T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 516 KARAR NO : 2014 / 555 KARAR TR : 05.05.2014 ÖZET: Trafik kazası nedeniyle murislerini kaybeden davacıların destekten yoksun kaldıkları iddiası ile açtıkları maddi tazminat istemi ile açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1-S.G. 2-T.G. Vekilleri : Av.T.E. & Av. G.E. Davalılar : 1-T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü Vekili :Av. A.Z. 2- H.A. Vekili :Av. A.Ö. Birleşen Dosya Konya Ereğli Sulh HukukMahkemesi’nin 01.03.2005 gün ve E:2004/1115 K:2005/207 sayılıdosyası Davacılar : 1-S.G. 2-T.G. Vekilleri : Av.T.E. & Av. G.E. Davalı :Ereğli Belediye Başkanlığı Vekili : Av.M.Ş. (Adli Yargıda) OL A Y : Davacılar vekili, davadilekçesinde özetle; 22.08.2001 tarihinde, davalı H.A.’ınsevk ve idaresindeki 33……. plakalı özel otomobil ileberaberinde davacıların murisi olan H.G. olduğu halde,Ereğli şehir merkezinde Devlet Hastanesi Caddesi üzerinde seyirhalinde iken, kontrolsüz hemzemin geçitten geçmek isterken,makinist H.Ö. sevk ve idaresi altında olan ve davalı TCDDtüzel kişiliğine ait 61125 sefer sayılı yolcu treniile çarpışması sonucu, otomobil içinde bulunandavacıların murisi olan H.G.’ün yaşamını yitirdiğini;kazanın meydana geldiği tren yolu üzerinde kontrollü-bariyerli hemzemin geçit düzenlemesi yapılmadan, gerek trentrafiğine gerekse motorlu araç trafiğine geçişsağlanması sebebi ile kazanın meydana gelmesinde TCDD tüzelkişiliğinin kusuru bulunduğunu belirterek; fazlayailişkin haklarını saklı tutarak davacılar içindestekten yoksun kalma tazminatı olarak toplam 1.500.000.000 TL’ninhaksız fiil tarihi olan 22.08.2001 tarihinden itibaren işleyecek enyüksek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken vemüteselsilen tahsili istemiyle adli yargıda davaaçmıştır. Davacılarvekili, 25.10.2004 tarihli dava dilekçesi ile de; aynı konudaEreğli Belediye Başkanlığı’na karşıyine fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacılariçin destekten yoksun kalma tazminatı olarak toplam 1.500.000.000TL’nin davalı Ereğli Belediyesi’nden faiziyle birlikte tahsiliile Konya/Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2004/388 Esassayılı dava dosyası ile birleştirilmesini talepetmiştir. KONYAEREĞLİ SULH HUKUK MAHKEMESİ: 01.03.2005 gün ve E:2004/1115K:2005/207 sayılı kararı ile dava dosyasınınEreğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2004/388 sayılıdosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Davacılarvekili, 06.06.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı S.G.için 18.266 YTL ve T.G. için 3.494 YTL tazminatıödenmesi için davasını ıslah etmiştir. EREĞLİ/KONYA1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 21.07.2008 gün ve E:2004/388K:2008/240 sayılı kararı ile “… 1.Davanın vebirleşen davanın kısmen kabulüne, davacı Sevimtarafından açılan davada, davacının talepettiği 16.029,28 YTL maddi tazminatın olay tarihi 22.08.2001tarihinden paranın tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faiziylebirlikte davalılar TCDD, Hakkı (%25 hatır indirimiyapılmıştır) ve Belediye’den müştereken vemüteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkintalebin reddine, 2.Davacı Tuğba tarafından açılan davada,davacının talep ettiği 3.494 YTL maddi tazminatın olaytarihi 22.08.2001 tarihinden paranın tahsil tarihine kadar işleyecekyasal faiziyle birlikte davalılar TCDD, Hakkı (%25 hatırindirimi yapılmıştır) Belediye’denmüştereken ve müteselsilin alınarak davacıyaverilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına…” karar verilmiştir. Kısmenkabul kararı, davalılar vekilleri tarafından temyizedilmiştir. YARGITAY4. HUKUK DAİRESİ: 22.12.2009 gün ve E. 2009/2307 K:2009/14589sayılı BOZMA İLAMINDA özetle; davalı H.A.yönünden; olayın 22.08.2001 tarihinde meydana geldiği,ıslah dilekçesinin 06.06.2007 tarihinde verildiğianlaşıldığına göre, ıslahdilekçesinin 5 yıllık ceza zamanaşımısüresi dolduktan sonra verildiğinden, ıslah edilenbölümün zamanaşımı nedeniyle reddedilmesigerektiği; davalı TCDD Genel Müdürlüğüyönünden, TCDD idaresinin hemzemin geçitlerde düzenlemeyapmak gibi bir sorumluğu bulunmadığından davalılardanTCDD hakkındaki davanın reddine karar verilmesi, diğerdavalı Ereğli Belediye Başkanlığıyönünden yargı yolu bakımından mahkemeningörevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine kararverilmesi gerektiği belirtilerek yerel mahkeme hükmününbozulmasına karar verilmiş ve karar düzeltme istemi de07.04.2010 gün ve E:2010/3153 K:2010/4050 sayılı karar ilereddedilmiştir. EREĞLİ/KONYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 07.04.2011 gün ve E.2010/229K.2011/164 sayılı kararı ile, TCDD GenelMüdürlüğü aleyhine açılan davanınpasif husumet yokluğu yönünden reddine, iş bu dosyada vebirleşen dosyada dava dilekçeleri ile talep edilendavacılardan S.G. için 1.000,00 ‘ar TL olmak üzeretoplam 2.000,00 TL ve T.G. için 500,00’ar TL olmak üzere1.000,00 TL den toplam 3.000,00TL ‘nin olay tarihi olan 22.08.2001tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle, davalılardan H.A.ve Ereğli Belediye Başkanlığından müşterekenve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 06.06.2007harçlanma tarihli ıslah dilekçesi ile bakiye taleplerzamanaşımına uğradığından bu taleplerindavalılardan H.A. yönünden zamanaşımı nedeniylereddine karar vermiş ve verilen karar davacılar vekili iledavalı Belediye Başkanlığı vekili tarafındantemyiz edilmiştir. YARGITAY4. HUKUK DAİRESİ: 30.11.2011 gün ve E:2011/13351 K:2011/12761sayılı BOZMA İLAMINDA özetle; mahkemece bozma ilamınauyulduğu halde, davalı Ereğli BelediyeBaşkanlığı hakkında görevsizlik kararı verilmemesininusul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davalıEreğli Belediye Başkanlığı yönündenkararın bozulmasına karar vermiş ve karar düzeltme istemide 07.05.2012 gün ve E:2012/4154 K:2012/7980 sayılı karar ilereddedilmiştir. EREĞLİ/KONYA1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 16.11.2012 gün ve E:2012/280K:2012/489 sayılı kararı ile “…davadilekçesinin davalı belediye yönünden yargı yolunedeniyle reddine, davalı TCDD ve H.A. yönünden daha öncekarar verildiği ve Yargıtay tarafından bozma konusuyapılmadığından bu taraflar hakkında karar verilmesineyer olmadığına, …” karar verilmiş ve verilen bukarar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. YARGITAY17. HUKUK DAİRESİ: 18.11.2013 gün ve E:2013/11798 K:2013/15974sayılı kararı ile davacılar vekilinin temyizitirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmünONANMASINA karar vermiş ve verilen bu onama ilamınınardından görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Davacılarvekili, bu kez Ereğli Belediye Başkanlığı aleyhineidari yargıda dava açmıştır. KONYA 2. İDAREMAHKEMESİ: 27.02.2014 gün ve E:2014/168 sayılı göndermekararında özetle; ; uyuşmazlığın ölümlütrafik kazasının meydana geldiği yolun bakım ve onarımsorumluluğuna ilişkin olması ve 2918 sayılı Yasahükümlerinin uygulanması suretiyleçözümlenebilecek mahiyette olması nedeniyle, 2918sayılı yasa hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliuyuşmazlığın görüm veçözümünde aynı Yasa’nın 110. Maddesihükmü uyarınca adli yargı yerleri görevli olduğunugerekçe göstererek, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. Maddesi hükümleri uyarınca görevliyargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanın ertelenmesine kararvererek dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 05.05.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesi’nce anılan Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, trafik kazasınedeniyle murislerini kaybeden davacıların destekten yoksunkaldıkları iddiası ile açtıkları maddi tazminatdavasına ilişkindir. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tümkonularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davaya neden olan kazanın 22.08.2001tarihinde, H.A.’ın sevk ve idaresindeki 33 AC 843 plakalıözel otomobil ile beraberinde davacıların murisi H.G. olduğu,Ereğli şehir merkezinde Devlet Hastanesi Caddesi üzerinde seyirhalinde iken, kontrolsüz hemzemin geçitten geçmek isterken,TCDD tüzel kişiliğine ait 61125 sefer sayılı yolcutreni ile çarpışması sonucu, otomobil içindebulunan davacıların murisi olan H.G.’ün yaşamınıyitirdiği; kazanın meydana geldiği tren yolu üzerindekontrollü- bariyerli hemzemin geçit düzenlemesiyapılmadan, gerek tren trafiğine gerekse motorlu araçtrafiğine geçiş sağlanması sebebi ile kazanınmeydana gelmesinde davalı idarenin kusurlu olduğu açıklanarakmaddi tazminat istemiyle önce adli yargıda ve sonrasındada idari yargıda Ereğli Belediyesi hakkında davaaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Konya 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile, Ereğli/Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin16.11.2012 gün ve E:2012/280, K:2012/489 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S ON U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Konya 2. İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Ereğli/Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin16.11.2012 gün ve E:2012/280, K:2012/489 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 05.05.2014 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy