T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 299
KARAR NO : 2014 / 509
KARAR TR : 05.05.2014
ÖZET : İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacı :İ.D. Vekili : Av. G.B. Davalı : Tatvan BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av.D.D. O L A Y :Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı TatvanBelediye Başkanlığı’nda yıllarcaçalıştıktan sonra emekli olduğunu, ancak memuriyetisırasında ödenmeyen tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesi istemiyle Tatvan İcraMüdürlüğü’nün 2011/398 Esassayılı dosyası nedeniyle icra takibiyapıldığını, bu takibe davalı tarafındanitiraz edilmesi üzerine iş bu itirazın iptali davasınıaçma gereğinin doğduğunu belirterek; Tatvan İcraMüdürlüğü’nün 2011/398 Esassayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibindevamı ile davalının itirazının haksızolması nedeniyle alacağının %40’ından az olmamaküzere icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır. TATVAN SULH HUKUK MAHKEMESİ: 26.11.2012 gün ve E:2011/302K:2012/204 sayılı kararıyla “…dava konusu olayda,meydana geldiği ileri sürülen zararın ödetilmesiisteminin bir idari işlem ile reddedildiğianlaşıldığından ve 2577 sayılı İYUKmd.2/1-b maddesi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından,ilgili idareye karşı açılması gerekir ve bu davalaridari yargının görev alanına girer…”gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş ve verilen bukarar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili, bu kezitirazın iptali ile tasarruf kesintisi ve nema alacağınındavacının emeklilik tarihinden itibaren aksi halde ödeme emrinintebliği tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, ödemetarihindeki nema oranı üzerinden hesap edilerek davalı idaredentahsili istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır. VAN 1. İDARE MAHKEMESİ : 22.5.2013gün ve E : 2013/685, K : 2013/482 sayı ile, “… Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/398 sayılıdosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesine dair göndermiş olduğu ödeme emrinekarşı idarece icra işlemine yapılan itiraz işlemininiptali ile ödenmeyen nema alacaklarının yasal faizi ile tazminiistemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı, icra işlemlerinden kaynaklananuyuşmazlığın adli yargı mercilerinin görevalanına girdiği, nema alacaklarının ödenmesi istemiyleidareye başvuru yapılıp yapılmadığınındilekçe içeriğinden anlaşılamadığı,idareye bu yönde bir başvuru var ise başvurunun reddineilişkin işlemin iptali ile birlikte ödenmeyen nemaalacaklarının ödenmesi istemiyle dava açma süresiiçerisinde dava açılması veya ödenmeyen nemaalacaklarının ödenmesi istemiyle dava açılmasıgerekirken görev alanımıza girmeyen icra ödeme emriişlemine karşı yapılan itirazın reddi işlemininiptali ile görev alanımızda bulunan ödenmeyen nemaalacaklarının ödenmesi istemiyle açılan davadilekçesinin yukarıda anılan yasal düzenlemeye uygunolmadığı sonucuna varılmıştır...”gerekçesiyle, davadilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15.maddesinin 1. fıkrası (d) bendi gereğince bukararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) güniçinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla 3.maddeye uygunşekilde düzenlenerek yeniden dava açılmak üzerereddine karar vermiştir. Davacıvekili bu kez davalı idarenin, açıkça hukuka, usul veKanuna aykırı olan Tatvan İcra Müdürlüğünün2011/398 Esas sayılı dosyasına yapılmış olan11.7.2011 tarihli itiraz (ret) işleminin iptaline, davacıdan kesilentasarruf teşvik kesintisi ve nema alacağınınhesaplanmasına, hesaplanacak bedele davacının emekliliktarihinden itibaren yasal faizin işletilmesine aksi kanaat halinde Tatvanİcra Müdürlüğünce davalıya gönderilenödeme emrinin tebliği tarihinden işleyecek yasal faiziylehesaplanmasına ve hesaplanan toplam alacağın davalıidareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmesi istemiyledilekçesini yenilemiştir. VAN 1. İDARE MAHKEMESİ : 26.7.2013 gün ve E:2013/1312, K:2013/865sayılı kararında; “…Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/398 sayılıdosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesine dair göndermiş olduğu ödeme emrinekarşı idarece icra işlemine yapılan itiraz işlemininiptali ile ödenmeyen nema alacaklarının yasal faizi ile tazminiistemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı, icra işlemlerinden kaynaklananuyuşmazlığın adli yargı mercilerinin görevalanına girdiği hususu da gözetildiği, bu işlemekarşı ayrı bir dava açılması gerektiği,yine nema alacaklarının ödenmesi istemiyle idareye başvuruyapılıp yapılmadığının dilekçeiçeriğinden anlaşılamadığı, idareye buyönde bir başvuru var ise başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali ile birlikte ödenmeyen nema alacaklarınınödenmesi istemiyle dava açma süresi içerisindeayrı bir dava açılması veya ödenmeyen nemaalacaklarının ödenmesi istemiyle dava açılmasıgerekirken birlikte açılan dava dilekçesinin yukarıdaanılan yasal düzenlemeye uygun olmadığı sonucunavarılmıştır…” gerekçesiyle davadilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15. maddesinin 1. bendi (d) fıkrası gereğince bukararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 güniçinde 3. ve 5. maddeye uygun şekilde düzenlenerek yenidendava açılmak üzere reddine karar vermiştir. Davacı vekili yine aynışekilde, itirazın iptali ile tasarruf kesintisi ve nemaalacağının davacının emeklilik tarihinden itibarenaksi halde ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren işleyecekfaizi ile birlikte, ödeme tarihindeki nema oranı üzerinden hesapedilerek davalı idareden tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. VAN 1. İDARE MAHKEMESİ: 23.12.2013 gün ve E:2013/1968 sayılı gönderme kararında “…Davacıİ.D. vekili Av. Gülhan Bayram tarafından, Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/398 sayılıdosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesine dair göndermiş olduğu ödeme emrinekarşı idarece yapılan itiraz işleminin iptali ileödenmeyen nema alacaklarının yasal faizi ile tazmini istemiyle TatvanBelediye Başkanlığı’na karşıaçılan davada işin gereğidüşünüldü. 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş ve işleyişiHakkında Kanun’un yargı mercilerinin“Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları”başlıklı 19. maddesinde, "Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlikkararı veren merciin görevli olduğu kanısınavarırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesiiçin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindekiişin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesinedeğin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararma ilişkin dava dosyası da temin edilerek,gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir" hükmüne yerverilmiştir. 2576 sayılı Kanunun İdareMahkemelerinin Görevleri başlıklı 5. maddesinin 1.fıkrasında, İdare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemeleriningörevine giren davalar ile ilk derece Danıştay'daçözümlenecek olanlar dışındaki iptaldavaları ile tam yargı davalarını, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinin birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar ve diğerkanunlarla verilen işleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesinin 3/a bendinde; davadilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeyetabi tutulacağı; aynı Kanununun 15 nci maddesinin 1 /a bendindeise; adli ve askeri yargının görevli olduğu konulardaaçılan davaların görev yönünden reddine kararverileceği belirtilmiştir. Öte yandan, 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 4. Maddesinde; "icra ve iflasdairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerleitirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğincebu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığınca icramahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra mahkemesidaireleri numaralandırılır. İcra mahkemesinin birden fazladairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra mahkemesi hakimi, kendisine Adli Yargı AdaletKomisyonu Başkanlığınca dönüşümlüolarak bağlanan icra ve iflas dairelerinin muamelelerine yönelikşikayetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim vedenetimlerini yapar, idari işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların tetkik mercii o mahkemenin hakimidir." Hükmüneyer verilmiş, aynı Kanunun alacak takiplerinde ödeme emrineitirazın hükmünün düzenlendiği 66. maddesinde,müddeti içinde yapılan itirazın takibidurduracağı, 67. maddesinde ise; takip talebine itiraz edilen alacaklının,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebileceği kurala bağlanmıştır. Dava dilekçesininincelenmesinden, davacının 4.250,00 TL tutarındaki nemaalacağının davalı Tatvan Belediyesinden tahsili içinTatvan İcra Dairesi tarafından ödeme emridüzenlendiği, bu ödeme emrine davalı idarece itirazedilmesi üzerine takibin durduğu, davacının itirazıniptali için Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinde davaaçtığı, anılan davada verilen görevsizlikkararı üzerine bu defa Mahkememizde bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun yukarıda yer verilenhükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, İcra ve iflasdairelerinin muamelelerine kargı yapılan şikayetlerle itirazlarailişkin incelemenin icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bugörev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılacağı, icra mahkemesi bulunmayan yerlerde ise buitirazların icra yetkisini haiz sulh mahkemeleri tarafındaninceleneceği anlaşılmakta olup, uyuşmazlığınçözümünde adli yargı merciilerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır…” şeklindekigerekçe ile, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.Maddesi hükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 05.05.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasındadavalı Tatvan Belediyesi aleyhine açılan davalarda, icratakibine yapılan itirazın iptali yönündengörev uyuşmazlığın doğduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava,adli yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyleaçılmış, görevsizlik kararınınardından, idari yargıda icra takibine yapılan itirazıniptali ile birlikte alacak talebinde bulunulmuştur. 2004 sayılı İcra veİflas Kanunu’nun “İlamsız takip”başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerindetakip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde,takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenenödeme emrinin değişik 61. maddede öngörülenşekilde takip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup,değişik 66. maddede, süresi içinde yapılan itirazıntakibi durduracağı kurala bağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir. İncelenen uyuşmazlıktaalacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptalidavası açılmıştır. Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminathükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır. (Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır. Anılan Yasanındeğişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliyemahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukunaözgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerindendoğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır. Olayda, davacının 4.250,00TL tutarındaki nema alacağının davalı TatvanBelediyesi’nden tahsili için Tatvan İcra Dairesi’ndeilamsız takip başlattığı, davalı belediyenintakibe yaptığı itiraz sonucu takibin durdurulmasına kararverilmesi üzerine; icra işlemine yapılan itirazıniptali için önce adli yargıda, yapılan itirazıngörevsizlik nedeniyle reddedilmesinin ardından idariyargıya başvurulduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, İcra veİflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göreaçılan itirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Van1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun “itirazıniptali” kısmına ilişkinbölümünün kabulü ile, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.11.2012gün ve E:2011/302 K:2012/204 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,Van 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun “itirazıniptali” kısmına ilişkin bölümününkabulü ile, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 26.11.2012 gün veE:2011/302 K:2012/204 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 05.05.2014 gününde ÜyelerdenEyüp Sabri BAYDAR’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞI OY Somutuyuşmazlıkta; AdliYargıda açılan davanın İ.İ.K. 67 vd.maddelerinde öngörülen İtirazın İptalidavası olduğu konusunda bir uyuşmazlıkbulunmamaktadır. Davacı,Adli Yargının “Yargı Yolu yönünden davadilekçesinin reddi” kararı üzerine yineİtirazın İptali ve alacağın tahsili istemi ileİdari Yargıda dava açmış, Van1. İdare Mahkemesinin 22.05.2013 gün 2013/685 esas, 2013/482 kararsayılı kararı ile İtirazın İptali davasınınAdli Yargının görev alanına girdiği, davadilekçesinin 2577 sayılı yasanın 15/1-d maddesigereğince usulüne uygun olarak düzenlenerek davaaçılması için dava red edilmiş, Davacıtarafından karar doğrultusunda yenilenen dilekçe ile yenidenİdari Yargıda dava açılmış, Van1. İdare Mahkemesinin 26.07.2013 gün 2013/1312-865 sayılıdosyasında verilen karar ile de, Mahkemenin 22.05.2013 günlükararındaki gerekçelerle dava red edilmiş, Bukez de davacı vekilince İdari Yargının red kararlarıdoğrultusunda dilekçe yeniden düzenlenerek Van 1. İdareMahkemesinin 2013/1968 esas sayılı dosyasında davaaçılmıştır. Van1. İdare Mahkemesinin 22.05.2013 gün 2013/685-482 sayılıkararı üzerine, davalı belediyenin icra dosyasındaki takibeitirazı, davacı vekilince İdari İşlem olarak kabuledilmek suretiyle İdari İşlemin İptali ve ödenmeyennema alacağının yasal faizi ile tahsili istenmiş olup, Van1. İdari Mahkemesinin 2013/1368 esas sayılı dosyasındakidava 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2/1-bmaddesinde öngörülen İdari Dava niteliğindedir. Van1. İdari Mahkemesinin 2013/1368 esas sayılı dosyasındakidavanın, İ.İ.K. 67 vd. maddesinde öngörülenİtirazın İptali Davası olarak kabulü mümkündeğildir. Van1. İdare Mahkemesinin 2013/1368 esas sayılı dosyasında, İdariİşlemin iptali ve tam yargı istemli davanın, İdariDava niteliğinde bulunması nedeniyle davanın görüm veçözümünde İdari Yargının görevliolduğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı şekildeİdari Yargıdaki davayı İtirazın İptalidavası olarak kabul etmek suretiyle uyuşmazlıkta AdliYargıyı görevli kabul eden sayın çoğunlukgörüşüne karşıyım. Üye EyüpSabri BAYDAR
Full & Egal Universal Law Academy