T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 334
KARAR NO : 2014 / 374
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET: İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :H.K.
Vekili : Av.G.B.
Davalı : Tatvan BelediyeBaşkanlığı
O L A Y :Davacıvekili, dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıTatvan Belediye Başkanlığı’nda yıllarcaçalıştıktan sonra emekli olduğunu, ancak memuriyetisırasında ödenmeyen tasarruf teşvik ve bunlara aitnemaların ödenmesi istemiyle Tatvan İcraMüdürlüğü’nün 2011/ 409 Esassayılı dosyası nedeniyle icra takibiyapıldığını, bu takibe davalı tarafından itirazedilmesi üzerine iş bu itirazın iptali davasınıaçma gereğinin doğduğunu belirterek; Tatvan İcraMüdürlüğü’nün 2011/409 Esassayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibindevamı ile davalının itirazının haksızolması nedeniyle alacağının %40’ından az olmamaküzere icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesi istemiyleadli yargıda dava açmıştır. TATVAN SULH HUKUKMAHKEMESİ:26.11.2012 gün ve E:2011/307 K:2012/207 sayılı kararında“…dava konusu olayda, meydana geldiği ileri sürülenzararın ödetilmesi isteminin bir idari işlem ilereddedildiği anlaşıldığından ve 2577sayılı İYUK md.2/1-b maddesi gereğince idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zararauğrayanlar tarafından, ilgili idareye karşıaçılması gerekir ve bu davalar idari yargınıngörev alanına girer…” gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş ve verilen bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili, bu kezitirazın iptali ile tasarruf kesintisi ve nema alacağınındavacının emeklilik tarihinden itibaren aksi halde ödeme emrinintebliği tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, ödemetarihindeki nema oranı üzerinden hesap edilerek davalı idaredentahsili istemiyle idari yargıya başvurmuştur. VAN 1. İDAREMAHKEMESİ : 23.08.2013 gün ve E:2013/686 K:2013/880 sayılıkararında; “…Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/409 sayılıdosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesine dair göndermiş olduğu ödeme emrinekarşı idarece icra işlemine yapılan itiraz işlemininiptali ile ödenmeyen nema alacaklarının yasal faizi ile tazminiistemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı, icra işlemlerinden kaynaklananuyuşmazlığın adli yargı mercilerinin görevalanına girdiği hususu da gözetildiği, bu işlemekarşı ayri bir dava açılması gerektiği, yinenema alacaklarının ödenmesi istemiyle idareye başvuruyapılıp yapılmadığının dilekçeiçeriğinden anlaşılamadığı, idareye buyönde bir başvuru var ise başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali ile birlikte ödenmeyen nema alacaklarınınödenmesi istemiyle dava açma süresi içerisindeayrı bir dava açılması veya ödenmeyen nemaalacaklarının ödenmesi istemiyle dava açılmasıgerekirken birlikte açılan dava dilekçesinin yukarıdaanılan yasal düzenlemeye uygun olmadığı sonucunavarılmıştır…” gerekçesiyle dava dilekçesinin2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15.maddesinin 1. bendi (d) fıkrası gereğince bu kararıntebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde 3.ve 5. maddeye uygun şekilde düzenlenerek idarece yapılan itirazişlemine karşı ayrı nema alacakları ile ilgili işlemekarşı ayrı dilekçe ile yeniden dava açılmaküzere reddine karar vermiştir. Davacı vekili yineaynı şekilde, itirazın iptali ile tasarruf kesintisi ve nemaalacağının davacının emeklilik tarihinden itibarenaksi halde ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren işleyecekfaizi ile birlikte, ödeme tarihindeki nema oranı üzerinden hesapedilerek davalı idareden tahsili istemiyle idari yargıyabaşvurmuştur. VAN 1. İDAREMAHKEMESİ: 08.11.2013 gün ve E: 2013/1964 sayılıgönderme kararında “…Davacı H.K. vekili AV. GülhanBAYRAM tarafından, Tatvan İcraMüdürlüğünün 2011/409 sayılıdosyası ile tasarruf teşvik ve bunlara ait nemalarınödenmesine dair göndermiş olduğu ödeme emrinekarşı idarece yapılan itiraz işleminin iptali ileödenmeyen nema alacaklarının yasal faizi ile tazmini istemiyle TatvanBelediye Başkanlığı’na karşıaçılan davada işin gereğidüşünüldü. 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş ve işleyişiHakkında Kanun’un yargı mercilerinin“Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları”başlıklı 19. maddesinde, "Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlikkararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa,gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işinincelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değinerteler. Yargı merciince,önceki görevsizlik kararma ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir"hükmüne yer verilmiştir. 2576 sayılıKanunun idare Mahkemelerinin Görevleri başlıklı 5.maddesinin 1. fıkrasında, İdare Mahkemelerinin, VergiMahkemelerinin görevine giren davalar ile ilk derece Danıştay'daçözümlenecek olanlar dışındaki iptaldavaları ile tam yargı davalarını, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinin birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar ve diğerkanunlarla verilen işleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesinin 3/abendinde; dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilkincelemeye tabi tutulacağı; aynı Kanununun 15 nci maddesinin 1/a bendinde ise; adli ve askeri yargının görevli olduğukonularda açılan davaların görev yönündenreddine karar verileceği belirtilmiştir. Öte yandan, 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 4. Maddesinde; "icra veiflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerleitirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğincebu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığıncaicra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra mahkemesidaireleri numaralandırılır. İcra mahkemesinin birden fazladairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra mahkemesi hakimi, kendisine Adli Yargı AdaletKomisyonu Başkanlığınca dönüşümlüolarak bağlanan icra ve iflas dairelerinin muamelelerine yönelikşikayetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim vedenetimlerini yapar, idari işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların tetkik mercii o mahkemenin hakimidir." Hükmüneyer verilmiş, aynı Kanunun alacak takiplerinde ödeme emrineitirazın hükmünün düzenlendiği 66. maddesinde,müddeti içinde yapılan itirazın takibidurduracağı, 67. maddesinde ise; takip talebine itiraz edilen alacaklının,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebileceği kurala bağlanmıştır. Dava dilekçesininincelenmesinden, davacının 4.000,00 TL tutarındaki nemaalacağının davalı Tatvan Belediyesinden tahsili içinTatvan icra Dairesi tarafından ödeme emri düzenlendiği, buödeme emrine davalı idarece itiraz edilmesi üzerine takibindurduğu, davacının itirazın iptali için Tatvan SulhHukuk Mahkemesinde dava açtığı, anılan davadaverilen görevsizlik kararı üzerine bu defa Mahkememizdebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Olayda, 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun yukarıda yer verilenhükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, İcra ve iflasdairelerinin muamelelerine kargı yapılan şikayetlerle itirazlarailişkin incelemenin icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bugörev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılacağı, icra mahkemesi bulunmayan yerlerde ise buitirazların icra yetkisini haiz sulh mahkemeleri tarafındaninceleneceği anlaşılmakta olup, uyuşmazlığınçözümünde adli yargı merciilerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır…” şeklindekigerekçe ile, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.Maddesi hükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vererek dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 01.04.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasındadavalı Tatvan Belediyesi aleyhine açılan davalarda, icratakibine yapılan itirazın iptali yönündengörev uyuşmazlığın doğduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıMehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Adliyargıda icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyleaçılan dava, görevsizlik kararının ardından,idari yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali ve alacak davasıolarak açılmıştır. 2004 sayılıİcra ve İflas Kanunu’nun “İlamsız takip”başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerindetakip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde,takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenenödeme emrinin değişik 61. maddede öngörülenşekilde takip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup,değişik 66. maddede, süresi içinde yapılanitirazın takibi durduracağı kuralabağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir. İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır. Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli,vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminathükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır. (Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkradayazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır. Anılan Yasanındeğişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliyemahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukunaözgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari davatürleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenlertarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Olayda,davacının 4.000,00 TL tutarındaki nema alacağınındavalı Tatvan Belediyesi’nden tahsili için Tatvan İcraDairesi’nde ilamsız takip başlattığı,davalı belediyenin takibe yaptığı itiraz sonucu takibindurdurulmasına karar verilmesi üzerine; icra işlemineyapılan itirazın iptali için önce adli yargıda,yapılan itirazın görevsizlik nedeniyle reddedilmesininardından idari yargıya başvurulduğuanlaşılmaktadır. Bu duruma göre,İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesinegöre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Van 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun“itirazın iptali” kısmına ilişkinbölümünün kabulü ile, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.11.2012gün ve E:2011/307 K:2012/207 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S ON U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Van 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun“itirazın iptali” kısmına ilişkinbölümünün KABULÜ ile, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin26.11.2012 gün ve E:2011/307 K:2012/207 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 01.04.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy