T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 462
KARAR NO : 2014 / 514
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : Davalı İdarenin, 2007 yılından itibaren Van-Gevaş-Bitlis Karayolu genişletme çalışmalarında, davacıya ait taşınmazdan, dolgu malzemesi aldığı, ayrıca hafriyat da dökerek yapısını bozmak suretiyle taşınmazı kullanılamaz hale getirdiğinden bahisle, oluşan zararın davalı idareden tahsili istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E.S.
Vekili : Av.M.S.Ş.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili :Av.A.Y.
O L A Y : Davacı vekili, müvekkilineait bulunan Van İli Gevaş İlçesi KuşlukKöyünde bulunan 149 ada 4 parsel numaralıtaşınmazın, müvekkilinin bilgisi ve iznidışında 2007 yılından beri karayolugenişletilmesi için davalı kurum tarafından haksızolarak el atmaya uğradığını; davalıKurumun, 2007 yılında yapımınabaşladığı Van-Gevaş-Bitlis karayolunun genişletmeçalışmalarında müvekkilinin arazisindenfaydalandığını, söz konusu yolun genişletilmesiçalışmaları nedeniyle yapmış olduğu dolguiçin, taşınmazından dolgu malzemesialdığını ve taşınmazın yapısınıbozmak suretiyle kullanılamaz hale getirdiğini; davalı Kurumun,müvekkilinin taşınmazının tamamını bozduğunu,haksız olarak bozduktan sonra da ödeme yapmamışolduğunu; anılan taşınmazın yola yakın,göl manzaralı ve son derece değerli olduğunu; parsellenmeyeve yazlık yapmaya veya içerisinde işletme kurmaya son derecemüsait iken, idarenin haksız fiili nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini; taşınmazdan bu şekliyle hiçbir şekildetasarrufta bulunma imkanının kalmadığını; dolaysıylamüvekkilinin haksız olarak zarara uğratılmışolduğunu; belirtilen nedenlerle müvekkilinin mağduriyetiningiderilmesi için taşınmazınkamulaştırılıp bedelinin ödenmesinin gerektiğini;ayrıca davalı Kurumun, haksız olarak el attığı veyapısını bozduğu süre boyunca müvekkilinintaşınmazından hiçbir şekilde faydalanamadığını,taşınmazın gelirinden yoksun kaldığını; bunedenle, taşınmaza haksız olarak el atıldığıtarihten (2007 yılı) Mahkemenin karar vereceği tarihe kadarkisüre zarfında, müvekkilinin araziden hiçbir şekildefaydalanamadığı gibi, tasarruf hakkının dakısıtlandığını; dolayısıylayapılacak keşifte belirlenecek miktarın ödenmesinin gerektiğini;bu nedenlerden dolayı kamulaştırma kanunu ve diğer ilgilimevzuata göre müvekkilinin ecrimisil hakkının doğduğunuifade ederek; fazlaya ilişkin dava ve talep haklarınınsaklı kalması koşulu ile, müvekkiline aittaşınmaz ile ilgili olarak, davalının haksız olarak elatmış olduğu süre ile taşınmazınkamulaştırılacağı süre arasındamüvekkilinin taşınmazdan yararlanamaması nedeniyleşimdilik 500,00 TL ecrimisil bedelinin ve taşınmazın hukukaaykırı olarak el atılması nedeniylekamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan ve bilirkişilercebelirlenecek bedelden şimdilik 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00TL'nin taşınmaza el atma tarihinden itibaren işleyecek enyüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
GEVAŞ ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 17.9.2013 gün ve E:2011/156, K:2013/163 sayı ile,dava dilekçesini özetledikten sonra aynen; “(…) Davalıkuruma yazılan müzekkereye verilen cevapta; dava konusutaşınmaza yol genişletme sebebiyle idarelerince elatılmadığını, yol yapım işininyüklenici şirkette olduğunu, yüklenici şirket ilesözleşme imza edildiğini ve işintamamlandığını, taşınmazın yol kapsamıdışında olduğundan taşınmaz malikine herhangi birödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
Dava konusu taşınmaza aittapu kaydı, kadastro tutanağı ve çaplı krokisidosyamız arasına alınmıştır. BelediyeBaşkanlığından aldırılan müzekkere cevabıile; dava konusu taşınmazın mevzi imar planısınırı dışında olduğunu, belediyenin yol, suve elektrik gibi tüm hizmetlerinden yararlanmadığıbildirilmiştir.
Mahallinde 05/10/2012 tarihinde fenbilirkişisi, mülk bilirkişisi ve 2 kişilik ziraatmühendisi bilirkişi heyeti ile keşif icra edilmiş, fenbilirkişisi 05/02/2013 tarihli krokili raporu ile; karayolları genelmüdürlüğü tarafındankamulaştırılan 149 ada 4 nolu parselden A harfiylegösterilen 832 m2'lik alanın Hafriyat alınan alan olduğu, Bharfiyle gösterilen 1921,36 m2'lik alanın ise hafriyat (asfalt vekaya parçalarının) döküldüğü yerolduğunu tesbit ettiğini bildirmiştir.
Teknik bilirkişiler 05/02/2013tarihli raporlarında; dava konusu taşınmazdakamulaştırma bedelinin 217.567,00 TL olduğu, Ecrimisildeğer kaybının 26.813,80 TL olduğunu, buna göredavacıya ödenmesi gereken toplam bedelin 243.813,80-TL olduğunubildirmişlerdir.
Teknik bilirkişiler 15/05/2013havale tarihli ek raporlarında dava konusu taşınmaz içinecrimisil değer kaybının ve kamulaştırma bedelinitekrar hesaplayarak söz konusu taşınmaz için kamulaştırmabedeli ve ecrimisil değer kaybının toplam 47.888,31 TL olarakhesaplamışlardır.
Keşifte yeminli dinlenendavacı tanığı OSMAN AKMEŞE beyanında;davacının taşınmazının yakınındakikarayolu yapılırken eski karayolundan çıkan hafriyatındavacının taşınmazınadöküldüğünü ve ayrıca davacınıntaşınmazından kazılarak toprak alındığını,ancak kendisinin bu işlemin ne zaman yapıldığınınet olarak hatırlamadığını, fakat yaz aylarındaolduğunu, yılı tam olarakhatırlamadığını, fakat hafriyatındöküleli ve toprağın alınalı yaklaşık4-5 sene olduğunu beyan etmiştir.
Keşifte yeminli dinlenendavacı tanığı OSMAN ANAHTAR beyanında;davacının taşınmazının yakınındakikarayolu yapılırken eski karayolundan çıkan hafriyatındavacının taşınmazınadöküldüğünü ve ayrıca davacınıntaşınmazından kazılarak toprakalındığını, ancak kendisinin bu işlemin ne zamanyapıldığım net olarak hatırlamadığını,fakat yaz aylarında olduğunu, yılı tam olarakhatırlamadığını, fakat hafriyatındöküleli ve toprağın alınalı yaklaşık4-5 sene olduğunu beyan etmiştir.
İdarenin yürütmekleyükümlü olduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projenin hukuka aykırı olduğunedeniyle iptalleri için menfaati ihlal edilenler tarafından açılacakdavalar ile idarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiğiyol, kanal, baraj, su yollan, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu...(Uyuşmazlık Mahkemesi-Hukuk Bölümü,21/05/2012 tarihli, 2011/264 esas, 2012/105 karar sayılı kararı).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;davalı idare tarafından bir plan ve proje kapsamındayapıldığı anlaşılan yol genişletmeçalışmaları sırasında davacıya aittaşınmazda dolgu malzemesi aldığıanlaşılmakla davacının bu genişletmeçalışmaları sırasında davalı idarenin taşınmazınaoluşturduğunu iddia ettiği zararın tazmini içinaçılan davaya bakma görevinin idari yargı yerine aitolduğu değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere;
Davanın Adli Yargı yolununcaiz olmaması nedeniyle USÛLDEN REDDİNE,
İdari Yargı Yolunungörevli olduğunun TESPİTİNE (…)” kararvermiş; bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez,davanın safahatına yer verdikten sonra; fazlaya ilişkin hak vetalepleri saklı kalmak üzere, kamulaştırmasız el atmanedeni ile oluşan zarar bedeli miktarından şimdilik 1000 TL'ninartırım yapmak hakları saklı kalmak üzere, el atmatarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdantahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
VAN 2.İDAREMAHKEMESİ:3.3.2014 gün ve E:2013/1991 sayı ile, dosyanınincelenmesinden, davacıya ait Van İli, Gevaş İlçesi,Kuşluk Köyü, 149 ada 4 nolu parselde bulunantaşınmaza, 2007 yılında davalı idarecegerçekleştirilen yol yapım çalışmalarıesnasında, taşınmazdan toprak alınmak ve hafriyatdökülmek suretiyle kamulaştırmasız elatıldığından bahisle Gevaş Asliye Hukuk Mahkemesi'nin2011/156 esasına kayden tazminat davasıaçıldığı, anılan Mahkemece, davanın idariyargıda görülmesi gerektiğinden bahisle davanınreddine yönelik olarak verilen 17.09.2013 gün ve 2013/163sayılı kararın kesinleşmesinin ardından da aynıolay nedeniyle 1.000,00 TL tazminata hükmedilmesi istemiyle Mahkemelerindebu davanın açıldığınınanlaşıldığı; idarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle açılacakdavaların görüm ve çözümünün, idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlartarafından açılacak tam yargı davaları kapsamındayargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idareceherhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu; özelmülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacak müdahaleninmen'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise,mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fiillereilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargıyerince çözümleneceğinin, yerleşik yargısaliçtihatlarla kabul edildiği; nitekim, yukarıda belirtilengenel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadıBirleştirme Kurulu’nun 11.2.1959 günlü, E: 1958/17, K:1959/15 sayılı kararının, III. Bölümünde,“İstimlaksiz el atma halinde amme teşekkülüİstimlak Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malını elindenalmış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuşdurumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerinegiren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiilneticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bubakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir. Bundan başka,bir amme teşekkülü tarafından bir tesisinyaptırılması sırasında Devlet malı olmayan yerlerdentoprak alınması veya böyle yerlere toprak veya molozyığılması neticesinde meydana gelen zararların tazminidavası da başkasının malına ammeteşekkülünün dilediği gibi el atma hakkıbulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelerebaşkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesinigerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiildendoğan bir tazminat davası sayılır. Yapılanişlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması halide idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yineidari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan buiddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğanbir davadan ibaret olacaktır. Bu bentte anılan davalar,içtihadı birleştirme kararınındışında kaldıklarından kararın bunlaraşümulü yoktur” denilmekte olduğu; bu sebeple, yolyapımı sırasında mülkiyeti davacıya ait veidarenin proje kapsamında kamulaştırdığıalanın dışında kalan taşınmaza hafriyat dolduran veyol yapımında kullanılmak üzere taşınmazdantoprak alan kamu idaresinin fiili nedeniyle meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan davanın haksız fiilden doğan birtazminat davası sayılacağı ve özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerindeçözümleneceği; davanın adli yargınıngörev alanına girdiği sonucunavarıldığından, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine vedosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi’nce kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Yasa’nın 14. maddesine göreolumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ilerisürülebilmesi için davanın “tarafları, konusuve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunması karşısında,adli ve idari yargı yerleri arasında her iki yargı yerinde ortaktalep olan “davacının taşınmazındakamulaştırmasız el atma nedeni ile oluştuğu iddiaedilen zarar bedeli miktarından şimdilik 1000 TL'nin tazmini”istemi yönünden görevuyuşmazlığının doğduğu; idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN’ın davadaidari yargının, Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün ise adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıya ait Van İli,Gevaş İlçesi Kuşluk Köyü, 149 ada, 4 parselsayılı taşınmazdan, davalı İdarenin 2007yılından itibaren Van-Gevaş-Bitlis Karayolu genişletme çalışmalarındadolgu malzemesi aldığı, ayrıca hafriyat da dökerekyapısını bozmak suretiyle taşınmazıkullanılamaz hale getirdiğinden bahisle; fazlaya ilişkin hak vetalepleri saklı kalmak kaydıyla, kamulaştırmasızel atma nedeni ile oluşan zarar bedeli miktarından şimdilik 1000TL'nin, el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziylebirlikte tahsili istemiyle açılmıştır.
13.07.2010 tarih6001 sayılı Karayolları GenelMüdürlüğü’nün Teşkilat veGörevleri Hakkındaki Kanun’un, “Amaç veKapsam” başlıklı 1. maddesinde;“Bu Kanunun amacı; karayolları ağınınkalkınma planları, ulaştırma ana planı, stratejik planve programlar çerçevesinde ilgili diğer kurum vekuruluşlarla işbirliği içinde ulusal düzeydegeliştirilerek yaygınlaştırılmasını;karayolları ve karayollarıyla ilgili altyapı, diğeryatırımlar ve hizmetlerin, ekonomik ve sosyal gelişmenin gereklerineuygun, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu, güvenli veçevreye duyarlı bir şekilde yapılması ve/veyayaptırılması ve Karayolları GenelMüdürlüğünün çalışma usul veesasları ile teşkilat ve görevlerine ilişkinhükümleri düzenlemektir.” hükmüne; “Görevve Yetkiler” başlıklı 4. Maddesinde; “…c)Görev alanına giren karayolu ağlarınınyapımı, bakımı, onarımı ve diğer hususlarhakkında teknik nitelik ve şartları tespit etmek veya ettirmekve gerekli şartnameleri hazırlamak(…)
g) Karayollarının yapım, bakım veonarımı ile emniyetle işlemesi için gerekli olan garaj veatölyeleri, makine ve malzeme ambarları ile depolarını,servis ve akaryakıt tesislerini, laboratuvarlarını, denemeistasyonlarını, dinlenme yerlerini, bakım ve trafik emniyetinisağlamaya yönelik bina ve lojmanları, alıcı-vericitelsiz istasyonları ile gerekli haberleşme şebekelerini, GenelMüdürlüğün görevlerini daha verimli şekildeyerine getirmesine yönelik eğitim tesisleri ile sosyal tesisleri vediğer bütün yan tesisleri hazırlayacağı ve hazırlatacağıplan ve projelere göre yapmak, yaptırmak, donatmak, işletmekveya işlettirmek, bakım ve onarımını yapmak veyayaptırmak, kiralamak(…)” hükümlerine yerverilmiştir.
İdarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle açılacakdavaların görüm ve çözümünün, idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlartarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu;özel mülkiyete konu taşınmazakamulaştırmasız el atıldığı veya plan veprojeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelenzararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzünönlenmesine ve haksız fiillere ilişkin özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinceçözümleneceği, yerleşik yargısaliçtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Nitekim yukarıda belirtilen genelkabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadıBirleştirme Kurulu’nun 11.2.1959 günlü, E:1958/17,K:1959/15 sayılı kararının, III. Bölümünde,“İstimlâksiz el atma halinde amme teşekkülüİstimlâk Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malınıelinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekettebulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerinegiren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiilneticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bubakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir.
Bundan başka, bir ammeteşekkülü tarafından bir tesisinyaptırılması sırasında Devlet malı olmayanyerlerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak veya molozyığılması neticesinde meydana gelen zararların tazminidavası da başkasının malına ammeteşekkülünün dilediği gibi el atma hakkıbulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelerebaşkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesinigerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiildendoğan bir tazminat davası sayılır.
Yapılanişlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması halide idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yineidari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan buiddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğanbir davadan ibaret olacaktır.
Bubentte anılan davalar, içtihadı birleştirmekararının dışında kaldıklarındankararın bunlara şümulü yoktur” denilmektedir.
Dava dosyasında bulunan veGevaş Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan 5.2.2013 kayıt tarihli TeknikBilirkişi Raporunda aynen, “Van ili, Gevaş ilçesi,Kuşluk köyü deşt mevkiinde kain,yüzölçümü 14.118,56m2 olan, Ada no. 149 ve 4 noluparsel Karayolları Genel Müdürlüğütarafından yatırım programı çerçevesinde2006E040610DPT numarası ile yer alan 300-33 KGK Yol Kontrol ve kesimnumaralı Van Gevaş Tatvan Devlet Yolu (Gevaş Tünelarası) acil eylem planı kapsamında taşınmazın birkısmında hafriyat alındığı ve birkısmına ise eski yol malzemesi dökülerek taşınmazkullanılmaz hal aldığı, parselin dışındakalan alanın ATIL HALE DÜŞTÜĞÜ VE TARIMSALVASFINI TAMAMEN YİTİRDİĞİ, bu nedenle 2007yılında fiilen el atılmış olup, 05.10.2012 tarihindemahkemece resen çağrılarak davalı parselde Mahkeme heyetive taraflarla birlikte keşif yapıldı.
Fen Bilirkişisi pafta verileriile taşınmazın çaplı krokisi ve dava dosyasındabulunan belgeler okunarak bu bilgi ve belgelerışığında, dava konusu taşınmaz ve komşuarazilerde yaptığımız incelemeler sonucu TeknikBilirkişi olarak elde etiğimiz bilgi ve bulgularındeğerlendirilmesi yapılmış ve yapılan incelemelerdikkatte esas alınarak, objektif değer ve bilimsel verileredayalı hazırladığımız ve kanaatimiziiçeren Teknik Bilirkişi Raporumuz Yüksek Mahkeme’ninTakdirine arz olunur.
Amaç ve Kapsamı:Davalı 149 ada 4 nolu parselin Tapu yüzölçümü14118,56m2 olup, bu alanın Fen bilirkişi raporundaaçıklandığı gibi ve krokisinde belirtildiğişekli ile A harfi ile gösterilen 832m2’lık alanda 3-5 metre yüksekliğinde yol yapı malzemesi için toprakalındığı bu yerin derin bir çukur halinegeldiği B harfi ile gösterilen 11365,36m2’lik(bu alanınmiktarı daha sonra 1921,21m2 olarak düzeltilmiştir) alanda iseKarayolu Bölge Müdürlüğü tarafında yolçalışması esnasında eski asfalt malzemesiçıkartılarak taşınmazabırakıldığı ve çıkartılan malzemetaşınmazın tarımsal yapısını bozacak nitelikve özellikte olan asfalt parçaları olduğu, bu nedenle taşınmazıntamamını doldurarak yol seviyesine getirildiğigörüldü. Taşınmazın geri kalankısmı(tapu alanı 14188,56m2- (toprak alınan alan 832m2+ yolasfalt malzemesi dökülen alan 11365,36m2 )= 1921,20m2 ise atılduruma düştüğü taşınmazın tarımsalyapısının tamamen bozulduğu küçükparçalara dönüştüğü parselinbütünlüğünün %80-85 oranında yol dolgumalzemesi ve yol yapı malzemesi olan toprak, çakıl, asfaltparçaları vb. malzemeler doldurularak bütünselyapısı bozulduğu gibi geri girilemez hal aldığıparselden geri kalan parçanın atıl durumadüştüğü ve parselin %13-15 olduğu bu nedenletaşınmaz geri getirilemez hal aldığı içinparsellin tamamı kamulaştırmaya esas tutulmuştur
Aynı zamanda davalıtaşınmaz hafriyat dökülmeden önce yolun altkısmında ve kotasının yolla göre çokdüşük olduğu (yol taşınmazdan yüksek kottaolduğu) için hafriyat dökülerek yol seviyesine getirildiğigörüldü. Çünkü yolçalışması esnasında Karayolları tarafındanişgal edilen kısım dolgu malzemesi doldurularakyapıldığı ve bu dolgu malzemesinin ve yol emniyetinisağlamak için yapıldığıdüşünülmektedir. Hafriyatın dökülmesi (eskiyola ait asfalt kalıntıları) taşınmazıntarımsal vasfını yitirmiş arz-talep edilemeyeceğinigöstermektedir.
Bu nedenle yol dolgu malzemesialınan ve hafriyat dökülen alanın tarımsal araziolarak getirisi olmadığı, ıslah edilmesinin zor olduğuayrıca geri kalan alanın küçük parça halinegelmesi tarımsal yapısı ve niteliğini yitirdiğiiçin 149/4 nolu parselin tamamının kamulaştırmayaesas tutulmasına tamamen kanaat getirilmiştir. Bukısmının kamulaştırması ise İdarenin lehineolacağı kurulumuzun kanaatidir, hafriyat dökülen alan,tarımsal vasfını yitirdiği, bu bölünmüşkısım karayollarınca işgal alanınınsınır hattında ve yol emniyet sahasındakaldığı Fen Bilirkişi raporunda belirtilen A harfi ilebelirtilen 832.m2 ile B harfi ile belirtilen 11365.36m2’si ve arta kalan1921,20m2’ Kamulaştırması Kurulumuzcauygundur(…)” denilmiştir.
Karayolu yapımısırasında mülkiyeti davacıya ait taşınmazdan,davalı idare tarafından, plan ve proje kapsamı haricinde, dolgumalzemesi alındığı, ayrıca hafriyat dadökülmek suretiyle taşınmazın yapısınınbozulduğu iddiasıyla, meydana gelen zararın tazminisöz konusu olduğundan, davanın haksız fiildendoğan bir tazminat davası sayılacağı kuşkusuzdur.
Belirtilen duruma ve davanınniteliğine göre, idarenin ayni bir hakka müdahalesinin hukukauygunluğunun yargısal denetimi işin esasınıteşkil etmekte olup, açılan dava ile bir idari tasarrufuniptalinin ya da böyle bir tasarruf nedeniyle uğranılanzararın tazmininin istenilmemiş bulunması karşısında,haksız fiilden doğan zararların tazmini davasının,özel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yeri görevlibulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Van2. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile GevaşAsliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Van 2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ İLE,Gevaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.9.2013 gün ve E:2011/156,K:2013/163 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy