T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 78
KARAR NO : 2014 / 503
KARAR TR : 05.05.2014
ÖZET : Davacıların sosyal ve kişilik haklarının zedelendiği, mahremiyet ve özel hayatının ihlal edildiği ileri sürülerek, manevi tazminat istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : Kendi adlarınaasaleten: a) Y.K. b) B.K. Adlarına velayeten hareket eden: 1) G.K. 2) M.K. Vekili : Av. H.K. Davalı : İzmir BüyükşehirBelediye Başkanlığı Vekili : Av. T.D.(Ö.) O L A Y : Davacılar vekilidava dilekçesinde özetle; 06/07/2010 tarihinde müvekkillerinehalen oturdukları evin anahtarının teslim törenindesözkonusu fotoğrafların çekildiğini,müvekkillerinin daha önce İzmir İli, Kadifekale semtindeoturduğunu, ancak kamulaştırma sonucu evlerinin davalıbelediye tarafından yıkılınca kendilerine TOKİtarafından yapılan adresteki evlerin verildiğini, bu evleretaşınan ilk ailelerden birinin müvekkillerinin olduğunu, buvesile ile anahtar teslim töreninde müvekkillerinin ailecefotoğraflarının çekildiğini, ancak bu fotoğrafınreklam amacıyla asılacağına dair müvekkillerine bir bilgiverilmediğini ve izin de alınmadığını, 14/12/2011tarihinde Büyükşehir Belediyesi bilbordu üzerinde aileceçekilmiş fotoğraflarını gördüklerini,davalı tarafın müvekkillerinden izin almadan müvekkillerineait resimlerini kullanarak reklam yaptığını ve müvekkilininüzerinden haksız kazanç sağlayarak müvekkilininreklam objesi olarak kullanıldığını, davalıtarafın yaptığı bu gayri hukuki haksız fiilteşkil eden eylemden dolayı müvekkillerinin mahremiyet veözel hayatının ihlal edildiğini, bilgilendirme unsurunauyulmadığını ve müvekkillerinin izinsiz olarak reklamobjesi olarak kullanıldığını, bu olayınmüvekkillerinin üzerinde uyandırdığı elem veızdırabın derecesinin tarif edilemez maneviçöküntü yarattığını belirterek,müvekkillerine yönelik davalı tarafın haksız fiilteşkil eden bu eyleminden dolayı müvekkillerinin kişilikhaklarının zedelenmesi sonucu uğradığı acıve ızdırabın telafisi için tüm davacılar adınatoplam 8.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden geçerli olmakkaydıyla yasal faiziyle beraber davalıdan alınmasına kararverilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. İZMİR 13. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:31.5.2012 gün ve E:2012/186 K:2012/220 sayı ile,Büyükşehir Belediyesinin sermayesinin tamamı devleteait,tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir “kamu iktisadikuruluşu’’ olduğu uyuşmazlık mahkemesikararları ve 233 sayılı KHK. hükümlerinde belirtildiği,bu durumda idarenin işlem ve eyleminden kaynaklanan tümdavalarının görüleceği yargı yolunun, idariyargı yolu olduğu, bu nedenle davanın yetkili ve görevliidare mahkemelerinde açılması gerektiği, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2/1-b maddesindeyer alan” İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları” kapsamında idari yargı yerinceçözümleneceği" belirtildiğinden, mahkemelerindeaçılan davanın da aynı doğrultuda olması nedeniile, mahkemelerinin görevsiz olduğu, idari yargınıngörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, HMK. 114/b.maddesi gereğince, yargı yolu davaşartlarından olup, HMK. 115. maddesi gereğince, davaşartlarının mevcut olup olmadığı, davanınher aşamasında araştırılıp, bu yönde kararverilebileceğinden, dava dilekçesinin HMK. 114,115. maddelerigereğince yargı yolu bakımından görevsizlik nedeni ileusulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacılar vekili bu kez aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır. İZMİR 3. İDAREMAHKEMESİ : 2.12.2013 gün ve E : 2012/1888 sayı ile, davacılarınkişilik haklarının bir parçası olanfotoğraflarının izinsiz olarak reklam ve afişlerdekullanılması eylemleri idarilik karakteritaşımadığından haksız fiil niteliğinde olup,dava konusu istemlerin Türk Medeni Kanunu ve Türk BorçlarKanunu'nu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesigerektiği, bu durumda; haksız fiil niteliğindeki eylemlerdenkaynaklanan uyuşmazlığın görüm veçözümü görevinin asliye hukuk mahkemesine aitolduğu, idare mahkemesinin görevsiz olduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle, 2247 sayılıKanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, bilgiedinmeleri bakımından iş bu karar örneğinin taraflaragönderilmesine, davanın Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararvermesine değin ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 05.05.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasındadavalı Belediye Başkanlığı aleyhine açılandavalarda idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıların izniolmadan davalı Belediye tarafından yapılan reklam ve ilanlarnedeniyle davacıların sosyal ve kişilik haklarınınzedelendiği, mahremiyet ve özel hayatının ihlaledildiği ileri sürülerek 8.000,00-TL manevi tazminatın davatarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 4721 sayılı Türk MedeniKanununun 24. maddesinde, “Hukuka aykırı olarak kişilikhakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıdabulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenenkimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veyakamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılmasısebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça,kişilik haklarına yapılan her saldırı hukukaaykırıdır.” hükmüne, 25. maddesinde ise, “Davacı, hakimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekteolan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileridevam eden saldırının hukukaaykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte,düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilerebildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddi ve manevitazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırıdolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekaletsiz işgörme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkinistemde bulunma hakkı saklıdır. Manevi tazminat istemi,karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkçadevredilemez; mirasbırakan tarafından ilerisürülmüş olmadıkça mirasçılarageçmez. Davacı, kişilikhaklarının korunması için kendi yerleşim yeri veyadavalının yerleşim yeri mahkemesinde davaaçabilir.” hükmüne yer verilmiş; 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun 58. maddesinde; “Kişilik hakkınınzedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zararakarşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesiniisteyebilir. Hakim, bu tazminatınödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilirveya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyıkınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasınahükmedebilir.” denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden,davacıların daha önce İzmir – Kadifekale semtindeoturdukları, ancak kentsel dönüşüm sonucu evlerinindavalı belediyece yıkılıp, kendilerine TOKİtarafından evler verildiği; bu evlere taşınan ilkailelerden biri oldukları; bu vesile ile anahtar teslim törenindeailece fotoğraflarının çekildiği ancak bufotoğrafların Büyükşehir Belediyesi reklampanolarında teşhir edildiği nedeniyle davacılarınmahremiyet ve özel hayatının ihlal edildiği bu nedenletoplam 8.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibarengeçerli olmak kaydıyla yasal faiziyle davalıdan tahsiliistemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasınınb bendinde, tam yargı davaları idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan davalar olarak tanımlanmıştır. Butanım uyarınca tam yargı davası açılabilmesiiçin her şeyden önce ortada, idarenin idari nitelikte birişleminin veya eyleminin bulunması gerekmektedir. Olaydaise, davacıların izni olmadan Belediye tarafından yapılanreklam ve ilan nedeniyle davacıların sosyal ve kişilikhaklarının zedelenerek, mahremiyet ve özel hayatın ihlaledildiği gözetildiğinde, idarenin bir kamu hukukuna, yasa,tüzük, yönetmelik gibi bir kural işlem veya bir idariişleme dayanmadan haksız fiil niteliğinde eylemdebulunmasının özel hukuk hükümleri uyarıncaçözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar olduğukuşkusuzdur. Bu durumda, idari niteliktekiişlem ve eylemden kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan ve idarenin Kamu Hukuku kurallarınagöre olan sorumluluğunu gündeme getirerek doğanzararın tazminine yada hakkın geri verilmesine mahkum edilmesiisteklerini konu edinen idari bir dava olarak nitelendirilemeyecek olan budavanın adli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, İzmir3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, İzmir 13.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 3. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile, İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 31.5.2012gün ve E:2012/186 K:2012/220 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 05.05.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy