T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 571
KARAR NO : 2014 / 600
KARAR TR : 05.05.2014
ÖZET : Bülent Ecevit Üniversitesi adına, 2547 sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarınca Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nde doktora eğitimi almış ve bunun karşılığında, kefalet senedi ile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olan davacının, kefalet senedi kapsamında olan mecburi hizmet yükümlüğünün kaldırılması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :D.D.G.T.
Vekili : Av. M.B.
Davalı : Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. G.S.
OL A Y : Davacı davadilekçesinde özetle; Bülent Ecevit ÜniversitesiRektörlüğü’nün, 07.08.2013 gün ve 96759302-7057sayılı yazısı ile bildirilen, davacının davalıÜniversite Rektörlüğü ile imzaladığıkefalet senedine göre yerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün iptaline yöneliktalebinin reddedildiğine dair verilen idari kararın iptal edilmesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde,Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kararları doğrultusunda,taahhüt ve kefalet senedine ilişkin davalarda görevli ve yetkilimahkemenin adli yargı yeri olduğu belirtilerek görevitirazında bulunmuştur.
ZONGULDAK İDARE MAHKEMESİ: 15.01.2014 gün ve E:2013/ 1417 sayılıgörevlilik kararında özetle; davacının taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığının kabulümümkün olmadığı gibi, bu senedin ihtiva ettiğiyaptırımların, kamu hukuku düzenlemeleri ve hizmetgereklerine dayandığı gerçeğikarşısında, senedin icrası aşamasında ortadaözel hukuk alanını ilgilendiren biruyuşmazlığın varlığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefaletsenedinde yer alan yaptırımların uygulanmasına ilişkinişlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde idari yargı yerinin görevli olduğusonucuna ulaşıldığından, davalı idare vekilininbu davanın adli yargıda çözümlenmesi gerektiğigerekçesiyle görev itirazının reddi ile görevlilikkararı vermiştir.
Davalı idarevekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI:
“…Dava konusuuyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle
yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:
Yükseköğretim kurumlan; kendilerinin ve yeni kurulmuş vekurulacak diğer yükseköğretim
kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve
Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 nıd.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin
araştırma görevlisi kadroları, araştırma veyadoktora çalışmaları yaptırmak üzere başkabir
üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora
veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bueğitimin sonunda kadrolarıyla
birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen
öğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yeralmaktadır.
Olayda, davacı ODTÜ’degörevlendirilmeden önce Samsun 1. Noterliğinin 17.02.2004gün ve 2886 yevmiye nolu yüklenme senedi ve kefalet senedi ile,mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğu YüksekÖğretim Kurumu ve mecburi hizmetinin devredildiği kurumtarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül edenödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca buödemelere ilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs.vergi ve kanuni ödemelerle birlikte İnönü Üniversitesiemrine nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.Söz konu yüklenme ve kefalet senedi ile, Üniversiteyekarşı mecburi hizmet yükümlülüğü ya daparasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğu açıktır.
Dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı;sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunduğu…” gerekçesiyle, 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar verilerek olumlu görevuyuşmazlığı çıkarmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 05.05.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME:Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Bülent EcevitÜniversitesi adına, 2547sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarıncaÖğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında OrtaDoğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ÇevreMühendisliği Bölümü’nde doktora eğitimialmış ve bunun karşılığında, kefalet senediile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olandavacının, kefalet senedi kapsamında olan mecburi hizmetyükümlüğünün kaldırılmasıistemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddiüzerine, bu işlemin iptali istemiyleaçılmıştır
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye, YükseköğretimKurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veyatıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitiminsonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetleriniyerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosya kapsamındayapılan incelenmede; Bülent Ecevit Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi uyarıncaOrta Doğu Teknik Üniversitesi’nde doktora eğitim yapmaküzere görevlendirilen davacının, kefalet senetlerininiadesi ve mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasıiçin davalı Bülent Ecevit Üniversitesi’neyaptığı başvurunun reddedildiği ve bununüzerine red işleminin iptali istemiyle idari yargıda davaaçıldığı anlaşılmıştır. Bu duruma göre, taahhüt vekefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflıolarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulmasıkarşısında, davacı tarafından kefalet senedi nedeniyleyerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılması istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı Rektörlük vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Zonguldak İdare Mahkemesi’nin 15.01.2014gün ve E:2013/1417 sayılı görevlilik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Rektörlük vekilinin görevitirazının reddine ilişkin, Zonguldak İdareMahkemesi’nin 15.01.2014 gün ve E:2013/1417 sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 05.05.2014gününde üye Sıdık YILDIZ’ın KARŞI OYUVE OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞI OY Dava,Davalı Üniversitede araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi kapsamında davalıidare adına başka bir üniversitede lisansüstüeğitim yapmak üzere görevlendirilen davacının,görevlendirme işleminden önce imzaladığıtaahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburi hizmetyükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevli bulunmaktadır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım. Üye SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy