T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 535
KARAR NO : 2014 / 572
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET: Türkiye İş Kurumu Tekirdağ İl Müdürlüğü'nün KPSS sonucuna göre yaptığı sıralamada KKK 43. Bakım Merkezi Komutanlığına işçi alımı için mülakat, sözlü ve uygulamalı sınava girme hakkı kazanan davacının, sınav tarihi ve adresini bildiren 09.11.2010 tarihli yazının kendisine 11.11.2010 tarihinde postalanmasına rağmen, eline sınavdan bir gün sonra 30.11.2010 tarihinde ulaşması nedeniyle sınava giremediğinden bahisle, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddiasıyla maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : S.S.
Vekili : Av. İ.H.
Davalı : Posta İdare Merkezi / KAYSERİ
Vekili :Av. S.O.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davacının Türkiye İşKurumu Tekirdağ İl Müdürlüğünün KPSSsınavını kazanarak 29/11/2010 tarihindeki "mülakatsözlü ve uygulamalı" sınavını katılmahakkı kazandığını, sınavıkazandığını bildirir belgeyi, kendisinden istenen evrak vesınav yerini bildiren TC KKK 43. Bakım MerkezKomutanlığı-Çorlu/Tekirdağ 09/11/2010 tarih ve 1180-318-10sayılı bildirimini Posta İdare Merkezine ilettiğini,11/11/2010 tarihi itibariyle Çorlu/Tekirdağ P.İ.M.’nintorbaya eklendiği halde, Kayseri P.İ.M.’nin davacıya30/11/2010 günü yani sınavdan bir gün sonra bildirimdebulunduğunu, davalı Posta İdare Merkezinin hizmet kusurunedeniyle sınav gününü bildiren belgeyi zamanındaulaştıramadığından davacının sınavgününü öğrenemediğini ve sınava giremediğini,kazandığı sınavın branşında tek kişi olduğunu,ancak TC KKK. 43. Bakım Merkez Komutanlığınaişçi olarak girme hakkını kaybettiğini belirterek,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla30.000,00 TL manevi, 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararverilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Kayseri1. İdare Mahkemesi: 13.01.2011 gün ve E:2010/994, K:2011/32sayılı kararı ile; özetle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle bukez adli yargı yerinde dava açmıştır.
Kayseri2. Asliye Hukuk Mahkemesi: 27.03.2012 gün ve E:2011/212, K:2012/171 kararsayılı kararı ile özetle; maddi tazminat talebibakımından davanın reddine, manevi tazminat talebibakımından ise davanın kısmen kabul – kısmenreddine karar vermiştir.
İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine,Yargıtay4. Hukuk Dairesi 30.01.2013 gün ve E:2012/18710, K:2013/1340sayılı ilamı ile özetle; yargı yolubakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirkenyazılı gerekçe ile işin esası incelenerek kararverilmiş olmasının doğru olmadığıgerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.
Kayseri2. Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bozmailamına uyduktan sonra 21.05.2013 gün ve E:2013/174, K:2013/216sayılı kararı ile özetle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıylayapılan 5.5.2014 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu,adli yargı dosyasının, davacı vekilinintalebi üzerine, idari yargı dosyası da temin edilmek suretiyle,Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Türkiye İş Kurumu Tekirdağ İlMüdürlüğü'nün KPSS sonucuna göre yaptığısıralamada KKK 43. Bakım Merkezi Komutanlığınaişçi alımı için mülakat, sözlü veuygulamalı sınava girme hakkı kazanan davacının, sınavtarihi ve adresini bildiren 09.11.2010 tarihli yazının kendisine 11.11.2010tarihinde postalanmasına rağmen, eline sınavdan bir günsonra 30.11.2010 tarihinde ulaşması nedeniyle sınavagiremediğinden bahisle, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğuiddiasıyla 30.000 TL manevi, 1.000 TL maddi tazminatın yasal faiziile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
17.07.1953 tarihli ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6145 sayılı Kanun ile “TürkiyeCumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi” kurulmuş;1924 tarih ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun10.6.1994 tarih ve 4000 sayılı Kanun’la değiştirilen1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis ve işletmesine ilişkinhizmetler Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmış; 27.1.2000 tarih ve 4502sayılı Kanun ile de “Türkiye Cumhuriyeti Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğü”adını almış olup, 22.2.2000 tarih ve 23972 sayılıResmi Gazete’de yayımlanan Ana Statü’nün“Hukuki Bünye” başlıklı 3. maddesinin 1numaralı bendinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü’nün, tüzelkişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşuolduğu belirtilmiş ve aynı maddenin 2 numaralı bendinde de,233 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklıkalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunaişaret edilmiştir.
Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda veekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığı açıktır.
Bu durumda, posta hizmetiniyürüten Kuruluş ile bu hizmetten yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadifaaliyetlerinden doğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğinitaşıdığında kuşkuya yer yoktur.
Öte yandan,2.3.1950 tarih ve 5584sayılı Posta Kanununun yerini alan 9.5.2013 tarih ve 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunuile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi kurulmuşolup, Kanun’un ‘’ Kuruluş ‘’başlıklı 21.maddesinde; ‘’ (1) Bu Kanun ile kuruluş ve tescile ilişkinhükümleri hariç olmak üzere 6102 sayılı Kanunve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında bir anonim şirketkurulmuştur.
(2) PTT'nin sermayesinin tamamıHazineye aittir. Hazine Müsteşarlığınınmülkiyet hakkı ile kâr payı hakkı saklı kalmaküzere ve kamunun pay sahipliğinden kaynaklanan bütün malihakları Hazine Müsteşarlığında kalmakkaydıyla Hazine Müsteşarlığının PTT'deki paysahipliğine dayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileriBakanlık tarafından kullanılır. Bu hak ve yetkilerinkullanımına ilişkin her türlü mali ve hukukisorumluluk Bakanlığa aittir.
(3) PTT, bu Kanun ve 6102 sayılıKanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göreKalkınma Bakanlığının görüşü veHazine Müsteşarlığının bağlıolduğu Bakanın uygun görüşü alınarakhazırlanan esas sözleşmesinin Genel Kurul tarafındanonaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ilefaaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacakdeğişikliklerde Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanın uygun görüşü aranır. 6102sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesinin vaz'ınamüteallik hükümleri ile 414 üncü madde hükmüPTT hakkında uygulanmaz.
(4) 16/7/1965 tarihli ve 697sayılı Ulaştırma ve Haberleşme HizmetlerininOlağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne SuretleYürütüleceğine Dair Kanun ile millî güvenlik vekamu düzeni gerekleri ve sıkıyönetim ve seferberlikhâllerinde posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır.‘’ hükümleri,
‘’ Faaliyet Konuları veNitelikleri ‘’ başlıklı 22.maddesinde; (1) PTT; yurt içinde ve yurtdışında her türlü taşımacılıkhizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistikhizmetleri, pul basımı ve satımı, denetlemeye ilişkinhükümleri saklı kalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411sayılı Bankacılık Kanununa tabi olmaksızın,anılan Kanun kapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgiliolarak bankalarla yapacağı sözleşmeler doğrultusundabankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma,adres bilgi kayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmetsağlayıcılığı, elektronik ortam dâhil hertürlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esassözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleriyürütür.
(2) PTT, 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince DenetlenmesininDüzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir.
(3) PTT'nin teşkilatı, sermayemiktarı, hisseleri, hesapları ve kârındağıtımına ilişkin esaslar esas sözleşmesindegösterilir.
(4) PTT'nin yurt içinde ve yurtdışında şirket kurma veya kurulu bulunan şirketlereortak olmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulutarafından belirlenir.
(5) PTT, uluslararası birlik vekuruluşların çalışmalarında, işletmeciolarak posta sektörünü temsil etmeye ve protokol yapmayayetkilidir. ‘’ hükümleri yer almakta olup,
‘’ Sorumluluk, BaşvuruHakkı ve Zamanaşımı ‘’ başlıklı29.maddesinde de; ‘’ (1) Hizmet akdiyle görev yapanişçiler hariç diğer PTTçalışanları ve acenteleri,PTT'nin paralarına ve parahükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarınakarşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak,rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerindeişledikleri suçlar ve ifa ettikleri görevlerinden doğansuçlardan dolayı kamu görevlisi gibicezalandırılır.
(2) PTT hizmetleri ile ilgili olarakherhangi bir talepte bulunmak ve PTT'nin sorumlu olduğu hâllerdedava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir.
(3) PTT hizmetleri ile ilgili olaraktalepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusu işlemintesisi tarihinden itibaren bir yılın sonundazamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT'ye başvuru ilekesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucununilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar.Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez.
(4) PTT anlaşmazlık konusuolmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamak zorundadır.Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkili kılınmışmercilere başvurulduğunun tebliğ edilmesi hâlinde,anlaşmazlık konusu evrak ihtilaf sonuçlanıncaya kadarsaklanır.
(5) Mahkemeye, icraya ve kanunla yetkilikılınmış mercilere başvurulması hâlindezamanaşımı süresi hariç genel hükümleruygulanır.‘’ hükümleri yer almaktadır. Benzerdüzenlemeler, olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan5584 sayılı Posta Kanununun 46 – 55 inci maddelerinde de yeralmaktadır.
Belirtilen yasal düzenlemelerkarşısında, olayda bir idari işlem ya da eylemdendoğmuş bir zarar söz konusu olmayıp, postaalıcısının uğradığı zarardandolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasınailişkin bulunan davanın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle, Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin21.05.2013 gün ve E:2013/174, K:2013/216 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy