T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 491
KARAR NO : 2014 / 534
KARAR TR : 5.5.2014
ÖZET : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 ve 44/1-b. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :E.Ö. Davalı :Eskişehir Valiliği O L A Y : Eskişehir Valiliği EmniyetMüdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdür-lüğü’nün17.6.2012 gün ve GD-417429 seri-sıra sayılı Trafikİdari Para Cezası Karar Tuta-nağı ile davacıadına alkollü araç kullandığı vesürücü belgesini yanında bulundurmadığındanbahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 ve44/1-b. maddeleri uyarınca toplam olarak 804,00 TL idari paracezası verilmiştir. Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur. ESKİŞEHİR3. SULH CEZA MAHKEMESİ: 10.1.2013 gün ve D.İş:2012/1048, D.İşK:2012/1048 sayı ile; dosyaya gelen tüm bilgi ve belgelerden idaripara cezasına karşı yapılan itirazın çözümününidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlikkararı vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir. Davacı, bukez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ESKİŞEHİR 1. İDAREMAHKEMESİ: 4.11.2013 gün ve E:2013/81, K:2013/907 sayı ile; 2918sayılı Yasa’da davacıya verilen idari para cezasınakarşı başvuru yolu gösteril-mediğinden, 5326sayılı Kanun’un 3 ve 27. maddeleri uyarınca davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar kesinleşmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 5.5.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık Mahkemesi GenelKurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılıİlke Kararında, “2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanununbütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, bu Kanununuygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. Adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkinişlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,2918 sayılı Yasa’nın 48/5 ve 44/1-b. maddeleri uyarıncaverilen idari para ceza-sının kaldırılması istemiyleaçılmıştır. 13.10.1983tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48.maddesinin beşinci fıkrasında(Değişik: 8/1/2003 -4785/3 md), “Yönetmelik ile belirtilen miktarlarınüzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilensürücülerin, suçun işlendiği tarihten itibarengeriye doğru beş yıl içinde; birinci defasındasürücü belgeleri altı ay süreyle geri alınırve haklarında 265 300 000 lira para cezası uygulanır.İkinci defasında sürücü belgeleri iki yılsüreyle geri alınır ve haklarında 332 600 000 lira paracezası uygulanır ve bu sürücüler SağlıkBakanlığınca, esas ve usulleri Sağlık veİçişleri Bakanlıklarıncaçıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücüdavranışlarını geliştirme eğitimine tabitutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgelerisüresi sonunda iade edilir. Üç veya üçtenfazlasında ise, sürücü belgeleri beş yılsüreyle geri alınır ve altı aydan aşağıolmamak üzere hafif hapis cezası ile birlikte 532 600 000 lira hafifpara cezası uygulanır. Ayrıca, psiko-teknik değerlendirmeve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulurlar. Bu değerlendirme vemuayene sonrasında uygun görülenlere, geri alma süresisonunda sürücü belgeleri iade edilir. Psiko-teknikdeğerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinin yapılmasınadair esas ve usuller yönetmelikte gösterilir” denilmekte iken,maddenin beşinci fıkrası,“Yapılan tespit sonucunda 0.50promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücülerhakkında,fiili bir suç oluştursa bile,700 TürkLirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesialtı ay süreyle geri alınır.Hususi otomobil dışındakiaraçları alkollü olarak kullanan sürücülerbakımından promil alt sınırı 0.21 olarakuygulanır.Alkollü olarak araç kullanma nedeniylesürücü belgesi geri alınan kişiye,son ihlalin gerçekleştiğitarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde;ikincidefasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgeleri iki yıl süreyle,üç veyaüçten fazlasında ise,1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşeryıl süreyle geri alınır.Sürücü belgelerininherhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmışolması halinde belirtilen süreler, geçici alma süresininbitiminde başlar ”şeklinde 24.5.2013 tarihli 6487sayılı Kanun’un 19.maddesiyle yeniden düzenlenmiş,“Adres değişikliklerinin bildirilmesi ve sürücübelge-lerinin taşınması zorunluluğu” başlığıaltında düzenlenen 44. maddesinde ise, “Sürücübelgesi sahipleri: a)İkamet adresi değişikliklerini belgeyi veren kuruluşa otuzgün içinde bildirmek, b)Araç kullanırken sürücü belgeleriniyanlarını bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek, Zorundadırlar”hükmü yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamında araçtescil plakasına göre düzenlenenler dışındatrafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarınakarşı açılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmeklegörevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi biratıfta bulunulmamış olması karşısında vegöreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargınıngörev alanında görmüştür. 1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nce, sözü edilenKanun’un diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımlar ile bunlara karşı yapılacak itirazlara ilişkingörev hükümleri üzerindeki etkisinin incelenmesi sonucunda:diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımın,dayanağı olan yasanın amacı dikkate alınarak;Kabahatler Kanunu’nun 1., 2., 16. ve 19. maddelerinde belirtilenkoşulları taşıması, 27. maddenin (1) numaralıbendinde belirtilen idari yaptırımlardan olması halinde, idaripara cezaları ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinolanlarına karşı 1.6.2005 tarihinden sonra yapılacakitirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genel görevlikılındığına ve bu nedenle doğan görevuyuşmazlıklarında adli yargı yerinin görevlibulunduğuna karar verilmiştir. Daha sonra, 30.3.2005 tarihli ve5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3 üncü maddesinideğiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılıYasa’nın 31. maddesinde “(1)Bu Kanunun; a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.”denilmiştir. 19.12.2006 tarihindeyürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, KabahatlerKanunu’nun; idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğerkanunlarda görevli mahkemenin gösterildiği durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nda da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Eskişehir 3. Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Eskişehir 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 10.1.2013 gün veD.İş:2012/1048, D.İş K:2012/1048 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 5.5.2014 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy