T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 343
KARAR NO : 2014 / 383
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :L. Sigorta A.Ş.
Vekili :Av. M.U.Y.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
Vekili :Av. K.Ş.
O L A Y :Davacı şirket vekili dava dilekçesinde; 13.02.2008 tarihinde,müvekkilinin sigortalısı olan 44…….. plakalıaracın, davalının bakım ve onarımı ilesorumlu olduğu yolda, gerekli bakım ve onarımınyapılmamış olması nedeni ile meydana gelen çukur vemucur nedeni ile kaza yaptığını, aracı pertolduğunu; müvekkilince 18.000 TL hasar bedelinin 28.03.2008 tarihindeödendiğini; davalı kuruma bu hususta talep yazısıyazıldığını ancak verilen cevapta, kaza yapılanyoldan ötürü sorumluluklarını ikrar ederek ödemeyapmayacakları belirttiklerini; hasarın ödenmesi ile mukaveleşartlarına ve Ticaret Kanununun ilgili maddesi hükmünegöre şirketlerinin, sigortalısının yerine kaim olduğunuve sigortalının zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut hertürlü haklarının şirketlerine intikal ettiğiniifade ederek; Davalının, Malatya 3. İcraMüdürlüğünün 2010/1513 takip sayılıdosyasında başlatılan takibe karşı yapmış olduğuitirazın iptali ile icra takibinin devamına, %40 icra inkartazminatına çarptırılmaları istemiyle adli yargıdadava açmıştır.
MALATYA 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 10.2.2012 gün ve E:2012/30, K:2012/73sayı ile, açılan dava, İ.İ.K'nun 67. Maddesindeadını bulan itirazın iptali davasından ibaret olduğu;her ne kadar bu dava mahkemelerinde açılmış ise de;davalının kamu tüzel kişisi olduğu, yapmışolduğu hizmetler gereği, iş ve eylemlerinin İdari nitelikteolduğu; davalı Karayolları GenelMüdürlüğünün, karayollarının yapımve onarım hizmetleri sırasında verdiği zararların,idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zarar niteliğindeolduğu; davalının sıfatı gereğiyapmış olduğu işlem ve eylemlerden kaynaklanan davalardagörevli mahkemenin İdari Yargıdaki mahkemeler olduğugerekçesiyle; dava dilekçesininyargı yolu nedeni ile görev yönünden reddine,Mahkemelerinin görevsizliğine karar vermiş, bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı vekili,bu kez dilekçesinin başında, “Alacağın kazatarihinden itibaren faizi ile ödenmesi taleplerinden ibarettir.”dedikten ve dava değerini 10.498,50 TL olarak bildirdikten sonra, aynıifadelerle dava dilekçesini oluşturmuş ve adli yargıdaaçılan davada verilen görevsizlik kararından bahisle davaaçmak zorunda kaldıklarını belirterek; aynen “…Davalıhakkında alacağımızın ödeme tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkilimize ödenmesine(sonuçta davalının Malatya 3. İcraMüdürlüğünün 2010/1513 takip sayılı dosyasındabaşlatılan takibe karşı yapmış olduklarıitirazın iptali ile icra takibinin devamına %40 icra inkartazminatına çarptırılmaları)…” istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
MALATYAİDARE MAHKEMESİ: 24.5.2013 gün ve E:2012/1296, K:2013/607sayı ile, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 7.maddesinde, Karayolları Genel Müdürlüğünün,yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında canve mal güvenliği yönünden düzenleme veişaretlemeleri yaparak gerekli önlemleri almak ve aldırmaklagörevli olduğunun belirtildiği, aynı Yasanın 13.maddesinin (c) bendinde de, Karayolları GenelMüdürlüğüne zorunlu nedenlerle meydana gelen,arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarakkarayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmekgörevinin yüklendiği; anılan Yasanın 6099sayılı Yasanın 14. maddesi ile değişik 110. maddesinin1. fıkrasında ise, işleteni veya sahibi Devlet ve diğerkamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davalarının, adli yargıda görüleceği,zarar görenin kamu görevlisi olmasının, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemeyeceği,hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmişolduğu; dava dosyasının incelenmesinden, davacışirketin sigortalısı 44 KT 828 tescil plakalı aracın13.02.2008 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasıyaptığı, kaza sonucu oluşan hasar nedeniyle davacıŞirketçe sigortalıya ödeme yapıldığı,ödeme sonucunda 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunuhükümlerine göre sigortalıya halef olan Şirkettarafından Malatya 3. İcra Müdürlüğünün2010/1513 sayılı dosyasında takibe başlanıldığı,takibe yapılan itiraz üzerine 16.1.2012 tarihinde adli yargıdadava açıldığı, bu davanın Malatya 1. AsliyeHukuk Mahkemesi'nin 10.2.2012 tarihli ve E:2012/30, K:2012/73 sayılıkararı ile davanın görüm ve çözümündeidari yargı görevli olduğundan bahisle görev ret kararıverilmesi üzerine 5.10.2012 havale tarihli dilekçeylebakılmakta olan davanın açıldığınınanlaşıldığı; Karayolları GenelMüdürlüğü'nün sorumluluğu altındakikarayollarının bakım, onarımın ve işaretlemesindensorumlu olduğu, bu yolları sürekli olarak can ve malgüvenliğine uygun bulundurmakla yükümlü olduğu,bu sorumluluğun yerine getirilmemesi sonucu oluşan trafikkazaları nedeniyle açılacak sorumluluk davalarınıngörüm ve çözümünde ise 2918 sayılıYasanın 110/1. maddesi uyarınca adli yargının görevliolduğu; bu durumda, davalı idarenin sorumluluğunda bulunankarayolunun bakım ve onarımını gereği gibiyapmaması nedeniyle meydana gelen trafik kazası sonucu oluşanzararın tazminine ilişkin olan 2918 sayılı Yasanın 110maddesi kapsamındaki iş bu sorumluluk davasınıngörüm ve çözümünde adli yargınıngörevli olması nedeniyle idari yargının görevsizolduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle;2577 sayılı Kanun’un 15. maddesinin l/a bendi uyarıncadavanın görev yönünden reddine karar vermiş; bu kararakarşı yapılan itiraz ve karar düzeltme istemi MalatyaBölge İdare Mahkemesince reddedilmiş ve anılan kararkesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Davacı vekilinceadli yargı yerinde açıkça “Davalıhakkında Malatya 3. İcra Müdürlüğünün2010/1513 takip sayılı dosyasında başlatılan takibekarşı yapmış olduğu itirazın iptali ile icratakibinin devamına %40 icra inkar tazminatınaçarptırılmaları” istemiyle davaaçıldığı; buna karşılık, idariyargı yerinde, sonuç itibariyle, “Davalı hakkındaalacağımızın ödeme tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte müvekkilimize ödenmesine (sonuçtadavalının Malatya 3. İcraMüdürlüğünün 2010/1513 takip sayılıdosyasında başlatılan takibe karşı yapmışoldukları itirazın iptali ile icra takibinin devamına %40 icrainkar tazminatına çarptırılmaları)” istemiyledava açılması nedeniyle; 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesine göre olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için davanın “tarafları, konusuve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunması karşısında,adli ve idari yargı yerleri arasında her iki yargı yerinde ortaktalep olan “davalının Malatya 3. İcraMüdürlüğünün 2010/1513 takip sayılıdosyasında başlatılan takibe karşı yapmışoldukları itirazın iptali ile icra takibinin devamına %40 icrainkar tazminatına çarptırılmaları” istemi” yönünden görevuyuşmazlığın doğduğu; idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile,icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takiphukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Malatya 1.AsliyeHukuk Mahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Malatya 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.2.2012 gün ve E:2012/30,K:2012/73 sayılı GÖREVSİZLİK KARARIN KALDIRILMASINA,1.4.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy