T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 525
KARAR NO : 2014 / 563
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : Karadeniz Teknik Üniversitesi adına, 2547 sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarınca Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Ankara Üniversitesinde doktora eğitimi almış ve bunun karşılığında, kefalet senedi ile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olan davacı tarafından, bu senedin iptaline ilişkin davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemi ile açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : M.E.E.
Vekili : Av. M.N.A.
Davalı : Karadeniz Teknik ÜniversitesiRektörlüğü / TRABZON
Vekili :Av. S.M.
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; 05.01.2005 tarihinde KaradenizTeknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde araştırmagörevlisi olarak göreve başlayan davacının, 11.09.2006yılında Ankara Üniversitesi Diş HekimliğiFakültesi Ortodonti Anabilim Dalında doktora eğitimini yapmak amacıylagörevlendirildiğini, 21.01.2013 tarihinde AnkaraÜniversitesindeki görevini tamamladıktan sonra yeniden KaradenizTeknik Üniversitesine döndüğünü, ancakdöndükten sonra görevine devam edemediğini,buna istinadendavalı idare tarafından, davacıya 30.04.2013 tarih veB30.2.KTÜ.0.71.00.02/09191 sayılı yazı ile müstafisayıldığından bahisle mecburi hizmetkarşılığı olarak 216.988,31 TL borç tespitiyapıldığının bildirildiğini ifade ederek,davalı idare tarafından 30.04.2013 tarih veB30.2.KTÜ.0.71.00.02/09191 sayılı yazı ile davacıyatebliğ edilen ‘’mecburi hizmetkarşılığı 216.988,31 TL borçtespitine’’ dair işlemin öncelikle yürütmesinindurdurulmasına ve bilahare iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
Davalı Karadeniz TeknikÜniversitesi Rektörlüğü vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle görevitirazında bulunulmuştur.
Trabzon İdare Mahkemesi: 07.11.2013gün ve E:2013/1121 sayı ile özetle; davalı Karadeniz TeknikÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir.
Davalı KaradenizTeknik Üniversitesi Rektörlüğü vekilinin olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıyolunda süresi içerisinde sunduğu dilekçesiüzerine dava dosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı: ‘’ … Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasındakisözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme ve kefaletsenedinde yer alan borçtan kaynaklanmaktadır. 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde: Yükseköğretimkurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğeryükseköğretim kurumlarının ihtiyacı içinyurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke vehedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyacave esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmaküzere başka bir üniversiteye, YükseköğretimKurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veyatıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitiminsonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler. (Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilenöğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarındamecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yeralmaktadır. Olayda, davacı Ankara Üniversitesindegörevlendirilmeden önce yüklenme senedi ve kefalet senedi ile,mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğu Yüksek ÖğretimKurumu ve mecburi hizmetinin devredildiği kurum tarafındangörevden çekilmiş sayıldığında mecburihizmetine tekabül eden ödemelerin tamamının ve % 50fazlası ile ayrıca bu ödemelere ilişkin sarf tarihindenitibaren hesaplanacak yasal vs. vergi ve kanuni ödemelerle birlikteKaradeniz Teknik Üniversitesi enirine nakden ve defaten ödemeyi kabulve taahhüt etmiştir. Söz konu yüklenme ve kefalet senediile, Üniversiteye karşı mecburi hizmet yükümlülüğüya da parasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğu açıktır. Dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. Sözleşmede yer alan borçtankaynaklanan uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yeri görevli bulunmaktadır. Yukarıda açıklanannedenlerle 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince,olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine’’karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dosya örneği üzerinde2247 sayılı Kanun’un 27.maddesi gereğince yapılanincelemeye göre,davalı Karadeniz Teknik ÜniversitesiRektörlüğü vekilinin anılan Kanun’un 10/2.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,Karadeniz Teknik Üniversitesiadına, 2547 sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarıncaÖğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)kapsamında Ankara Üniversitesinde doktora eğitimialmış ve bunun karşılığında, kefalet senediile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olandavacının, Ankara Üniversitesindeki görevinin bitmesindensonra göreve başlamadığı gerekçesiyle, KaradenizTeknik Üniversitesi Rektörlüğünce müstafisayıldığından bahisle 30.04.2013 tarih veB30.2.KTÜ.0.71.00.02/09191 sayılı yazı ile mecburi hizmetkarşılığı 216.988,31 TL borç tespitine dairişlemin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına vebilahare iptaline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler. Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir. Dosyanınincelenmesinden,Karadeniz Teknik Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Ankara Üniversitesi’nde doktoraeğitimi yapmak üzere görevlendirilen davacının, AnkaraÜniversitesindeki görevinin bitmesini müteakiben görevinebaşlamadığı gerekçesi ile Karadeniz TeknikÜniversitesi Rektörlüğünce müstafisayıldığı, buna istinaden davacı ile müşterekborçlu ve müteselsil kefilleri tarafından düzenlenen taahhütnameve yüklenme senedi kapsamında yer alan mecburi hizmetyükümlüğü kapsamında davalı idaretarafından davacı aleyhinde 216.988,31 TL borç tespitindebulunulduğu, davacı tarafından da bu işlemin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Bu duruma göre,davacınındavaya konu ettiği borç tespitine ilişkin işleminkaynağını oluşturan taahhüt ve kefalet senedinin mahiyetiitibariyle davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarakimzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulması sonucundaoluştuğu gerçeği karşısında,uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmedendiğer bir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alanborçtan kaynaklandığı, sözleşmede yer alanborçtan kaynaklanan uyuşmazlığın da özel hukukhükümlerine göre görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Karadeniz TeknikÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Trabzon İdare Mahkemesi’ninkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğüvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Trabzon İdare Mahkemesinin 07.11.2013 günve E:2013/1121 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 5.5.2014gününde Üye Sıddık YILDIZ’ın KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞI OY Dava,Davalı Üniversitede araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi kapsamında davalıidare adına başka bir üniversitede lisansüstüeğitim yapmak üzere görevlendirilen davacının,görevlendirme işleminden önce imzaladığıtaahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburi hizmetyükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevlibulunmaktadır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım. Üye Sıddık YILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy