T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 494
KARAR NO : 2014 / 536
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca başka bir üniversitede görevlendirilen davacının taahhüt ve kefalet senedinin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.E.G.
Davalı :Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av.H.K.
OL A Y : Davacı,dava dilekçesinde, Yüzüncü Yıl ÜniversitesiRektörlüğü’nün, 29.04.2013 gün ve 2817sayılı yazısı ile bildirilen, mecburi hizmet süresininkaldırılmasına yönelik talebinin reddedildiğine dairverilen idari kararın iptal edilerek, mecburi hizmetyükümlülüklerinin kaldırılmasına kararverilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıidare vekili cevap dilekçesinde, 2547 sayılıyasa’nın 35 maddesinde mecburi hizmetyükümlülüğünün düzenlendiğini, bumadde gereğince davacının doktora eğitimi için DokuzEylül Üniversitesi’ne nakledildiğini ve sonrasındadoktora eğitimini tamamlayarak geri döndüğünü,ancak henüz kefalet senedinde düzenlenen mecburi hizmet süresinitamamlamadığını, bu nedenle kefalet senedinin iadesininmümkün olmadığını, yapılan işleminhukuka uygun olduğunu belirterek; davanın görevyönünden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Van2.İdare Mahkemesi: 19.09.2013 gün ve 2013/1134 Esas sayılıkararında özetle; 2547 sayılı Yasanın 35. maddesiuyarınca başka bir üniversitede öğretim üyesiyetiştirme programı kapsamında eğitim yapmak üzeregörevlendirilmesindeki amaç göz önünealındığında, davacının taahhüt ve kefaletsenedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığının kabulümümkün olmadığı gibi, bu senedin ihtiva ettiği yaptırımların,kamu hukuku düzenlemeleri ve hizmet gereklerine dayandığıgerçeği karşısında, senedin icrasıaşamasında ortada özel hukuk alanını ilgilendiren biruyuşmazlığın varlığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefaletsenedinde yer alan yaptırımların uygulanmasına ilişkinişlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşıldığından, davalı idarevekilinin bu davanın adli yargıda çözümlenmesigerektiği gerekçesiyle görev itirazının reddi ilegörevlilik kararı verilmiştir.
Davalı idare vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması yolundakidilekçesi üzerine dava dosya örneği YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI:
“…Davakonusu uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmedendiğer bir ifadeyle
yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:
Yükseköğretim kurumlan; kendilerinin ve yeni kurulmuş vekurulacak diğer yükseköğretim
kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve
Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin
araştırma görevlisi kadroları, araştırma veyadoktora çalışmaları yaptırmak üzere başkabir
üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora
veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bueğitimin sonunda kadrolarıyla
birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ekfıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.) Yurt içi veya yurtdışında yetiştirilen
öğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yer almaktadır.
Olayda,davacı Dokuz Eylül Üniversitesi’ndegörevlendirilmeden önce yüklenme ve kefalet senedi ile, mecburihizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğu YüksekÖğretim Kurumu ve mecburi hizmetinin devredildiği kurumtarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül edenödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca buödemelere ilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs.vergi ve kanuni ödemelerle birlikte Yüzüncü Yıl Üniversitesiemrine nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.Söz konu yüklenme ve kefalet senedi ile, Üniversiteyekarşı mecburi hizmet yükümlülüğü ya daparasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında, taraflarınkarşılıklı hak ve yükümlülükleriniiçeren bir sözleşme ilişkisi açıktır.
Dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı;sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince,olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığı’na gönderilmesine kararverildi.” şeklindeki gerekçesiyle olumlu görevuyuşmazlığı çıkarmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Mustafa AYSAL, Eyüp Sabri BAYDAR, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Sedat ÇELENLİOĞLU ve Ayhan AKARSU’nunkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca araştırmagörevlisi olarak davalı Üniversite adına bütünleşikdoktora eğitimi yapmak amacıyla Dokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü’nde görevebaşladığı sırada, doktora eğitimini yapabilmesiiçin davalı üniversite lehine yüklendiği mecburihizmet yükümlülüğü senedinin iptali istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle açılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Dokuz Eylül Üniversitesi’ndelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, doktora öğrencisi olarak Dokuz EylülÜniversitesi'ne gönderilmesinden önce davacı ilemüşterek borçlu ve müteselsil kefilleri tarafındandüzenlenen taahhütname ve yüklenme senedinin iptali istemiyleyapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle, eldeki davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleritarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşıtaahhütte bulunulması karşısında, davacıtarafından senedin iptali istemiyle açılan davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Yüzüncü YılÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Van 2.İdare Mahkemesi’ninkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalı Yüzüncü YılÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Van 2. İdareMahkemesi’nin 19.09.2013 gün ve 2013/1134 Esas sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde Üye SıddıkYILDIZ’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞI OY
Dava,Davalı Üniversitede araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi kapsamında davalıidare adına başka bir üniversitede lisansüstüeğitim yapmak üzere görevlendirilen davacının,görevlendirme işleminden önce imzaladığıtaahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburi hizmetyükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm ve çözümündeidari yargı görevli bulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım.
Üye
SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy