T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 335
KARAR NO : 2014 / 375
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET : 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca öğretim üyesi yetiştirilmek üzere başka bir üniversitede görevlendirilen davacının, mecburi hizmet yükümlülüğünün iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :B.D.
Vekili :Av. M.B.
Davalı : Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. G.S.
OL A Y : Davacıvekili, dava dilekçesinde, Bülent Ecevit Üniversitesiadına 2547 sayılı Yasa’nın 35. maddesi uyarınca OrtaDoğu Teknik Üniversitesinde doktora eğitimi almasınedeniyle davalı Üniversite ile imzalamış olduğukefalet senedine göre yerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün iptali istemiyle davalıidareye vermiş olduğu dilekçesindeki talebinin reddineilişkin davalı Üniversitenin 18.7.2013 gün ve 6369sayılı işleminin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıidare vekilince birinci savunma dilekçesinde, taahhüt ve kefaletsenedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarakimzalanıp idareye karşı taahhütte bulunulduğunu,taraflar arasında yüklenme ve kefalet senedinden doğan alacakborç ilişkisi nedeniyle özel hukuk hükümlerinegöre adli yargının görevli olduğunu ilerisürerek, görev itirazında bulunulmuştur.
ZONGULDAK İDARE MAHKEMESİ: 25.10.2013 gün veE:2013/1193 sayı ile, 2547 sayılı Yasa’nın 35., 2914sayılı Yasa’nın 20. ve Bir Üniversite Adına BirDiğer Üniversitede Lisansüstü Eğitim GörenAraştırma Görevlileri Hakkında Yönetmeliğin 4.maddelerinden söz ederek, davalı idarenin kamu gücünedayalı olarak tesis ettiği mecburi hizmet yükümlülüğündenkaynaklanan işlemin idari yargıda görülen iptaldavalarının konusuna girdiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle görevitirazının reddine karar vermiştir.
Davalı idare vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması yolundasüresi içerisinde verdiği dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI : Olayda, davacıgörevlendirilmeden önce yüklenme senedi ve kefalet senedi ile,Üniversiteye karşı mecburi hizmetyükümlülüğü ya da parasalkarşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğu, dolayısıyla,uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmedendiğer bir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alanborçtan kaynaklandığı, sözleşmede yer alanborçtan kaynaklanan uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli bulunduğu bu nedenlerle 2247sayılı Kanun’un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığı’na gönderilmesine kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri Baydar, Ali Çolak, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 01.04.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarıncadavalı Üniversite adına Orta Doğu TeknikÜniversitesinde doktora öğrencisi olarak görevlendirilendavacının, davalı üniversite lehine yüklendiğimecburi hizmet yükümlülüğünün iptaliistemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılıYükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırmagörevlisi kadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, Bülent Ecevit Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ndelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, doktora öğrencisi olarak Orta Doğu Teknik Üniversitesinegönderilmesinden önce düzenlenen sözleşmeuyarınca mecburi hizmet yükümlülüğügetirildiği ve bu yükümlülüğün iptaliistemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleritarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşıtaahhütte bulunulması karşısında, davacıtarafından mecburi hizmetyükümlülüğünün ve tazminatyükümlülüğünün iptali istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Zonguldak İdareMahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı Rektörlük vekilininGÖREV İTİRAZININ REDDİNE ilişkin Zonguldak İdareMahkemesinin 25.10.2013 gün ve E:2013/1193 sayılı KARARININKALDIRILMASINA, 01.04.2014 gününde ÜyelerdenSıdık YILDIZ’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞUİLE KESİN OLARAK karar verildi
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞI OY YAZISI
Dava,Davalı Üniversitede araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi kapsamında davalıidare adına başka bir üniversitede lisansüstüeğitim yapmak üzere görevlendirilen davacının, görevlendirmeişleminden önce imzaladığı taahhüt ve kefaletsenedi uyarınca, mecburi hizmet yükümlülüğününiptali istemiyle açılmıştır
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm ve çözümündeidari yargı görevli bulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım.
Üye
SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy