T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 477
KARAR NO : 2014 / 521
KARAR TR : 05.05.2014
ÖZET : Mustafa Kemal Üniversitesi adına, 2547 sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarınca Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yüksek lisans ve doktora eğitimi almış ve bunun karşılığında, kefalet senedi ile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olan davacının, kefalet senedi kapsamında olan mecburi hizmet yükümlüğünün kaldırılması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :M.A.V.
Davalı :Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. A.E.S.K.
OL A Y : Davacı davadilekçesinde özetle; Kırıkkale ÜniversitesiRektörlüğü’nün, 30.05.2013 gün ve B.30.2.KKÜ.0.00.00/900/2520sayılı yazısı ile bildirilen, davacının MustafaKemal Üniversitesi Rektörlüğü ileimzaladığı kefalet senedine göre yerine getirmesi gereken mecburihizmet yükümlülüğüne bağlı kefaletsenetlerinin iptaline yönelik talebinin reddedildiğine dair verilenidari kararın iptal edilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde,Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kararları doğrultusunda,taahhüt ve kefalet senedine ilişkin davalarda görevli ve yetkilimahkemenin adli yargı yeri olduğu belirtilerek görevitirazında bulunmuştur.
KIRIKKALE İDARE MAHKEMESİ: 12.12.2013 gün ve E:2013/375 sayılıgörevlilik kararında özetle; 2547 sayılı Yasanın35. maddesi uyarınca başka bir üniversitede öğretimüyesi yetiştirme programı kapsamında eğitim yapmaküzere görevlendirilmesindeki amaç göz önünealındığında, davacının taahhüt ve kefaletsenedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığının kabulümümkün olmadığı gibi, bu senedin ihtiva ettiğiyaptırımların, kamu hukuku düzenlemeleri ve hizmetgereklerine dayandığı gerçeğikarşısında, senedin icrası aşamasında ortadaözel hukuk alanını ilgilendiren biruyuşmazlığın varlığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefaletsenedinde yer alan yaptırımların uygulanmasına ilişkinişlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşıldığından, davalı idarevekilinin bu davanın adli yargıda çözümlenmesigerektiği gerekçesiyle görev itirazının reddi ilegörevlilik kararı verilmiştir.
Davalı idarevekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCILIĞI:
“…Dava konusuuyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle
yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:
Yükseköğretim kurumlan; kendilerinin ve yeni kurulmuş vekurulacak diğer yükseköğretim
kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve
Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 nıd.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin
araştırma görevlisi kadroları, araştırma veyadoktora çalışmaları yaptırmak üzere başkabir
üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora
veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bueğitimin sonunda kadrolarıyla
birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen
öğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yeralmaktadır.
Olayda, davacı Ankara ÜniversitesiSBE’de görevlendirilmeden önce yüklenme senedi ve kefaletsenedi ile, mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğuYüksek Öğretim Kurumu ve mecburi hizmetinin devredildiğikurum tarafından görevden çekilmiş sayıldığındamecburi hizmetine tekabül eden ödemelerin tamamının ve % 50fazlası ile ayrıca bu ödemelere ilişkin sarf tarihindenitibaren hesaplanacak yasal vs. vergi ve kanuni ödemelerle birlikteİnönü Üniversitesi emrine nakden ve defaten ödemeyikabul ve taahhüt etmiştir. Söz konu yüklenme ve kefalet senediile, Üniversiteye karşı mecburi hizmetyükümlülüğü ya da parasalkarşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında, taraflarınkarşılıklı hak ve yükümlülükleriniiçeren bir sözleşme ilişkisi kurulduğuaçıktır.
Dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı;sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunduğu…” gerekçesiyle, 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar verilerek olumlu görevuyuşmazlığı çıkarmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 05.05.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, MustafaKemal Üniversitesi adına, 2547sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarıncaÖğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamındaAnkara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ndeyüksek lisans ve doktora eğitimi almış ve bununkarşılığında, kefalet senedi ile mecburi hizmetyükümlüğüne girmiş olan davacının,kefalet senedi kapsamında olan mecburi hizmetyükümlüğünün kaldırılmasıistemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddiüzerine, bu işlemin iptali istemiyle açılmıştır
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve YükseköğretimKurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretimelemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Buşekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesialanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlı olduklarıyükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerinegetirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğüyerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarındagörev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmetçalışmaları bu hükümdışındadır.” hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamındayapılan incelenmede; davacının Mustafa Kemal Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca Mustafa Kemal Üniversitesi adına AnkaraÜniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora eğitim yapmaküzere görevlendirildiği, 13.04.2011 tarihi itibariyle MustafaKemal Üniversitesi’nde mecburi hizmet görevinebaşladığı, 15.02.2012 tarihi itibariyle de mecburi hizmetiKırıkkale Üniversitesi’ne devredildiğinden kefaletsenetlerinin iadesi ve mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıiçin davalı Kırıkkale Üniversitesi’neyapılan başvurunun reddedildiği ve bunun üzerine redişleminin iptali istemiyle idari yargıda davaaçıldığı anlaşılmıştır. Bu duruma göre, taahhüt vekefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflıolarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulmasıkarşısında, davacı tarafından kefalet senedi nedeniyleyerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılması istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı Rektörlük vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Kırıkkale İdare Mahkemesi’nin 12.12.2013gün ve E:2013/375 sayılı görevlilik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Rektörlük vekilinin görevitirazının reddine ilişkin, Kırıkkale İdareMahkemesi’nin 12.12.2013 gün ve E:2013/375 sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 05.05.2014gününde üye Sıdık YILDIZ’ın KARŞI OYUVE OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞIOY Dava, Davalı Üniversitedearaştırma görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesikapsamında davalı idare adına başka bir üniversitedelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, görevlendirme işleminden önceimzaladığı taahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburihizmet yükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarecekamu gücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevli bulunmaktadır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiği görüşüyle,aksi yöndeki karara karşıyım. Üye SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy