T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 445
KARAR NO : 2014 / 512
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET: Denizli Asker Hastanesi Baştabipliği emrinde sivil memur (arşiv memuru) olarak görevli iken, Genelkurmay Başkanlığı’nın emri ile hastanenin kapatılması (lağvedilmesi) sonucu Isparta Asker Hastanesi Baştabipliği emrine ataması yapılan davacı tarafından, söz konusu atama işleminin iptali istemiyle açılan davanın ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : O.Y.(Sivil Memur)
Vekili : Av. S.E. & Av. Y.B. & Av.E.T.
Davalı : Milli Savunma Bakanlığı
Vekili : Av. E.G.
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacının 11.10.2010tarihinde GATA Haydar Paşa Eğitim Hastanesi BaştabipliğiTSK Çamlıca Özel Bakım MerkeziBaşkanlığında Evrak ve Arşiv memuru olarak görevebaşladığını, ardından eşinin Denizli/ Tavasİlçesi/ Yorga Köyü/ Hacı Fatma Topalanİlkokulunda okul öncesi öğretmeni olarak çalışmasınedeniyle 13.12.2012 tarihli Genelkurmay Başkanlığınınon sivil memurun yer değiştirme suretiyle atanmasınailişkin onama yazısı ve TSK ÇAMLICA ÖZEL BAKIMMERKEZİ BAŞKANLIĞINA yazılan yazısı ile eşdurumu sebebi ile Denizli Asker Hastanesi Baştabipliğine tayinedildiğini, davacının o tarihten bu yana Denizli AskeriHastanesinde kayıt kabul memuru olarakçalışmasını sürdürmekte iken, DenizliAsker Hastanesinin, Genel Kurmay Başkanlığının TSKSağlık komutanlığına bağlı kurum vebirimlerin yeniden yapılandırılması onay emri konuluyazısı ile ulusal sağlık sistemindeki gelişmeler vebirlik ihtiyaçları dikkate alınarak etkinlik veverimliliklerinin artırılması kapsamında kapatıldığını(Lağvedildiğini), bunun üzerine 16.04.2013 ve 25.07.2013tarihlerinde Denizli Valiliği Halk SağlığıMüdürlüğüne başvurularda bulunulduğunu, ancakDenizli Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğünün;18.04.2013 ve 26.07.2013 tarihli cevabi yazılarında; SağlıkBakanlığı atama ve nakil yönetmeliğinin 17. Maddesiçerçevesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun74. Maddesine göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaçalışan kamu görevlilerinin uygun kadrolaraatanabileceklerinin, ancak bunun şubat ve eylül dönemlerinde yapılankura yolu ile olabileceğinin belirtilerek davacının başvurularınınreddedildiğini, bunun yanında davacının başka kamukurumlarına nakil-atama için arayış içerisindeiken, Genelkurmay ve Türk Silahlı Kuvvetlerince kadrosukapatılan Genelkurmay Personellerinin, TSK ve sivil kurum kadrolarınageçişi ile ilgili olarak protokolimzalamadığını öğrendiğini, dolayısıylahem davacının bulunduğu kadro kapatıldığı,hem de geçebileceği sivil kurumlara ilişkin Genelkurmay ilediğer sivil-resmi kurumlar arasında bir protokolyapılmadığı için geçişininmümkün olmadığını, aynı zamanda TSK’nınDenizli'de bulunan tugay – garnizon – jandarma - askerlikşubesi gibi kadrolarına geçişine de imkan tanınmadığını,bu durumda davalı idarenin davacı yönünden tesis etmişolduğu işlemin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerineaykırılık teşkil ettiğini, davalı idareişlem tesis ederken Denizli Asker Hastanesinde sivil memur (hemşire)kadrosunda çalışan ve eşi öğretmen olan NurcanİÇÖZ (G-2005-562) Akile AYDIN (G-2005-578) H.Özlem SAYIN(G-2005-571) Gülfidan AKGÜN (G-2005-573)’ün atamalarının,yaptıkları başvurular üzerine, Denizli Garnizonunayapıldığını, davacı ile aynı durumda olanpersonelin eş durumundan atamaları Denizli Garnizonunayapılmışken, davacının tüm başvurularınıngöz ardı edildiğini ve eş durumundan Denizli Garnizonunaatamasının yapılamadığını, ardından davacınınatamasının ISPARTA Askeri Hastanesi Baştabipliğineyapıldığını, atama kararının kendilerine 31.10.2013tarihinde tebliğ edildiğini, bu cihetle davacı hakkındatesis edilen idari işlemin 2577 sayılı Yasada belirtilen yetki,şekil, konu, neden ve amaç öğeleri bakımındanaçıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek, davakonusu atama işleminin öncelikle yürütmesinindurdurulmasına, ardından yapılan yargılama neticesindehukuka aykırı dava konusu idari işlemin iptaline karar verilmesiistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
DavalıMilli Savunma Bakanlığı vekili süresi içerisindesunduğu cevap dilekçesinde özetle, görev itirazındabulunmuştur.
Denizliİdare Mahkemesi: 16.12.2013 gün ve E:2013/1004 sayı ileözetle; “...asker kişileri ilgilendiren ancak askeri hizmeteilişkin bir idari işlem ve eylem olmadığıanlaşılan sivil memur olarak görev yapan davacıhakkında tesis edilen atama işlemi ile ilgili dava konusuuyuşmazlığın idare mahkemesinin görevine girenuyuşmazlıklar arasında yer alması nedeniyle anılanuyuşmazlığın görevli mahkeme olan mahkememizdegörülerek çözümlenmesi gerektiğiaçıktır.” demek suretiyle davalı Milli SavunmaBakanlığı vekilinin görev itirazının reddinekarar vermiştir.
DavalıMilli Savunma Bakanlığı vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçe üzerine, davadosyasının onaylı bir örneği Askeri Yüksekİdare Mahkemesi Başsavcılığı'nagönderilmiştir.
AskeriYüksek İdare Mahkemesi Başsavcısı; ‘’…Anayasanın125. maddesinin ilk fıkrasında idarenin eylem ve işlemlerininyargı denetimine açık olduğu hüküm altınaalındığını, Anayasa’nın 157. maddesinde,Askeri Yüksek idare Mahkemesinin, askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derecemahkemesi olduğu, ancak askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartıaranmayacağının belirtildiğini; 20.07.1972 günlüve 1602 Sayılı Yasanın 25.12.1981 günlü ve 2568Sayılı Yasa ile değişik 20. maddesinde de aynıhükmün yer aldığını, Askeri Yüksekİdare Mahkemesinin bir davaya bakabilmesi için dava konusu idarieylemin veya işlemin “asker kişiyi ilgilendirmesi” ve“askeri hizmete ilişkin bulunması”koşullarının birlikte gerçekleşmesiningerektiğini, 1602 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan, subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurların asker kişi sayıldığını,bu bağlamda, TSK bünyesinde sivil memur olarak görevli bulunandavacının asker kişi sıfatınıtaşıdığı hususunda duraksama bulunmadığını,İdari işlemin “askeri hizmete ilişkin bulunması",bu işlemin; kanun ve nizamların Türk Silahlı Kuvvetlerinetanıdığı yetki ve görevlerin yerine getirilmesiamacına yönelik olması anlamını taşıdığını,İdari işlemin “asker kişiyi ilgilendirmesi”için, işlemin bir asker kişiye yönelmesi, etkilerini ve sonuçlarınıbir asker kişi üzerinde meydana getirmiş olması gerektiğini,işbu davada, davalı idare tarafından tesis edilen veTSK’da görevli sivil memur statüsündekidavacının bir garnizondan bir başka garnizona atanmasışeklindeki idari işlemin iptal edilmesi istenildiğianlaşılmakla, davada idari işlemin “askeri hizmeteilişkin bulunması" ve “asker kişiyiilgilendirmesi" koşullarının birliktegerçekleştiği ve dolayısıylauyuşmazlığın çözümündeAYİM’in görevli olduğunu belirtilerek, 2247 sayılıYasa'nın 10., 12. ve 13. maddeleri uyarınca,olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ’’ karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
DanıştayBaşsavcısı: “...926 sayılı TürkSilahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 1.maddesinin2.fıkrasında, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli sivilkişilerin kendi özel kanunlarına tabi olduklarıbelirtilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun1.maddesinde de, Kanunun kimleri kapsayacağı açıklanaraksubay,astsubay,uzman çavuş ve uzman jandarmalar ile EmniyetTeşkilatı mensuplarının özel kanunlarıhükümlerine tabi oldukları vurgulanmış, aynıKanunun 232.maddesinde ise, Türk Silahlı Kuvvetlerindeçalışan memurlara Kanunun hangi maddelerininuygulanmayacağı sıralanmıştır.
Bunagöre, anılan Yasa hükümlerinde sayılanlardışında kalanlar (Milli Savunma Bakanlığındagörevli sivil kişiler) 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununa tabi olmaktadırlar.
Anayasanın157 nci maddesine göre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesidir.
1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 25.12.1981tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20. maddesininbirinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdare MahkemesiTürk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsabile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve sonderece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlardagösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz" denilmiştir.
Bunagöre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davayabakabilmesi için dava konusu idari işlem veya eylemin “askerkişiyi ilgilendirmesi" ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
Dosyanınincelenmesinden, Denizli Asker Hastanesi Baştabipliği emrinde sivilmemur (kayıt kabul memuru) olarak görev yapan davacının,söz konusu hastanenin kapatılarak reviredönüştürülmesi üzerine, Isparta Asker HastanesiBaştabipliği emrine atanması üzerine bakılandavanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Davakonusu işlemin askeri hizmete ilişkin olup olmadığınagelince;
Davacının,1602 sayılı Yasa'nın 20.maddesinin ikinci fıkrasındasayılan asker kişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusuişlemin asker kişiyi ilgilendirdiğitartışmasızdır.
Öteyandan, idari işlemin görevli yargı yerinin tespitiyönünden "askeri hizmete" ilişkin olupolmadığının saptanabilmesi için, işleminkonusuna bakılması gerekmektedir. Eğer idari işlem askerigereklere, askeri usul ve yönteme ve askeri hizmete göre tesisedilmiş ise, bu işlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabuledilmelidir. Daha açık bir ifadeyle, askeri hizmete ilişkinidari işlemler; idarenin bir asker kişinin askeri yeterlik veyeteneklerinin tutum ve davranışlarının, askerigeçmişinin asker kişi olmaktan kaynaklanan hak veödevlerinin; askerlik amacı, askeri görev yerlerininözellikleri, askeri kural ve gerekler göz önünde tutularakdeğerlendirilmesi sonucu tesis edilen işlemlerdir.
Olayda,davanınkonusunu TSK'de görev yapan sivil memur statüsündekidavacının yer değiştirme suretiyle atama işlemininoluşturduğu, bu işlemin, askeri görev yerlerininözellikleri, askeri kural ve gerekler göz önünde tutularakdeğerlemesi sonucunda askeri hizmetlere göre tesis edildiği vebu işlemin yargısal denetimi sırasında bu hususlarındikkate alınacağı açık olduğundan davacıhakkında tesis edilen idare işlem askeri hizmete ilişkinbulunmaktadır.
Belirtilenduruma göre ve olayda, Anayasa'nın 157 nci ve 1602 sayılıKanun'un 20 nci maddelerinde öngörülen "asker kişiyiilgilendirme" ve "askeri hizmete ilişkin bulunma" koşullarıbirlikte gerçekleştiğinden, davanın görüm veçözümü Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'ningörevine girdiği sonucuna ulaşılmaktadır.”şeklinde yazılı düşünce vermiştir.
İNCELEME VEGEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı Milli SavunmaBakanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2.maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerine AskeriYüksek İdare Mahkemesi Başsavcısı'nca, davalı MilliSavunma Bakanlığı açısından, 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde askeri idariyargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenDanıştay Savcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ ileAYİM Savcısı Nihat POLAT’ın davada askeri idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü veyazılı açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Denizli Asker Hastanesi Baştabipliği emrinde sivil memur (arşivmemuru) olarak görevli iken, GenelkurmayBaşkanlığı’nın 05 Nisan 2013 tarihli,LOJ.:26702250-3100-32472-13/Sağ.D.Sağ.Pl.Koor.ve Ynt.Ş.sayılı ‘’Asker Hastanelerinin YenidenYapılandırılması Uygulama Emri’’ konuluuygulama emri ile hastanenin kapatılması (lağvedilmesi) sonucuIsparta Asker Hastanesi Baştabipliği emrine ataması yapılandavacı tarafından, söz konusu atama işleminin iptaliistemiyle açılmıştır.
Dosyakapsamında yapılan incelemede; davacının, 11.10.2010tarihinde GATA Haydar Paşa Eğitim Hastanesi BaştabipliğiTSK Çamlıca Özel Bakım MerkeziBaşkanlığında Evrak ve Arşiv Memuru olarak görevebaşladığı, sonrasında, eşinin Denizli’ninTavas İlçesi, Yorga Köyü’nde Hacı FatmaTopalan İlkokulunda öğretmen olarakçalışması nedeniyle GenelkurmayBaşkanlığı’nın 13.12.2012 tarihli Mrk.D.Svl.Meve İşçi Ş. 1210-3082-12 sayılı on sivil memurunyer değiştirme suretiyle atanmasına ilişkin onamayazısı ve 1210-3084-12/ Mrk.D.Svl.Me İşçi Ş.12571900 sayılı TSK Çamlıca Özel Bakım MerkeziBaşkanlığına yazılan yazı ile eş durumu sebebiyleDenizli Asker Hastanesi Baştabipliğine tayin edildiği ve buradaevrak ve arşiv memuru olarak görev yaparken, Denizli AskerHastanesinin, Genel Kurmay Başkanlığı’nın 05.04.2013gün, LOJ.:26702250-3100-32472-13/Sağ.D.Sağ.Pl.Koor.ve Ynt.Şsayılı Asker Hastanelerinin YenidenYapılandırılması Uygulama Emri konulu uygulama emri ile,ulusal sağlık sistemindeki gelişmeler ve birlikihtiyaçları dikkate alınarak etkinlik ve verimliliklerininartırılması kapsamında kapatılmasına(lağvedilmesine) karar verildiği, bu aşamadan sonra Genel KurmayBaşkanlığı’nın 03.10.2013 tarihliPER.26702250-1210-91039-13/Per. İşl. D. Svl. Me. veİşçi Ş. sayılı ve Seksen Beş Sivil MemurunYer Değiştirme Suretiyle Atama Onayı konulu yazısınaistinaden davacının atamasının Isparta Asker HastanesiBaştabipliğine yapıldığı, anlaşılmıştır.
657 sayılıDevlet Memurları Kanunu’nun, “Memurların bir kurumdandiğerine nakilleri” başlıklı 74.maddesinde; “(Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Memurların bu Kanunatabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ilekazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedekiesaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle,bulundukları sınıftan veya öğrenim durumlarıitibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakillerimümkündür. Kazanılmış hak derecelerininaltındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacaklarıkadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındakifarkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteğide şarttır.
Aşağıdereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydıaranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmışhak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylıkderece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekleberaber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler(kesenek ve karşılık farklarının kendileritarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesinikabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eskiderecelerinde değerlendirilir.
13/12/1960 tarihlive 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına girenkurumlarla bu Kanuna tabi kurumlararasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır.Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına girenkurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabiolmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde ile tespitedilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme veyükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıdayazılı dereceler arasındaki sürelere tekabül edensüre kadar ilave edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
26.02.2010gün, 27505 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî SavunmaBakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı Ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının YerDeğiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkinYönetmeliğin ‘’ Amaç ‘’başlıklı 1.maddesinde; ‘’ (1) Bu Yönetmeliğinamacı; Millî Savunma Bakanlığı, GenelkurmayBaşkanlığı ve Kuvvet KomutanlıklarınınKarargâhları ile bağlı birlik, kurum vekuruluşlarında görevli Devlet memurlarının yerdeğiştirme suretiyle atanmalarının usul veesaslarını belirlemektir.’’ hükmü yer almaktaolup,
Yer DeğiştirmeSuretiyle Atamanın temel ilkelerini düzenleyen 5.maddesinde;‘’ (1) Yer değiştirme suretiyle atamalarda esasalınacak temel ilkeler şunlardır;
a) Bu Yönetmelikkapsamındaki Devlet memurları için hizmet alanlarındakigörevin sürekliliği esastır.
b) Yerdeğiştirme sureti ile atamalarda, atanmak istenilen hizmetbölgesi ve alanındaki kadro imkânları ile ayrılmakistenen yerdeki hizmet ihtiyacı öncelikle dikkate alınır.
c) Kurumun hizmetihtiyacı nedeniyle hizmet bölgelerindeki zorunluçalışma sürelerine bakılmaksızın belirlibir süre görev yapmak üzere sürekli görevle atamayapılabilir.
ç) Hizmet ihtiyacınedeniyle yapılacak atamalarda, görevin özelliğinegöre hizmet bölgeleri ve alanları arasında memurlarınadil ve dengeli dağılımının sağlanmasıesastır.
d) Atama isteklerinindeğerlendirilmesinde birlik komutanı veya kurum amirleriningörüşleri de dikkate alınır.
e) Atanacak memurunasaletinin onaylanmış olması gerekir. ‘’hükümleri yer almakta olup, davacının ataması da,görev yaptığı birliğin lağvedilmesi sonucu, KadroKapatılması nedeniyle, Yer Değiştirme Suretiyleyapılmış bulunmaktadır.
Öteyandan; Anayasa’nın 157. maddesinde,Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nin askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile,asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargıdenetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu; ancak askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 20.7.1972tarih ve 1602 sayılı Yasa’nın 25.12.1981 tarih ve 2568sayılı Yasa ile değişik 20. maddesinde de aynıhüküm yer almıştır.
AskeriYüksek İdare Mahkemesi’nin bir davaya bakabilmesi içindava konusu idari işlemin “asker kişiyi ilgilendirmesi”ve “askeri hizmete ilişkin bulunması”koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
1602sayılı Yasa’nın değişik 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan, subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
AnılanYasa’nın değişik 21. maddesinin birincifıkrasında “20 nci maddede belirtilen kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendolayı; yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından bahisle menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılacak iptal davaları, aynı idariişlem ve eylemlerin haklarını ihlal etmesi halindeaçılacak tam yargı davaları, doğrudan doğruyave kesin olarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeçözümlenir ve karara bağlanır.”denilmiştir.
Bubağlamda, davacının 1602 sayılı Yasa’nın20. maddesinde belirtilen asker kişi sayılanlardan olan sivil memurolması karşısında dava konusu işlemin askerkişiyi ilgilendirdiği tartışmasızdır.
Davakonusu işlemin askeri hizmete ilişkin olup olmadığınagelince:
İdariişlemin, görevli yargı yerinin tespiti yönünden“askeri hizmete ilişkin” olup olmadığınınsaptanabilmesi için işlemin konusuna bakılmasıgerekmektedir. Eğer idari işlem askeri gereklere, askeri usul veyönteme ve askeri hizmete göre tesis edilmiş ise, buişlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Dahaaçık bir ifadeyle, askeri hizmete ilişkin idari işlemler;idarenin bir asker kişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemekte,menfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir.
Buyasal düzenlemeler ve kabuller ışığında olaya bakıldığında;davalı idare tarafından tesis edilen ve TSK da görevli sivilmemur statüsündeki davacının bir askeri birliktenbaşka bir askeri birliğe,önceki teşkilat kadrosununlağvedilmesi nedeniyle yer değiştirme suretiyle atanmasışeklinde gerçekleşen idari işlemin, askeri görevyerlerinin özellikleri, askeri kural ve gerekler göz önündetutularak askeri hizmet gereklerine göre vücut bulduğuanlaşıldığından; bu işlemin yargısaldenetimi sırasında da anılan hususların dikkatealınması gerekliliği karşısında, davacıhakkında tesis edilen idari işlemin askeri hizmete ilişkin olduğununkabulü gerekmektedir.
Belirtilendurumlara göre ve olayda Anayasa’nın 157. ve 1602sayılı Yasa’nın 20. maddelerinde öngörülen,idari işlemin asker kişi ilgilendirmesi ve askeri hizmeteilişkin bulunması koşulları birliktegerçekleştiğinden, davanın görüm veçözümü Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ningörevine girmektedir.
Açıklanannedenlerle, AYİM Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, davalı Milli Savunma Bakanlığıvekilinin görev itirazının Denizli İdare Mahkemesincereddine ilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ASKERİİDARİ YARGI YERİNİN görevli olduğuna, bu nedenle AYİMBaşsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,davalı Milli Savunma Bakanlığı vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Denizliİdare Mahkemesinin 16.12.2013 gün ve E:2013/1004 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy