T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 536
KARAR NO : 2014 / 573
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : 2918 sayılı Yasa’nın Ek 2/3. mad-desi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafik-ten men edilmesine ilişkin kararın iptal edil-mesi istemiyle açılan davanın, 2918 ve 5326 sayılı Yasa hükümleri uyarınca İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.İ.
Davalı :İstanbul Valiliği
O L AY : Trafik DenetlemeŞube Müdürlüğünce yapılan incelemede 34……plaka sayılı aracın yasa dışıtaşımacılık yaptığının tespitedildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nunEk 2/3. madde ve fıkrası uyarınca, sürücü belgesisahibi A.İ. adına 17.7.2012 tarih ve GN-546685 seri-sıra,araç sahibi davacı adına 17.7.2012 tarih ve GN-546691 seri-sıranumaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarıdüzenlenerek ayrı ayrı 1.950,00 TL idari para cezası verilmişve ayrıca bu tutanaklara istinaden düzenlenen 17.7.2012 tarih ve 0180162sayılı Araç Trafikten Men Tutanağı ile araç60 gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altınaalınmıştır.
Davacı, GN-546685seri-sıra numaralı trafik idari para cezası karar tutanağıile sürücü belgesi sahibi adına verilen idari paracezası ve aracın 60 gün süre ile trafikten men edil-mesineilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 1. İDAREMAHKEMESİ: 16.10.2012 gün ve E:2012/1259, K:2012/1586 sayı ile; 2918sayılı Kanun’un 112. maddesinde, sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmaküzere bu Kanundaki suçlarla ilgili davalara Trafik Mahkemelerinde,bunların bulunmadığı yerlerde ise yetki verilen Sulh CezaMahkemelerinde bakılacağının düzenlendiğiaçıklanarak, davanın çözümünün adliyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen kararkesinleşmiştir.
Davacı, bu kez, kendi adınaverilen idari para cezası ile aracın 60 gün süre iletrafikten men edilmesine ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle adliyargı yerine itirazdabulunmuştur.
BÜYÜKÇEKMECE 1. SULHCEZA MAHKEMESİ:4.12.2013 gün ve D.İş:2012/2105 sayıile; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesinegöre idari para cezası yanında idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olmasınedeniyle ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nin konu ile ilgili benzerkararları da emsal gösterilerek, davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş,karara karşı davacı tarafından yapılan itiraz üzerineBüyükçekmece 5. Asliye Ceza Mahkemesi, davada adli ve idariyargı yerlerince verilmiş görevsizlik kararlarıbulunduğu, bu durumda meydana gelmiş bulunan görevuyuşmazlığı konusunda Mahkemelerinin karar verme görevve yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yerolmadığına kesin olarak karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden,bu Kanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlara bırakılancezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlar hakkındayapılan itirazlar ya da açılan davalar ‘cezadavası’ olarak nitelendirilemezler. İdari niteliklerindendolayı bu davalara ilişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği...” açıkça belirtilmiştir. Budurum gözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde “aracın 60 günsüre ile trafikten men edilmesine ilişkin kararın iptal edilmesiistemiyle açılan dava yönünden” olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının, davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenbiçimde önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilmek suretiyle Mahkememize gönderildiği vesonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın Ek 2. maddesi üçüncüfıkrası uyarınca davacı adına kayıtlı aracın60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkintutanağın iptal edilmesi istemiyleaçılmıştır.
Uyuşmazlığınçözümü için, aynı maddi olaydankaynaklanan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine vepara cezası verilmesine ilişkin işlemlerin 2918 ve 5326 sayılı Kanunlar uyarınca, ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçlarıntescil edildikleri amacın dışındakullanılması” başlığı altındadüzenlenen Ek 2. maddesi, üçüncüfıkrasında, “(Ek fıkra: 31/5/2012-6321/3 md.)İlgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediyesınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcutaşıyan kişiye, araç sahibine, bağlıbulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularınabirinci fıkrada gösterilen idari para cezası üç katolarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içindetekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanır.Ayrıca, araç her defasında altmış gün süreile trafikten men edilir” hükmü yer almıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi;12.7.2013tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20.maddesi ile yapılandeğişiklikten önceki hali ile, bu Yasada gösterilenadli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112.maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanında görmüşiken; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesinden sonra; öngörülentrafik para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16.maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biriolduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda dabu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşıldığından,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiğiüzere, idari
yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326
sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davaların görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varmıştır.
Uyuşmazlığınesasını oluşturan, aracın 60 gün süre iletrafikten men edilmesine ilişkin karara gelince:
13.10.1983tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Amaç” başlıklı 1. maddesinde, ”Bukanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlamak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemektir” denilmiş; “MotorluAraçlara Ait Şartlar” başlığı altındadüzenlenen beşinci kısım ikinci bölümündeyer alan 30.maddesinde araçların teknik şartlarauygunluğu,31.maddesinde araçlarda bulundurulması zorunlugereçler,32.maddesinde adres değiştirme ve araçlarüzerindeki değişiklikleri bildirme, Ek 2. maddesinde araçlarıntescil edildikleri amacın dışında kullanılması;altıncı kısım üçüncübölümde düzenlenen “SürücülerinUyacağı Diğer Kurallar” başlıklı65.maddesinde araçların yüklenmesi ile ilgili esaslar,uyulması gereken kural-lar,uymayanlara verilecek cezalar vearaçların hangi koşullarda trafikten men edileceklerineilişkin hususlar ayrıntılı ve idarece tek yanlıkurallar şeklinde belirlenmiş,79.maddesinde de, trafikten menedilen araçlar ile ilgili işlemlerin usul ve esaslarınınyönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.
5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Saklı tutulanhükümler” başlığını taşıyan19. maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için;
a) Bir meslekve sanatın yerine getirilmemesi,
b)İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsatveya ehliyetin geri alınması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracınıntrafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklıdır” denilmiştir.
KabahatlerKanunu’nun “Genel kanun niteliği”başlıklı 3 üncü maddesini değiştiren6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa’nın 31.maddesinde," (1) Bu Kanunun;
a) İdariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde,
b) Diğergenel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır"hükmü yer almış olup; bu Kanun’un genelhükümleri arasında yer alan 27. maddesinin (1) numaralı bendinde,idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesineilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeçonbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabileceği öngörülmüştür.
Bunagöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, Kanun’un 19. maddesinde sayılanyaptırımlar saklı tutulmak kaydıyla, diğer kanunlardaaksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı;diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanun’un Adli Kovuşturma ve CezalarınUygulanması başlıklı Dokuzuncu Kısım’adahil 112. maddesinin ilk paragrafında da; sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmaküzere bu Kanundaki hafif para cezasını veya bu kanundaki hafifhapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali veyaişyerlerinin kapatılması cezasını gerektirensuçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerindebakılacağı ifade edilmiş; böyleliklearaçların belirli bir süre için trafikten menedilmelerine ilişkin uygulamalar, trafik ve sulh ceza mahkemeleriningörevi dışında tutul- muş iken;12.7.1013 tarihli 6495sayılı Kanun’un 20.maddesiyle yapılan değişiklikile, maddenin birinci fıkrası“ Bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarınınyetkilendirildiği haller hariç olmak üzere,sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulhceza mahkemeleri karar verir ”denilerek yeniden düzenlenmiştir.
Olayda;davacının, tescil edildiği amacın dışındakullandığından bahisle aracının 60 gün süreile trafikten men edilmesine ilişkin işlemlerinayrıntılı idari kurallarla düzenlendiği, kesin veyürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu, 2918sayılı Kanun’un 112. maddesinde, aracın geçiciolarak ( belirli bir süre için ) trafikten men edilmesi hususununsulh ceza mahkemelerinin görevine dahil edilmediği, aynışekilde 5326 sayılı Kanun’un 19. maddesinde de, diğerkanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için kara nakil aracının trafiktenalıkonulmasına ilişkin hükümlerin geçiciistisnalar içinde sayıldığı hususu da dikkatealındığında; aracın altmış günsüre ile trafikten men edilmesine ilişkin kararın iptaliistemiyle açılan davanınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, İstanbul 1. İdare Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 1. İdare Mahkemesinin16.10.2012 gün ve E:2012/1259, K:2012/1586 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 5.5.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy