiyle, 2247 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarıncayapılan başvurunun kabulüne hukuki olanakbulunmadığı yolunda yazılı düşüncevermiştir. 5-İNCELEMEVE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ, ErtuğrulARSLANOĞLU, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 2.6.2014 günlütoplantısında; l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı vekilininanılan Yasanın 10/2. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve dahi 12/1. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı'nca 10.maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. 6-II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN’ın davadaadli yargının, Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Davacı Şirkete, İletim Sistemi, SistemKullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama YöntemBildiriminin 1.5. maddesinde yer alan "iletim sistemine doğrudanbağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahiptüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçümnoktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/vereceklerikapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuatauygun olmaması" hükmünün ihlal edildiğigerekçesiyle, 174.404,10 TL tutarındaki Temmuz 2010 dönemineait sistem kullanım cezası verilmesine ilişkin 29.4.2013gün ve 079306 sayılı ceza faturası işleminin iptaliistemiyle açılmıştır. Evvelce konu bir başka dosya münasebetiyleMahkememiz gündemine gelmiş olup, 13.5.2013 tarih ve E.2012/129,K.2013/621 sayılı kararımızla adli yargı yerigörevli kılınmış olmakla beraber; elde edilen yenibilgi ve belgeler uyarınca konunun yeniden ele alınarakdeğerlendirme yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Mahkememizce yapılan araştırmalarneticesinde; Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 01.10.2010gün ve 2010/86 sayılı Kararı ile Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş.’nin Fırat ElektrikAŞ.’ndeki %100 hissesinin, 230.250.000 ABD doları bedelleAksa Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ne devredilmesine kararverildiği, davacı ile davalı arasında bu devre istinaden31.03.2010 tarihli Sistem Kullanım Antlaşmasınınimzalandığı, sonrasında hisse devrinin 31.12.2010 tarihindetamamı ile gerçekleşmesi ile Fırat Elektrik A.Ş.’nınözelleştirme işleminin tamamlandığı,sonrasında davalı kurum tarafından, taraflar arasındaimzalanan sistem kullanım anlaşmasının 10. Maddesinde belirtilencezai şartlarından 13. bentte belirtilenyükümlülüğün Temmuz 2010 tarihinde tespit edilenihlali nedeni ile davacı kuruma 174.404,10 TL ceza kesildiği,davacı vekili tarafından, kesilen fatura tarihi itibari ilehenüz davacı şirketin özelleştirilmediğini, bunedenle kendilerinin ceza faturasına konu mablağdan sorumluolmadıklarını belirterek, idare mahkemesinde davaaçtığı, davalı vekilinin süresinde yargıyolu itirazında bulunması üzerine dosyanın Mahkememizönüne geldiği tespit edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalardan daanlaşılacağı üzere, görevuyuşmazlığına neden olan sorun, dava konusu cezafaturasının idari işlem niteliği taşıyıptaşımadığı hususudur. Bu nedenle dava konusuişlemin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. En temeltanımı ile idari işlem; idari fonksiyonun yerine getirtilmesiiçin yapılan kamu hukuku işlemleridir ve bu işlemleri diğerişlemlerden ayıran üç temel özelliğivardır. Bunlar; İdare tarafından, tek taraflı iradebeyanı ile, üstün yetki ve ayrıcalıklarkullanılmak sureti ile yapılmasıdır. Dava konusu cezafaturasının, bu özellikleri taşıyıptaşımadığı hususu, konunun anlaşılabilirliğiniartırmak açısından ayrı başlıklaraltında incelenmiştir. Ayrıca, ceza faturasına esastarihler itibari ile davacı ile davalı arasındakiilişkisinin hukuki statüsü de ayrı bir başlıkaltında incelenecektir. a) İşlemin İdareTarafından Yapılmış Olması : Dava konusu ceza faturası TEİAŞtarafından düzenlenmiştir. Bu noktada TEİAŞ’ınhukuki niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Elektrik sektöründeki dağınıkyapıyı ortadan kaldırmak ve işletmebütünlüğünü sağlamak amacıyla 15.0.1970gün ve 1312 sayılı Kanun ile Türkiye Elektrik Kurumu (TEK)kurulmuş, imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri vebelediye sınırları dışında tüm yurttaelektriğin üretim, iletim, dağıtım ve satışhizmetleri TEK bünyesinde toplanmıştır. Hizmetlerin dahaetkin, daha verimli ve çağdaş bir şekildesürdürülebilmesi amacıyla ve özelleştirmepolitikaları çerçevesinde TEK, Bakanlar Kurulunun 12.8.1993tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile, Türkiye ElektrikÜretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında ikiayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yenidenyapılandırılmıştır. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin(KHK) 3.maddesine ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı ElektrikPiyasası Kanununa dayanılarak çıkarılan ve 02.03.2001tarihinde yürürlüğe giren 05.02.2001 tarih ve 2001/2026sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca TEAŞ; TürkiyeElektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Elektrik Üretim AŞ(EÜAŞ) ve Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ(TETAŞ) unvanlarında, anonim şirket statüsünde,üç ayrı iktisadi devlet teşekkülü şeklindeteşkilatlandırılmıştır. 3/3/2001 gün ve 24335 Mük.sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun (Raporkapsamında kısaca “4628 sayılı Kanun “ olarakadlandırılacaktır.), (Bu Kanununadı 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle,Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun olarak değiştirilmiştir) (Mülga:14/3/2013-6446/30 md.) 2. maddesinin, iletim hizmetini düzenleyen “b”bendinde; “İletimfaaliyeti gösterebilecek tüzel kişiler: Elektrik enerjisi iletimfaaliyetleri Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketitarafından yürütülür. Kamu mülkiyetindekitüm iletim tesislerini devralmak, kurulması öngörülenyeni iletim tesisleri için iletim yatırım planı yapmak,yeni iletim tesislerini kurmak ve işletmek, Türkiye Elektrik İletimAnonim Şirketinin görevidir. (Değişikparagraf: 09/07/2008 - 5784 S.K./2. md.) TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi; ayrıca, Kurul onayına tabiolan iletim, bağlantı ve sistem kullanım tarifelerini veşebeke yönetmeliğini hazırlar, revize eder, denetler veyük dağıtımı ile frekans kontrolünügerçekleştirir, iletim sisteminde ikame ve kapasiteartırımı yapar, gerçek zamanlı sistemgüvenilirliğini izler, sistem güvenilirliğini ve elektrikenerjisinin öngörülen kalite koşullarındasunulmasını sağlamak üzere gerekli yan hizmetleri belirlerve bu hizmetleri Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleridoğrultusunda sağlar. TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi, Bakanlığın kararıdoğrultusunda uluslararası enterkonneksiyonçalışmalarını yapar, iletim sisteminebağlı ve/veya bağlanacak olan serbest tüketiciler dahiltüm sistem kullanıcılarına şebekeyönetmeliği ve iletim lisansı hükümleridoğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksiziniletim ve bağlantı hizmeti sunar. Piyasanıngelişimine bağlı olarak Kurul kararı doğrultusundayeni ticaret yöntemleri ve satış kanallarınınuygulanabilmesine yönelik alt yapının geliştirilmesi veuygulanması Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafındanyürütülür. TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi, yönetmelikçerçevesinde, dağıtım şirketleritarafından hazırlanan talep tahminlerini esas alarak üretimkapasite projeksiyonunu hazırlar ve Kurul onayına sunar. (Değişikparagraf: 09/07/2008 - 5784 S.K./2. md.) İletimşebekesi dışında, ulusal iletim sistemi içingeçerli standartlara uygun olan ve üretim faaliyeti gösterentüzel kişinin lisansı kapsamındaki üretim tesisi ilemüşterileri ve/veya iştirakleri ve/veya serbest tüketicilerarasında özel direkt hat tesisi, Türkiye Elektrik İletimAnonim Şirketi ile üretim faaliyeti gösteren tüzelkişi arasında yapılacak kontrol anlaşması ilemümkündür. (Ekparagraf: 09/07/2008 - 5784 S.K./2. md.) TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi, uluslararası enterkonneksiyonhatlarının ulusal sınırlar dışında kalankısmının tesisi ve işletilmesini yapabilir ve/veya buamaçla uluslararası şirket kurabilir ve/veya kurulmuşuluslararası şirketlere ortak olabilir ve bölgeselpiyasaların işletilmesine ilişkin organizasyonlarakatılabilir.” şeklindeki düzenleme ile elektrik iletim görevininTEİAŞ’a verildiği ve TEİAŞ’ın bugörevi ne şekilde yerine getireceği düzenlenmiştir. 29.06.2001gün ve 24447 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe giren TEİAŞ AnaStatüsü’nün (Rapor Kapsamında kısaca “AnaStatü” olarak adlandırılacaktır.) 3.maddesinin 2.fıkrasında; “ Teşekkül EPK, K.H.K., vebu Anastatü hükümleri saklı kalmak üzere özelhukuk hükümlerine tabiidir. “ denilmek sureti ile EnerjiPiyasası Kanunu, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameve Kuruluş Statüsü ile verilen görevler dışındaTEİAŞ’ın özel hukuk hükümlerine tabiolacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla,Elektrik Piyasası Kanunu’nun yukarıda belirtilen 2. maddesinin bbendinin 2 kısmında belirtilen “(Değişik paragraf:09/07/2008 - 5784 S.K./2. md.) TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi; ayrıca, Kurul onayına tabiolan iletim, bağlantı ve sistem kullanım tarifelerini veşebeke yönetmeliğini hazırlar, revize eder, denetler veyük dağıtımı ile frekans kontrolünügerçekleştirir, iletim sisteminde ikame ve kapasiteartırımı yapar, gerçek zamanlı sistemgüvenilirliğini izler, sistem güvenilirliğini ve elektrikenerjisinin öngörülen kalite koşullarındasunulmasını sağlamak üzere gerekli yan hizmetleri belirlerve bu hizmetleri Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleridoğrultusunda sağlar.” şeklinde görevleriyerine getirdiği esnada, TEİAŞ özel hukukhükümlerinden ayrı tutulmuş, idare hukuku alanınadahil edilmiştir. Belirtilen yaklaşım, 30.03.2013 tarih ve 28603sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik PiyasasıKanunu ile de sürdürülmüş; Kanunun 8.maddesininbirinci fıkrasında, “(1) Elektrik enerjisi iletim faaliyeti,lisansı kapsamında münhasıran TEİAŞtarafından yürütülür. TEİAŞ, bu Kanunlabelirlenen faaliyetler dışında bir faaliyetle iştigaledemez. İletim faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilikartışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışıbir faaliyetin yürütülmesi Kurumun iznine tabidir. İletimsistemi teknik ve teknik olmayan kayıplarınıkarşılamak amacıyla ve yan hizmetler piyasasıkapsamında elektrik enerjisi veya kapasitesi satın alınmasıveya kiralanması ile iletim sistemi teknik ve teknik olmayankayıplarını karşılamak içinsözleşmeye bağlanan enerjinin, gerçekleşmelernedeniyle fazlasının satışı bu hükmünistisnasıdır.” denilmiştir. Bu anlamda, dava konusuişlemin, TEİAŞ’ın kamusalağırlıklı görevleri arasındasayıldığını söylemek yerinde olacaktır. b) İşlemin Tek Taraflıİrade Beyanı İle Yapılmış Olması: Davakonusu ceza faturasının, davalı TEİAŞ tarafındantek taraflı irade olarak düzenlendiğinde herhangi bir kuşkubulunmamaktadır. Bu başlık altında irdelenmesi gereken esassorun, ceza faturasının dayanağını oluşturanSistem Kullanım Anlaşması ve bunun eki niteliğindeki İletimSistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini HesaplamaYöntem Bildirimi’nin niteliğidir. Taraflarınözgür iradeleri ile imzaladıkları Sistem kullanımanlaşmasının ve yine tarafların özgür iradeleriile kabul ettikleri yöntem bildiriminin uygulanması amacı iletesis edilen bir işlemin, evleviyetle özel hukuk hükümlerinetabi olacağı; aksi durumda ise idari hukukuhükümlerinin söz konusu olacağıaçıktır. Bu anlamda Sistem KullanımAnlaşmasının ve Yöntem Bildiriminin niteliğininbelirlenmesi önem taşımaktadır. b.1)Sistem Kullanım Anlaşması Yönünden : 3.3.2001 gün ve 24335 Mük. sayılı ResmiGazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4628sayılı Kanunun, 14/3/2013günlü ve 6446 sayılı Kanunun30.maddesiyle değişmeden önceki, ““Amaç, kapsam ve tanımlar”başlıklı 1.maddesinin üçüncüfıkrasının 40.numaralı bendinde; “Bağlantıve sistem kullanım anlaşmaları: İlgili bağlantıve sistem kullanım tarifesinin fiyatları, hükümleri veşartlarını içeren ve bir üretim şirketi,otoprodüktör, otoprodüktör grubu, dağıtımşirketi ya da tüketicilerin iletim sistemine ya da birdağıtım sistemine erişmeleri ya da bağlantıyapmaları için ilgili kullanıcıya özgükoşul ve hükümleri kapsayan anlaşmaları ”şeklinde tanımlanmıştır. AnaStatüsü’nün “Tanımlar”başlıklı 2. maddesinde de, 4628 sayılı Kanun’aparalel şekilde; “ Bağlantı ve Sistem KullanımAnlaşmaları: İlgili bağlantı ve sistem kullanımtarifesinin fiyatları, hükümleri ve şartlarınıiçeren ve bir üretim şirketi, otoprodüktör,otoprodüktör grubu, dağıtım şirketi ya datüketicilerin iletim sistemine ya da bir dağıtım sistemineerişmeleri ya da bağlantı yapmaları için ilgilikullanıcıya özgü koşul ve hükümleri kapsayananlaşmaları “ şeklinde tanımlanmıştır. AnaStatüsü’nün 4. maddesinin 11.bendinde;“ İletim sistemine bağlı tüm kamu ve özeltüzel kişiler, Ticaret A.Ş. ve Serbest Tüketiciler ileBağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları; üretimve dağıtım kamu ve özel tüzel kişiler ile YanHizmet Anlaşmaları yapmak” görev TEİAŞ’averilmiştir. 4628 sayılı Kanun’un (Mülga: 14/3/2013-6446/30 md.)2. maddesinin, iletim hizmetini düzenleyen“b” bendinde; Değişikparagraf: 09/07/2008 - 5784 S.K./2. md.) TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi; ayrıca, Kurul onayına tabiolan iletim, bağlantı ve sistem kullanım tarifelerini veşebeke yönetmeliğini hazırlar, revize eder, denetler veyük dağıtımı ile frekans kontrolünügerçekleştirir, iletim sisteminde ikame ve kapasiteartırımı yapar, gerçek zamanlı sistemgüvenilirliğini izler, sistem güvenilirliğini ve elektrikenerjisinin öngörülen kalite koşullarındasunulmasını sağlamak üzere gerekli yan hizmetleri belirlerve bu hizmetleri Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleridoğrultusunda sağlar.” denilmek sureti ile sistemkullanım anlaşmasına konu kullanım tarifelerininTEİAŞ tarafından EPDK’nın onayı alınmaksureti ile hazırlanacağı belirtilmiştir. AnaStatüsü’nün “Tanımlar”başlıklı 2. maddesinde “Bağlantı ve SistemKullanım Tarifeleri: ilgili bağlantı ve sistem kullanımanlaşmalarına dahil edilerek Teşekküle doğrudanödenecek olan ve iletim sistemi ya da bir dağıtım sisteminebağlantı ve sistem kullanımı için eşit taraflararasında ayrım yapılmaması esasına dayalıBağlantı fiyatları açısından şebekeyatırım maliyetlerini kapsamayan ve bağlantıyapmış olan tüzel kişinin namına oluşan masraflarile sınırlı olan fiyatları, hükümleri veşartları içeren tarifeleri “ şeklindetanımlanmış, aynı statünün 4. maddesinin 12. bendindede; “İletim Tarifesi ile Bağlantı ve Sistem KullanımTarifelerini hazırlamak, gerektiğinde revize etmek” göreviTEİAŞ’a verilmiştir. 22.01.2003tarih ve 25001 sayılı Resmi Gazete’de Yayınlanan ElektrikPiyasası Şebeke Yönetmeliği’nin 8. maddesinde; Ek - 5 Bölüm 1'de yer alan standart planlama verileri ile iletimsistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizata ilişkinbilgilerin tüzel kişi tarafından TEİAŞ'averildiği tarihten itibaren altmış gün içerisindebağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasıTEİAŞ tarafından tüzel kişiye önerilir.TEİAŞ'ın bağlantı ve/veya sistem kullanımanlaşması önerisini yapabilmesi için ek bilgiyeihtiyaç duyması halinde, Ek - 5 Bölüm 2'de yer alanayrıntılı planlama verileri de tüzel kişiden talepedilebilir. Bu hallerde TEİAŞ tarafından bağlantı ve/veyasistem kullanım anlaşmasının önerilmesine ilişkinsüre doksan gün olarak uygulanır. Tüzel kişiTEİAŞ'ın anlaşma önerisine otuz güniçerisinde yazılı yanıt verir. Taraflarınmutabakatı halinde bağlantı ve/veya sistem kullanımınailişkin hüküm ve şartları içerenbağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasıimzalanır. TEİAŞ ve lisans sahibi tüzel kişinin,bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkinanlaşmanın hükümleri üzerinde mutabakatavaramamaları halinde, ihtilaflar Kanunun ve tarafların ilgililisanslarının hükümlerine göre Kurum tarafındançözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınanKurul kararları bağlayıcıdır. İletimsistemine halihazırda bağlı olan üretim tesisleri ilebağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin olaraküretim tesisleri dışında gerçek ve tüzelkişiler tarafından TEİAŞ'a yapılan diğerbaşvurularda da aynı süreç uygulanır.”şeklindeki düzenleme ile Dağıtım şirketlerininTEİAŞ ile Sistem Kullanım anlaşması ve/veyaBağlantı anlaşması imzalaması gerektiği belirtilmiştir. 27/03/2003tarihli ve 25061 sayılı Resmi Gazete’de yayınlananElektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım SistemlerineBağlantı ve Sistem Kullanımı HakkındaTebliğ’in (Rapor kapsamında kısaca “tebliğ“ olarak adlandırılacaktır.) “İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanımanlaşmaları” başlıklı 4. maddesinde; “İletim sistemi kullanıcıları, TEİAŞ ileEk-1’de yer alan anlaşmaları yapar. İletim sisteminebağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarınailişkin başvurular, Elektrik Piyasası ŞebekeYönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göreyapılır. Bağlantı anlaşması ve sistemkullanım anlaşması başvuruları eşzamanlıolarak yapılır. Bağlantıve/veya sistem kullanımına ilişkin olarak TEİAŞ ileiletim sistemi kullanıcısı arasında, bu Tebliğuyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan ve Kurultarafından onaylanan standart anlaşmalar kullanılır. Buanlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayıolmaksızın değişiklik yapılamaz. Bağlantıanlaşmasında fiziki bağlantıya ilişkin terminprogramı, sistem kullanım anlaşmasında iletim sistemininkullanılmaya başlanması için öngörülentarih yer alır. İletim sistemine aynıbağlantı noktasından doğrudan bağlanmak isteyen birdenfazla tüketicinin ve dağıtım şirketinin bulunmasıve başvuru taleplerinin tümününkarşılanmasının mümkün olmaması halindeTEİAŞ; a) Tüm başvurusahiplerini durumdan bilgilendirir, b) Dağıtımşirketi tarafından yapılan başvuruya önceliktanır, c) Bu Tebliğkapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesikaydıyla başvuru sırasına göre bağlantıve/veya sistem kullanım anlaşmalarını imzalar. Bağlantı yapılması öngörülenbağlantı noktası itibarıyla sisteme bağlantıyapılmasının mümkün olmaması durumundaTEİAŞ; gerekçelerini başvuru sahibine yazılıolarak bildirmek suretiyle bir başka bağlantı noktasıteklif edebilir. TEİAŞ; alternatif bağlantı noktasıgösterememesi veya teklif ettiği alternatif bağlantınoktasının başvuru sahibi tarafından kullanılabilirbir nokta olarak görülmemesi veya sistem kullanımıaçısından kapasitenin yetersiz olması nedeniylegenişleme yatırımı veya yeni yatırımyapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanınmevcut olmadığı hallerde, söz konusuyatırımı kendi adına, başvuru sahibi tarafındanfinansmanı sağlanarak ilgili mevzuat kapsamındaki teknikstandartlara uygun olarak yapılmasını isteyebilir. Bu durumda; gerçekleşenyatırıma ait toplam harcama tutarı, iletim sistemi kullanıcısıile TEİAŞ arasında yapılacak bağlantı ve sistemkullanım anlaşmaları çerçevesinde iletim sistemikullanıcısının ödemekle yükümlü olduğuiletim tarifesi bedelinden düşülür. İletim sistemine doğrudan bağlanmak isteyentüketicilerin başvuruları TEİAŞ tarafından ancakElektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38 inci maddesindebelirlenen gerekçeler çerçevesinde reddedilebilir ve retgerekçeleri başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.”denilmeksureti ile Sistem kullanım anlaşmalarının ne şekildeyapılacağı ve nasıl uygulanacağıdüzenlenmiştir. b.2) İletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistemİletişim Tarifelerini Hesaplama Yöntem BildirimiYönünden; 4628 sayılı Kanun’un 5. maddesinde “(…)a)Bu Kanun hükümlerinin uygulanması ve bu Kanunla kendisineverilen görevleri yerine getirmek için gerekli olan ve piyasadarekabeti geliştirmeye yönelik olarak gerçek ve tüzelkişilerin uymaları gereken, talimatları ve tebliğleri,şebeke yönetmeliğini, dağıtımyönetmeliğini, müşteri hizmetleri yönetmeliğinive dengeleme ve uzlaştırma yönetmeliğini onaylamak(...)”görevi Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’naverilmiştir. Bu görev kapsamında, 21.12.2006 gün ve 1029sayılı EPDK Kurul Kararı ile onaylanan Yöntem Bildirimi ile,13/12/2007 tarihli ve 1407 sayılı EPDK Kurul Kararı ileonaylanarak 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan Yöntem Bildirimi uygulamaya konulmuştur. Sözkonusu her iki Yöntem Bildiriminde de cezai işlemler hükümaltına alınmıştır. Tebliğ’in Geçici 3.maddesinde; “(1)Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin standartanlaşmalar kullanıcı özellikleri dikkate alınarakTEİAŞ ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞtarafından bu Tebliğin yayım tarihini izleyen otuz güniçerisinde hazırlanarak Kuruma sunulur.Kullanıcıların lisans almamış olması ve kullanıcılarile sistem kullanım anlaşmalarınınyapılmamış olması, bu kullanıcılarınElektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği uyarınca onaylanansistem kullanım bedelini ve/veya sistem işletim bedeliniTEİAŞ ve/veya dağıtım şirketine ödemeyükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. / Ancak,dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerindağıtım sistemine bağlı üretim faaliyetigösteren tüzel kişiler için belirleyecekleridağıtım sistem kullanımına ilişkin tarifeleriEnerji Piyasası Düzenleme Kurumunca onaylanana kadar söz konusutüzel kişilere dağıtım sistemi kullanımfiyatı tahakkuk ettirilmez.” hükmü yer almış; 1407 sayılı Kurul Kararının ekinde yeralan İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletimTarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi’nin“Fiyatlandırma ile İlgili Diğer Yönetmelikler veAnlaşmalar” başlıklı maddesinde ise, ElektrikPiyasası Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasasındaİletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve SistemKullanımı Hakkında Tebliğ çerçevesindehazırlanan bağlantı ve sistem kullanımanlaşmalarının; kullanıcının TEİAŞ ile,(kullanıcının iletim sistemiyle) olanbağlantısını ve/veya iletim sistemininkullanımına ilişkin üzerinde mutabakatsağlanmış olan teknik ayrıntıları ile iletimsisteminin kullanımı ve/veya sisteme bağlantı konusundakişartları belirlediği ifade edildikten sonra, bu kapsamdakullanıcılarla iki tür anlaşma yapılacağı,bunların Bağlantı Anlaşması ve Sistem KullanımAnlaşması olduğu, İletim sistemine doğrudanbağlanan kullanıcıların hem BağlantıAnlaşması hem de Sistem Kullanım Anlaşması yapmakzorunda oldukları hüküm altına alınmış;aynı maddenin devamında ise; “1.5 Bir kullanıcının, TEİAŞile Sistem Kullanım Anlaşması imzalamamışolmasına rağmen iletim sistemine başlı olarak faaliyetgöstermesi, dolayısıyla iletim sistemini Tümbu düzenlemeler ışığında yapılandeğerlendirme neticesinde; Sistem Kullanım Anlaşmasının,TEİAŞ tarafından 4628 sayılı Elektrik PiyasasıKanunu, ilgili Tebliğ ve Ana Statü’nün yukarıdabelirtilen maddeleri gereğince hazırlandığı, davalıidare tarafından, söz konusu anlaşmanın 10. maddesi ileihlalin tespit edildiği, Yöntem Bildirimi’nin 1.5 maddesigereğince, davacıya 174.404,10 TL ceza kesildiği anlaşılmaktadır. Sonuçolarak; Sistem Kullanım Anlaşmasının ve 13.12.2007 tarihlive 1407 sayılı EPDK Kurul Kararı ile onaylanarak 01.01.2008tarihinde yürürlüğe giren İletim Sistemi SistemKullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama YöntemBildirimi’nin, TEİAŞ tarafından tek taraflı olarakhazırlandığı ve ceza faturasının tanziminde esasalındığı tespit edilmiştir. Bu durumda gerek cezafaturasına dayanak olan işlemlerin, gerekse ceza faturasıtutanağının davalı idare tarafından tek taraflıolarak hazırlandığı ve davacıyauygulandığında kuşku bulunmamaktadır. b.3)Ceza Faturasının Tahsilinde İzlenen Usul Yönünden: TEİAŞGenel Müdürlüğü tarafından,Fırat ElektrikDağıtım A.Ş.’ne gönderilen 9.5.2013 gün ve 4248sayılı yazıda “……. Bu kapsamda, Aralık2009-Aralık 2012 dönemleri için aylık olarakhesaplanan sistem kullanım ceza faturaları muhteviyat çizelgeleriylebirlikte yazımız ekinde gönderilmektedir./Ayrıca, yasalsüresi içinde ödenmeyen faturalar için AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesindeöngörülen gecikme zammı uygulanacağı ve yasalyollardan tahsili cihetine gidileceğinin bilinmesi hususunda bilgilerinizive gereğini rica ederiz.” şeklindeki yazıdan, davalıidare tarafından ceza faturasının tahsilinde 6183sayılı Kanun uyarınca işlem yapıldığıanlaşılmaktadır. 27/03/2003 tarihli ve 25061 sayılı Resmi Gazete’de yayınlananElektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım SistemlerineBağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ’in‘Ödeme yükümlülüğü’başlıklı 12. maddesinde; “Kullanıcı, Kurumtarafından iletim veya dağıtım faaliyetine ilişkinolarak onaylanan bağlantı fiyatı ve/veya sistem kullanımve/veya sistem işletim fiyatları üzerinden hesaplanan bedeliTEİAŞ ve/veya dağıtım şirketine ödemekleyükümlüdür./ TEİAŞ ve/veya dağıtımşirketi, kullanıcıya tahmini bir bedel tahakkuk ettirdiğitakdirde, kesinleşen bedel üzerinden gerekli düzeltmeleriyapar./ Bağlantı varlıklarının işletme vebakım masrafları, mülkiyet sınırları dahilindeilgili taraflarca karşılanır.” şeklindekidüzenleme ile kullanıcı tarafından ödenmesi gerekensistem kullanım bedeli düzenlenmiştir. AynıTebliğin ‘Ödeme prosedürü’ başlıklı 15. maddesinde;“Madde 15- TEİAŞ ve/veya dağıtım şirketi,her türlü vergi ve yükümlülükler de ilaveedilmiş olan ayrıntılı ödeme bildirimini, takip edenayın ilk beş günü içerisinde sistem kullanımanlaşması tarafı olan kullanıcıya gönderir./Söz konusu kullanıcı, ödemebildiriminin tebliğ edildiği günü izleyen onbeşgün içerisinde bildirimde yer alan tutarı, TEİAŞve/veya dağıtım şirketine öder. Ödemede gecikilensüre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde öngörülengecikme zammı uygulanır.” denilmek sureti ile 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Kanunaatıf yapmıştır. Aynımaddenin devamında da ; “Maddi hatalar dışında;ödeme bildirimi içeriğine yapılan herhangi bir itiraz,ödemeyi durdurmaz. TEİAŞ ve/veya dağıtımşirketinin hatası nedeniyle fazla ödenmiş olan tutar,TEİAŞ ve/veya dağıtım şirketi tarafındanödeme bildiriminin tebliğ edildiği günden sonrakionbeş gün içerisinde bir itirazda bulunulması halinde,ödeme tarihini izleyen onaltıncı günden başlamaküzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanan gecikme zammıda dahil olmak üzere bir sonraki ödeme dönemine ait bedelden mahsupedilir.” şeklindeki düzenleme ile ödeme emrineitirazın icranın yürütülmesinidurdurmayacağı düzenlenmiş, yine davalı idareninalacağı ile ilgili üstün ve pozisyonyaratılmıştır. 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsili HakkındaKanun’un 51. maddesinde; (Değişik madde: 25/12/2003 - 5035S.K./4. md.)Amme alacağının ödeme müddetiiçinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihindenitibaren her ay için ayrı ayrı % 4 oranında gecikmezammı tatbik olunur. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammıgünlük olarak hesap edilir./ Gecikme zammı bir milyon liradan azolamaz./Gecikme zammı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göreuygulanan vergi ziyaı cezalarında bu madde uyarınca belirlenenoranda, mahkemeler tarafından verilen ve ceza mahiyetinde olan ammealacaklarında ise bu oranın yarısıölçüsünde uygulanır. Bunlarındışındaki ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikmezammı tatbik edilmez./Bakanlar Kurulu, gecikme zammıoranlarını aylar itibarıyla topluca veya her ay içinayrı ayrı, yüzde onuna kadar indirmeye, gecikme zammıoranı ile gecikme zammı asgari tutarını iki katınakadar artırmaya, ayrıca gecikme zammı oranını aylaritibarıyla farklı olarak belirlemeye ve gecikme zammınıbileşik faiz usulüyle aylık, üç aylık,altı aylık veya yıllık olarak hesaplatmayayetkilidir.” denilmek sureti ile kamu alacaklarına uygulanacakgecikme zammı ayrıca düzenlenmiştir. Tümbu yasal düzenlemelerden, TEİAŞ tarafından talep edilenceza faturasının, amme alacağı mahiyetinde olduğu ve bunedenle tahsili hakkında 6183 sayılı Kanun’da belirlenenusulün uygulanmasının öngörüldüğüanlaşılmaktadır. Zira özel hukuk ilişkisine konu biralacağın, 6183 sayılı Kanun’un 1. maddesigereğince kamu alacaklarının tahsili hakkındaöngörülen usulle icra edilmesi mümkün değildir. c) İşlemin Kamu GücüneDayalı Olması: Entemel tanımı ile kamu gücü; devletin kamu yararınıgerçekleştirebilmesi için özel kişilerkarşısında sahip olduğu üstün yetki veayrıcalıklardır. Yukarıdaayrıntılı olarak belirtildiği üzere, 4628 sayılı Kanunun, (Mülga: 14/3/2013-6446/30 md.) 2.maddesi ve 14/3/2013günlüve 6446 sayılı Kanunun 30.maddesiyle değişmedenönceki, 1.maddesinin üçüncüfıkrasının 40.numaralı bendi hükümleri, TEİAŞAna Statüsü’nün 4. maddesinin 11.Bendi,Tebliğ’in “İletim sistemine bağlantı ve/veyasistem kullanım anlaşmaları” başlıklı 4. maddesigereğince, Dağıtım Şirketleri ile imzalanacak SistemKullanım Anlaşmasını hazırlama göreviTEİAŞ’a verilmiş, yine Tebliğ’in “İletimsistemine bağlantı ve/veya sistem kullanımanlaşmaları” başlıklı 4. maddesinde; buanlaşmaların genel hükümlerinde Enerji PiyasasıDüzenleme Kurulu’nun onayı olmaksızındeğişiklik yapılamayacağı belirtilmiştir. 4628 sayılı Kanunun((Ek: 9/7/2008-5784/6 md.; Mülga: 14/3/2013-6446/30md.) “ Arz Güvenliği” başlıklı Ek 3. maddesinin“a” fıkrasının 1 numaralı bendinde;Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, iletimkısıtlarını asgari seviyeye indirecek şekilde iletimşebekesinin planlanmasından, tesisinden, işletilmesinden, sistemgüvenilirliğinin muhafaza edilmesinden ve üretim kapasiteprojeksiyonu ile 20 yıllık Uzun Dönem Elektrik EnerjisiÜretim Gelişim Planının hazırlanmasındansorumludur.(…) “ 2. numaralı bendinde; “Perakendesatış lisansına sahip dağıtım şirketleri,bölgelerindeki serbest olmayan tüketicilerin elektrik enerjisi vekapasite talebini karşılamakla yükümlüdürler. Sözkonusu tüzel kişiler her yıl Aralık ayı sonuna kadar,gelecek 5 yıl için, tahmin ettikleri elektrik enerjisi puantgüç taleplerini, ihtiyaç duydukları elektrik enerjisimiktarını, bu miktarın temini için yaptıklarısözleşmeleri ve ilave enerji/kapasite ihtiyaçlarınıKuruma bildirmek zorundadır.” 4. numaralı bendinde;“Kurum (EPDK), lisans verilen üretim tesisleriningerçekleşmelerinin izlenmesinden, ilgili mevzuat kapsamında butesislerin öngörülen zamanda devreye girmesi için gerekliönlemlerin alınmasından, Türkiye Elektrik İletimAnonim Şirketi tarafından yapılacak arz-talep dengesiçalışmalarında kullanılmak üzere, 5 yıliçerisinde işletmeye girecek ve arz hesabında dikkatealınacak lisanslı yeni üretim kapasite miktarlarınınBakanlığa düzenli aralıklarla bildirilmesinden sorumludur.”,c fıkrasında; “(…)Türkiye Elektrik İletimAnonim Şirketi, Türkiye Elektrik Enerjisi Talep ProjeksiyonuRaporunun yayımlanmasını müteakiben, gelecek 20yılı kapsayacak şekilde yapılan talep tahminini, mevcut arzpotansiyelini, potansiyel arz imkânlarını, yakıtkaynaklarını, iletim ve dağıtım sistemininyapısı ve gelişme planlarını, ithalat ve/veya ihracatimkânlarını ve kaynak çeşitliliği politikalarınıdikkate alarak enerji politikalarının belirlenmesinde yararlanmaküzere Uzun Dönem Elektrik Enerjisi Üretim GelişimPlanını hazırlayarak Bakanlığın onayınasunar. Bu plan onaylanmasını müteakip Bakanlıktarafından yayımlanır.” denilmek sureti ile elektrikiletim hizmetinin güvenliğini sağlamak adınaalınması gereken tedbirler Kanunda açıkçabelirtilmiş ve TEİAŞ’a bu hususlarda bir çokgörev verilmiştir. EPDK tarafından onaylanarak 10.11.2004 tarihli ve25639 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren Elektrik İletim Sistemi ArzGüvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliğinin, "Reaktifenerjinin kompanzasyonu" başlıklı 11. maddesinde“İletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler vedağıtım lisansına sahip tüzel kişilertarafından; iletim sistemine bağlantıyla ilgili her birölçüm noktasında ve her bir uzlaşma periyodunda,sistemden çekilen endüktif reaktif enerjinin sistemdençekilen aktif enerjiye oranı yüzde ondördü, sistemeverilen kapasitif reaktif enerjinin sistemden çekilen aktif enerjiyeoranı ise yüzde onu geçemez./ İletim sisteminin her birölçüm noktasında öngörülen oranauyulmaması durumunda kullanıcılara uygulanacakyaptırımlar bağlantı ve sistem kullanımanlaşmalarında düzenlenir. / Oranların kontrolü ilgilimevzuat hükümleri çerçevesinde yapılır."hükmüne, Aynı Yönetmeliğin 01.01.2007 tarihindeyürürlüğe giren Geçici 3. maddesinde,“1/1/2007 tarihinden itibaren İletim sistemine doğrudanbağlı tüketiciler için iletim sisteminin her birölçüm noktasında aylık çekilen endüktifreaktif enerjinin sistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzdeotuzüç, aylık sisteme verilen kapasitif reaktif enerjininsistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzde yirmi olarakuygulanır. 1/1/ 2008 'den itibaren bu oranlar sırasıylayüzde yirmi ve yüzde onbeş olarak uygulanır./ 1/1/2007tarihinden itibaren dağıtım lisansına sahip tüzelkişiler için, iletim sisteminin her bir ölçümnoktasında aylık çekilen endüktif reaktif enerjininsistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzde elli olarakuygulanır. 1/1/ 2008 'den itibaren dağıtım lisansına sahiptüzel kişiler için, iletim sisteminin her birölçüm noktasında aylık çekilen endüktifreaktif enerjinin sistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzdeotuzüç, aylık sisteme verilen kapasitif reaktif enerjininsistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzde yirmi olarakuygulanır. / 1/1/2009 tarihinden itibaren ise bu oranlar, bu Yönetmeliğin11 inci maddesi hükümlerinde yer alan esaslara göre tespitedilir. " hükmüne yer verilmiştir. Yönetmelikte yer alan düzenleme paralelindereaktif enerji sınır değerlerinin aşımı ihlali;23/05/2003 tarih ve 148/1-15 sayılı Enerji PiyasasıDüzenleme Kurulu Kararı ile onaylanan mülga Sistem KullanımAnlaşmasının "Cezai Şartlar"başlıklı 10 uncu maddesinde ve TEİAŞ ile SistemKullanım Anlaşması imzalamamış olankullanıcılar için ise, ilk defa 21/12/2006 tarih ve 1029sayılı EPDK Kurul Kararı ile onaylanarak 01/01/2007 tarihindenitibaren "yürürlüğe giren Yöntem Bildiriminde"İletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler vedağıtım lisansına sahip tüzel kişilerinİletim Sisteminin her bir ölçüm noktasındaçekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitifreaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygunolmaması" şeklinde tanımlanmış, söz konusuihlal durumuna ilişkin yaptırım ise,"Kullanıcının o ayki Sistem Kullanım Fiyatınagöre hesaplanan bedelin %50'si oranında ceza uygulanır. Ceza,00.00-24.00 saatleri arasında bir defadan fazlauygulanmayacaktır." hükmü ile düzenlenmiştir. Buaçıklamalardan hareketle, davalı idare tarafından,elektrik iletim hizmetinin sağlıklı işlemesinisağlamak amacı ile yerine getirdiği denetim görevi kapsamında,kanunlarla kendisine verilen üstün yetki ve ayrıcalıklarkullanılmak sureti ile davacı Fırat Elektrik A.Ş’neceza faturasının kesildiği anlaşılmakla, işlemin tesisinde kamu gücü kullanıldığısonucuna varılmıştır. d) Ceza Faturasına Esas Tarihler İtibari ile Davacı İle Davalı Arasındakiİlişkisinin Hukuki Statüsü: Davayakonu Ceza Faturası Temmuz 2010 tarihine aittir. Yukarıdakiaçıklamalarda da belirtildiği üzere, ceza faturasınakonu ihlal tarihinde henüz Fırat Elektrik A.Ş.özelleştirilmemiştir. Görevli yargı yerininbelirlenmesi adına TEDAŞ’ın söz konusu tarihtekitüzel kişiliğinin niteliği ve TEİAŞ ileTEDAŞ arasındaki ilişkinin hukuki vasfı belirlenmelidir. Yukarıdaayrıntısı ile belirtildiği üzere, Elektriksektöründeki dağınık yapıyı ortadan kaldırmakve işletme bütünlüğünü sağlamakamacıyla 15.0.1970 gün ve 1312 sayılı Kanun ileTürkiye Elektrik Kurumu (TEK) kurulmuş, imtiyazlışirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırlarıdışında tüm yurtta elektriğin üretim, iletim,dağıtım ve satış hizmetleri TEK bünyesindetoplanmıştır. Hizmetlerin daha etkin, daha verimli veçağdaş bir şekilde sürdürülebilmesiamacıyla ve özelleştirme politikalarıçerçevesinde TEK, Bakanlar Kurulunun 12.8.1993 tarih ve 93/4789sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletimA.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi DevletTeşekkülü olarak yenidenyapılandırılmıştır. 233 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında KHK’nin 2. maddesinde; “ İktisadi devletteşekkülü "Teşekkül"; sermayesinintamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyetgöstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür” şeklindetanımlanmıştır. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin(KHK) 3.maddesine ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı ElektrikPiyasası Kanununa dayanılarak çıkarılan ve02.03.2001 tarihinde yürürlüğe giren 05.02.2001 tarih ye2001/2026 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca TEAŞ;Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), ElektrikÜretim AŞ (EÜAŞ) ve Türkiye Elektrik Ticaret veTaahhüt AŞ (TETAŞ) unvanlarında, anonim şirketstatüsünde, üç ayrı iktisadi devletteşekkülü şeklindeteşkilatlandırılmıştır. Bu durumda TEDAŞ 12.08.1993 tarihinde İktisadiDevlet Teşekkülü olarak, TEİAŞ ise 05.02.2001tarihinde iktisadi devlet teşekkülü olarakyapılandırılmışlardır. Daha sonra TEDAŞ 2.4.2004 tarih ve 2004/22 sayılıÖzelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ileözelleştirme kapsam ve programınaalınmıştır. Dağıtım bölgeleri yenidenbelirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesineayrılmıştır. Bunlardan biri olan Fırat ElektrikA.Ş.’nin de Özelleştirme Yüksekİdaresi’nin 01.10.2010 tarihli ve 2010/86 sayılıkararı ile Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş.’nedevir yapılmıştır. Hissesinin tamamı da 31.12.2010tarihinde Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ne devredilmişve özelleştirme işlemi tamamlanmıştır. 24/11/1994 tarih ve 4046 numaralıÖzelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 17. maddesininB bendinde “ Özelleştirme kapsamına alınankuruluşlardan; mali ve hukuki yönden özelleştirmeyehazırlanmalarına karar verilenlerin bu hazırlıkişlemleri tamamlanıncaya kadar, bunların bağlıoldukları bakanlık veya kurumlar ile ilgileri ve öncekistatüleri aynen devam eder. Bunlarla ilgili mali ve hukuki yönden özelleştirmeyehazırlık işlemleri kurulca belirlenecek kuruluş veyakuruluşlar tarafından yürütülür.Özelleştirmeye hazırlık işlemleri tamamlananlarKurulun vereceği yeni bir karar ile özelleştirme programınaalınır. Bu şekilde hazırlıkları tamamlanaraközelleştirme programına alınanlar ile doğrudanözelleştirme programına alınanlar (bağlıortaklıkların iştirak payları ve varlıkları ilebağlı ortaklık statüsünde olmayan, ancak sermayesininyarısından fazlası kamuya ait kuruluşlarıniştirak payları ve varlıkları hariç), Kurulkararının alındığı tarihte başka birişleme gerek olmadan ve bedel alınmaksızın İdareyedevredilmiş sayılır. Özelleştirme programınaalınarak İdareye devredilen kuruluşlar buna ilişkin Kurulkararı tarihinden itibaren bağlı oldukları bakanlıkveya kurumla ilişkileri kesilerek idareye bağlanmışsayılır.” denilmek sureti ile hakkındaözelleştirme prosedürü tamamlanmayan kamu kuruluşununeski niteliğini devam ettireceği düzenlenmiştir. Aynı Maddenin C bendinde; “ Genel vekatma bütçeli idarelerle, bunlara bağlı dönersermayeli kuruluşların 15 inci maddenin (a) bendinde belirtilen malve hizmet üretim birimleri ve varlıkları ile kamu iktisadikuruluşlarının ve bunların müessese, bağlıortaklık, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarınınözelleştirme programına alınmalarına Kurulca kararverilir. Bunların, mülkiyetin devri dışındakiyöntemlerle yapılacak özelleştirme işlemleri idaretarafından yürütülür. Ancak, bunlarınmülkiyetinin bağlı bulundukları kurum ve/veyakuruluşlara aidiyeti ve statüleri aynen devam eder.” şeklindekidüzenleme ile de iktisadi devlet teşekküllerininözelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar bağlıbulundukları kurum veya kuruluşa aidiyetinin ve hukukiniteliğinin korunacağı belirtilmiştir. Aynı Kanunun 18. maddesinde Özelleştirmede uygulanabilecekusuller belirlenmiş ve A bendinin a alt başlığında“Satış; Kuruluşların aktiflerindeki mal ve hizmetüretim birimleriyle varlıklarının mülkiyetininkısmen veya tamamen bedel karşılığı devredilmesiya da bu kuruluşların hisselerinin tamamının veya birkısmının kuruluşların içinde bulunduklarışartlar da dikkate alınarak yurt içi ve yurtdışında, halka arz, gerçek ve/veyatüzelkişilere blok satış, gecikmeli halka arzıiçeren blok satış, çalışanlarasatış, borsada normal ve/veya özel emir ile satış,menkul kıymetler yatırım fonları ve/veya menkulkıymetler yatırım ortaklarına satış veyabunların birlikte uygulanması yoluyla bedelkarşılığı devredilmesidir.” denilmek sureti ilesatış usulü ile özelleştirme yöntemidüzenlenmiştir. Anılan Maddenin B bendinin c altbaşlığında; “Komisyon; değer tespitçalışmalarını, özelleştirilecekkuruluşun niteliği, gördüğü hizmetinözelliği, gelecekteki nakit akımı potansiyeli, faaliyettebulunduğu sektör ve pazarın özellikleri, sahip olduğusınai, ticari ve sosyal tesisler, makine araç ve gereçler,teçhizat, malzeme ve hammadde ile yarı mamul ve mamul maddestokları, her türlü taşınır ve taşınmazmalları, vasıfları ve hali hazır durumları, senetli vesenetsiz bütün alacak ve borçları ile bilumum hak veyükümlülükleri ve özelleştirilecek kuruluşauygulanacak özelleştirme yöntemini de dikkate alarakuluslararası kabul görmüş olan; indirgenmiş nakitakımları (net bugünkü değer), defter değeri, netaktif değeri, amortize edilmiş yenileme değeri, tasfiyedeğeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa kapitalizasyon değeri,piyasa değeri/defter değeri, ekspertiz değeri, fiyat/nakitakım oranı metotlarından en az ikisini uygulamak suretiyleyürütür. Değertespit sonuçları, kuruluşun özelleştirme işlemitamamlanarak devir sözleşmesinde yer alanyükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kamuoyunaduyurulur. Özelleştirme programındaki kuruluşunözelleştirme işlemlerini bu Kanunun 4 üncü maddesininson fıkrasına istinaden yürütmesi durumunda; değertespiti işlemleri, ilgili kuruluşun karar almaya yetkiliorganlarının kararı ile kuruluş ita amirininbaşkanlığında oluşturulacak komisyon tarafındanbu bentte belirtilen esaslar çerçevesindeyapılır.” denilmek sureti ile özelleştirmeişleminin ne şekilde tamamlanacağı belirtilmiştir. TEDAŞ, Özelleştirme Yüksekİdaresi’nin 02.04.2004 gün ve 2004/22 sayılıkararı ile özelleştirme kapsamına alınmış,yine aynı idarenin 01.10.2010 gün ve 2010/86 sayılıkararı ile davacı Şirketin Aksa Elektrik PerakendeSatış A.Ş.’ne devrine karar verilmiş ve nihayet31.12.2012 tarihinde hisse devri tamamı ile sağlanarak Özelleştirmeİdare Başkanlığı’nın resmi web sitesindeilan edilmiştir. Buradan hareketle, ceza faturasına konu ihlalinyapıldığı Temmuz 2010 tarihinde, faturayıdüzenleyen TEİAŞ’ın da, Fatura muhatabı olanFırat Elektrik A.Ş.’nin de iktisadi devletteşekkülü niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Taraflararasında imzalanan 31.12.2010 tarihli hisse devirsözleşmesinin “AlıcınınTaahhütleri” başlıklı 9. maddesinin 4. fıkrasında; alıcı ihale konusu hisseleri devraldığı tarihtenönceki döneme ilişkin olarak İşletme hakkı devirsözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydı ileşirkette yapılmış olan her türlü işlemdenkaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlaraintikal ettirilmemiş olsa dahi şirketin sorumlu olduğu, buhususlarda alınmış karar ve yapılmışsözleşmelerden ilgili olarak kendisinin veya şirketin idareyi ve TEDAŞ’ı ilzam edecekhiçbir başvuru ve rucu hakkının olmadığıkabul, taahhüt ve garanti eder “ şeklindekihükümden davacının sözleşme imzalanmadanönce doğan borç ve yükümlülüklerden desorumlu olduğunun düzenlendiği ancak İşletme Devirhakkı Sözleşmesinde belirtilen hususların bundan varestetutulduğu görülmüştür. İşletmeDevir hakkı sözleşmesi incelendiğinde ise; “ÜçüncüKişilerin Hak ve İddiaları” başlıklı 7. fıkrasının4,5,6 ve 7. fıkralarında sırasıyla;“Dağıtım Faaliyetinin TEDAŞ tarafındanyürütüldüğü dönemde hu faaliyetinyürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen hertürlü is ve işlemlerin bütün sorumluluğu TEDAŞ'aaittir. TEDAŞ tarafından yürütülmüş bulunanhu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişilertarafından ileri sürülecek her türlü talebinmuhatabı TEDAŞ'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi vedavalar TEDAŞ tarafından yürütülür vesonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak hertürlü mali yükümlülük TEDAŞ tarafındankarşılanır. DağıtımFaaliyetinin Şirket tarafındanyürütüldüğü dönemde bu faaliyetkapsamında gerçekleştirilen her türlü iş veişlemlerin bütün sorumluluğu Şirket'e aittir.Şirket tarafından yürütülmüş bulunan bufaaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafındanileri sürülecek her türlü talebin muhatabıŞirket'tir. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar Şirkettarafından yürütülür vesonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak hertürlü mali yükümlülük Şirket tarafındankarşılanır. Sözleşmeninimza tarihinden önce Dağıtım Tesisleri ileDağıtım Tesisleri'nin işletilmesinden kaynaklanan hertürlü hukuki ve cezaî sorumluluk TEDAŞ’a aittir. Budönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetlernedeniyle üçüncü kişiler tarafından ilerisürülecek her türlü talebin muhatabı TEDAŞ'tır.Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar TEDAŞ tarafındanyürütülür ve sonuçlandırılır. Butakip ve davalardan doğacak her türlü maliyükümlülük TEDAŞ tarafından ödenir. Sözleşmeninimza tarihinden sonra Dağıtım Tesisleri ileDağıtım Tesisleri'nin işletilmesinden kaynaklanan hertürlü hukuki ve cezaî sorumluluk Şirkete aittir. Şirkettarafından yürütülmüş bulunan hu faaliyetlernedeniyle üçüncü kişiler tarafından ilerisürülecek her türlü talebin muhatabı Şirkettir. Butalepleri konu alan icra takibi ye davalar Şirket tarafındanyürütülür ve sonuçlandırılır. Butakip ve davalardan doğacak her türlü maliyükümlülük Şirket tarafındankarşılanır. Şirket, bu kapsamda ortaya çıkantazminattan, cezadan ve/veya herhangi bir isim altındagerçekleştirdiği ödemelerden dolayı, hiçbirşekilde TEDAŞ’a rücu edemez. Belirtilen nedenlerleTEDAŞ'ın bir ödeme yapmak zorunda kalması durumunda.Şirket söz konusu ödemeyi ilk talepte ödeme tarihindenitibaren ticari faiziyle birlikte, nakden ve defaten ödemekle yükümlüdür”şeklindeki düzenlemelerden, TEDAŞ’ın şirketedevri öncesindeki döneme ilişkin Dağıtım Tesisleri ileDağıtım Tesisleri'nin işletilmesinden kaynaklanan hertürlü hukuki ve cezaî sorumluluğun TEDAŞ’a aitolacağı açıkça belirtilmiştir. Yine 233 sayılı KHK’nin 2. Maddesinde; iktisadidevlet teşekküllerinin iktisadi alanda ticari esaslara görefaaliyet göstereceği düzenlenmiştir. Ancak bu maddenin29.06.2001 gün ve 24447 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe giren TEİAŞ Ana Statüsü’nün3. Maddesinin 2. Fıkrası ile birlikte değerlendirmekgerekmektedir. Söz konusu maddede TEİAŞ’ın EPK,K.H.K., ve bu Anastatü hükümleri saklı kalmak üzereözel hukuk hükümlerine tabi olacağıbelirtilmiştir. 4628 sayılı Elektrik PiyasasıKanunu’nun 2 nci maddesinde sistem kullanım anlaşmasınakonu kullanım tarifelerinin TEİAŞ tarafındanEPDK’nın onayı alınmak sureti ilehazırlanacağına ilişkin tek taraflı düzenlemeyetkisi ve aynı kanunun 20. maddesinde düzenlenen sistemgüvenliği açısından gerekli önlemleridüzenleyen Arz güvenliği ile ilgili maddesi birliktedeğerlendirildiğinde; TEİAŞ tarafından, FıratElektrik A.Ş. hakkında (sermayelerinin tamamı devlete ait ikiiktisadi devlet teşekkülü arasında) Temmuz 2010 tarihinikapsar şekilde düzenlenen ceza faturasının, bir ticarifaaliyetin yürütülmesi kapsamında değil, TEİAŞ’a4628 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile verilen Elektrikİletimi görevinin sağlıklı bir şekildeyürütülmesini sağlama görevi kapsamındadüzenlendiği, davacı ile davalı arasında gerek hissedevir sözleşmesi gerekse İşletme Hakkı DevirSözleşmesi imzalanmadan önceki döneme ait davaya konu cezafaturası yönünden sorumluluğun TEDAŞ’a aitolması da dikkate alındığında, borç tarihiitibari ile gerek alacaklı gerekse borçlu sıfatınınidarede birleştiği sonucuna varılmıştır. 7-SONUÇ: Davadosyasının incelenmesinden; 233 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin (KHK) 3. maddesine ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik PiyasasıKanununa dayanılarak çıkarılan ve02.03.2001 tarihinde yürürlüğe giren 05.02.2001 tarih ve2001/2026 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarıncaTEAŞ’nin, TEİAŞ, EÜAŞ ve TETAŞşeklinde 3’e ayrılmasının ardından 27/03/2003tarihli ve 25061 sayılı Resmi Gazete’de ElektrikPiyasasında İletim ve Dağıtım SistemlerineBağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğinyayınlandığı, ardından 21.12.2006 tarihli ve 1029 sayılıEPDK Kurul Kararı ile onaylanarak 01.01.2007 tarihinde İletim SistemiSistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini HesaplamaYöntem Bildirimi’nin yürürlüğe girdiği,ancak işlemin ceza faturasına esas ihlal tarihi (Temmuz 2010) tarihiitibari ile 13.12.2007 gün ve 1407 sayılı EPDK kurul kararıile onaylanan İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistemİşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi’ninyürürlükte olduğu; TEİAŞ’nin 4628 sayılı Kanun veTebliğin kendisine verdiği yetki çerçevesindehazırladığı; Özelleştirme YüksekKurulu’nun 01.10.2010 gün ve 2010/86 sayılı Kararıile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin FıratElektrik AŞ.’ndeki %100 hissesinin, 230.250.000 ABD dolarıbedelle Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş.’nedevredilmesine karar verildiği, hisse devrinin 31.12.2010 tarihindetamamı ile gerçekleşmesi ile Fırat ElektrikA.Ş.’nın özelleştirme işleminintamamlandığı; davalı kurum tarafından, sistemkullanım anlaşmasının 10. maddesinde belirtilen cezaişartlarından 12. bentte belirtilenyükümlülüğün Temmuz 2010 tarihinde tespit edilenihlali nedeni ile davacı kuruma 174.404,10 TL ceza kesildiği,davacının bu cezaya itiraz etmesi ile taraflar arasında davayakonu uyuşmazlığın oluştuğu anlaşılmaktadır.Görüldüğü üzere, ceza faturasınıntanzimine konu ihlal tarihinde, davacı kurum henüzözelleştirilmemiş olmakla, ihlal tarihi itibariyle idare hukukutüzel kişisi sıfatını devam ettirmektedir. Yukarıdaayrıntısı ile açıklandığı üzere,Ana Statüsünün 3. Maddesinin 2. Fıkrası gereğinceTEİAŞ, Kanunla verilen görevleri kapsamında tesisettiği işlemler yönünden idare hukuku hükümlerinetabidir ve bu bağlamda yetkilerini kullanırken tesis ettiğiişlemler bakımından özel hukuk hükümlerine tabiolmadığı yönünden bir kuşku bulunmamaktadır.Buna ilaveten, davalı TEİAŞ tarafından, davacı kurumunözelleştirilmesinden önceki döneme ilişkin olarak,davalı idarenin elektrik iletimi kamu hizmetinin düzgünişletilmesini sağlamak adına gerçekleştirdiğidenetim görevi kapsamında tespit ettiği ihlal nedeni iledavacıya ceza faturası tanzim ettiği, ne faturanın tanzimine de faturanın dayanağı olan işlemlerin düzenlenmesiaşamasında davacının herhangi bir katkısıbulunmadığı, davalı idarenin tüm bu işlem vedüzenlemeleri kanunlar ve ilgili mevzuatın kendisine verdiğiyetkiye dayalı olarak kamu gücü kullanmak sureti ile ve tektaraflı irade beyanı ile gerçekleştirdiğihususları da dikkate alındığında, davaya konu iptaliistenen ceza faturasının bir idari işlem olduğu sonucunavarılmıştır. Herne kadar davaya konu sistem kullanım anlaşması birsözleşme metni gibi düzenlenmiş ise de, gerekTEİAŞ tarafından tek taraflı olarak hazırlanması,gerek EPDK tarafından onaylanarak yürürlüğe girmesi nedenleriile, iki taraflı irade beyanına havi bir özel hukuk sözleşmesiniteliğinde olduğu kabul edilmemiş, bir idari işlem olarakdeğerlendirilmiştir. Bu duruma göre, idare tarafından tesis edilenişlemin, anılan yasal düzenlemelere uygunluğunundenetlenmesi gereken davanın görüm veçözümünde 2577 sayılı Yasa’nın 2.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi gereğince idariyargı yerleri görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun reddi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNREDDİNE, 2.6.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Ertuğrul ARSLANOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
kullanması halinde, Elektrik Piyasasında İletim veDağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem
Kullanımı Hakkında Tebliğ’in Geçici 3. maddesiuyarınca Kullanıcıların lisans almamış
olmaları ve/veya sistem kullanım anlaşmalarınınyapılmamış olması halinde dahi bu kullanıcılarınElektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği doğrultusundaonaylanan sistem
kullanım bedelini ve/veya sistem işletim bedelini ödemeyükümlülükleri bulunmaktadır.
Sistem Kullanım Anlaşması bulunmaksızın iletimsistemini kullanmakta olan kullanıcılar, iletim sisteminde arzgüvenilirliği ve kalitesinin sağlanması amacıylaaşağıda ver alan ihlallerlekarşılaşılması halinde ilgili cezai işleme tabiolacaktır.” denildikten sonra, dava konusu ihlalintanımı: “İletim sistemine doğrudan bağlıtüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzelkişilerin İletim Sisteminin her bir ölçümnoktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/vereceklerikapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuatauygun olmaması” şeklinde yapılmış;“Kullanıcı Tarafından TEİAŞ’aÖdenmesi Gereken Ceza” ise “Kullanıcının o aykiSistem Klanlım Fiyatına göre hesaplanan bedelin %50’sioranında ceza uygulanır. Ceza, 00.00-24.00 saatleri arasında birdefadan fazla uygulanmayacaktır” olarak belirlenmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy