T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 243
KARAR NO : 2014 / 282
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET: 5754 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Emekli Sandığınca kendisine emekli aylığı bağlanan davacının rahatsızlığı nedeni ile yurtdışında gördüğü tedavi sırasında yaptığı sağlık giderlerinin karşılanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Ş.D.
Vekili :Av. M. S.A.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili :Av. A.G. (Adli Yargıda)
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde, akrabalarını ziyaretnedeniyle yurtdışında bulunduğu sırada anidenrahatsızlandığını, Almanya’da NurenbergKonsolosluğu’na giderek havale yapılmasınıistediğini, Konsoloslukça, davacının durumunun acilolması, hayati tehlikesinin bulunması ve emeklisandığı emeklisi olduğu gerekçesiyle kendisineödeme yapılacağının bildirilmesi üzerine,davacının ERLANGEN Üniversite Hastanesine yatırılaraktedavi gördüğünü, tedavisinin cerrahi, radyasyon,kemoterapi şeklinde gerçekleştiğini, faturaların veacilen hastaneye giriş yaptığına ilişkin belgelerinAlmanca ve Türkçe olarak Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Diyarbakır Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğüne, Sağlık ve Sosyal GüvenlikMerkezine ödeme yapılması için dilekçe veeklerinin Ankara’ya gönderildiğini, ancak davacınınturistik nedenle yurt dışında olduğu gerekçegösterilip ödemenin yapılamayacağı belirtilerektalebin reddedildiğini, davacının tedavigördüğü hastaneye 4500 € tutarındasağlık masrafı ödediğini belirterek, davalıkurumun 23.11.2011 tarih ve B.13.2.SGK.4.21.01/21089911 sayılı tedaviharcama giderlerinin ödenmemesine ilişkin işleminin iptali vetedavi giderlerinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL’nin davalı idaredentahsili istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi: 24.01.2012 gün veE:2012/52, K:2012/62 karar sayılı kararı ile özetle;davacının tedavi giderlerinin ödenip ödenmeyeceğihususunun 5510 sayılı Yasa hükümleri uyarınca kararabağlanması gerektiğinden, anılan Yasadan kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı mahkemelerinin (işmahkemeleri) görevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemlebu kez adli yargı yerinde dava açmıştır.
Diyarbakır3. İş Mahkemesi: 27.11.2013 gün E:2013/793, K:2013/144 kararsayılı kararı ile özetle; davacının kamukurumundan emekli sıfatı ile iş bu davayı ikameettiği,tesis edilen işlemin de "idari işlem" ve "idarieylem" niteliğini korumaya devam ettiği belirtilerek, mahkemeningörevli olmaması nedeniyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece,idari yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacınınrahatsızlığı nedeni ile yurtdışındagördüğü tedavi sırasında yaptığıharcamaların davalı kurumca karşılanmaması nedeni ile ödemekzorunda kaldığı bedele ilişkin olarak 100.000,00 TL ninödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalıdan tahsili ile bu bedelin ödenemeyeceğine ilişkinSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı DiyarbakırSosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün23.11.2011 tarih, B.13.2SGK.421.01/21089911 sayılı işlemininiptali istemiyle açılmıştır.
31.5.2006 tarih ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış veanılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncümaddelerle, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğegirdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4ncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaolanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dulve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyleaçılan dava Anayasa Mahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E:2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
5510 sayılı Kanunun 101nci maddesinde yer alan “…bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür.”bölümünün iptali istemiyle yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı: 28184)davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devamedecektir… Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…”
Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararınınbirlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önceolduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından da aynıKanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak, buKanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanlarınise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanununöngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceğiaçıktır.
Kaldı ki; T.C.Anayasası’nın 158.maddesindeki “…diğermahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır ” hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesikararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır.
Budurumda, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğegirmesinden önce iştirakçi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli,dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları ve tam yargı davaları kapsamında bulunan,Nüfus Müdürlüğündeçalışmaktayken 5754 Sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce emekli olan vedolayısıyla emekli sandığı iştirakçisiolan davacı tarafından açılan davanın,görüm ve çözümünün idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Diyarbakır 2. İdareMahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin 24.01.2012gün ve E:2012/52, K:2012/62 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA 3.3.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy