T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 262
KARAR NO : 2014 / 298
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET : Uyuşmazlık Mahkemesince, daha önce aynı dava ile ilgili olarak önüne gelen uyuşmazlıkta, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğuna ve İstanbul 2. İdare Mahkemesince verilen 2.11.2012 gün ve E:2012/2178, K:1973 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığından; ikinci kez aynı konu ile ilgili olarak açılan ve görev uyuşmazlığına konu edilen iş bu davada, karar verilmesine yer olmadığı hk.
K A R A R
Davacı :C.G.
Davalı :İstanbul Valiliği
O L AY : Trafik DenetlemeŞube Müdürlüğünce yapılan incelemede 59……plaka sayılı aracın yasa dışıtaşımacılık yaptığının tespitedildiğinden bahisle; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nunEk 2/3. madde ve fıkrası uyarınca, sürücü belgesisahibi davacı C.G.adına 22.10.2012 tarih ve GP-509752 seri-sıranumaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek 1.950,00 TL idari para cezası verilmiş veayrıca bu tutanağa istinaden düzenlenen 22.10.2012 tarih ve 0218081sayılı Araç Trafikten Men Tutanağı ile araç60 gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altınaalınmıştır.
Davacı,kendi adına verilen idari para cezası ile aracın 60 günsüre ile trafikten men edilmesine ilişkin kararın iptal edilmesiistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 2. İDAREMAHKEMESİ: 2.11.2012 gün ve E:2012/2178, K:2012/1973 sayıyla; davanınidari para cezasının iptal edilmesi istemiyleaçıldığından bahisle, 2918 sayılıKanun’un 112. maddesinde, sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınması hariç olmak üzere buKanundaki suçlarla ilgili davalara Trafik Mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde ise yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerindebakılacağının düzenlenmesi karşısında,davanın çözümünün adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karar kesinleşmiştir.
Davacı,bu kez, kendi adına verilen idari para cezasının iptal edilmesiistemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.
İSTANBUL 3. SULH CEZAMAHKEMESİ: 23.11.2012 gün ve D.İş:2012/6186, K:2012/6186 sayıyla;5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesine göreidari para cezası yanında idari yargının görevalanına giren kararın da verilmiş olması nedeniyledavanın çözümünün idari yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, yapılanitiraz İstanbul 39. Asliye Ceza Mahkemesi’nce kesin olarakreddedilmiş, davacının talebi üzerine, AdaletBakanlığı Ceza İşleri GenelMüdürlüğüne gönderilen dava dosyasında,kararın kanun yararına bozma incelemesine konu edilmediğibildirilmiştir.
İNCELEME VEGEREKÇE:
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, buKanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığın mahkumiyetineya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli cezamahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdari ve adli yargıyerleri arasında, davacı adına verilen idari para cezasınıniptal edilmesi istemiyle açılan dava yönünden, 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, adli yargı dosyasının; davacının istemiüzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece 15.maddede belirtilen hükmün aksine, önceki görevsizlikkararına ilişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; Başkanlık yazısıyla, idari yargıkararının kesinleşme durumunu gösteren onaylı birörneği ile dava dilekçesi örneğinin Mahkemesindengetirtildiği ve sonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangibir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelen-mesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu, ancak Mahkememizce aynıdava ile ilgili olarak daha önce karar verildiğianlaşıldığından; ikinci kez aynı konu ile ilgiliolarak açılan ve görev uyuşmazlığına konuedilen iş bu davada, karar verilmesine yer olmadığı yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün idari yargının görevliolduğu, ancak Uyuşmazlık Mahkemesi’nce aynı dava ileilgili olarak daha önce karar verildiğianlaşıldığından; ikinci kez aynı konu ile ilgiliolarak açılan ve görev uyuşmazlığına konuedilen iş bu davada, karar verilmesine yer olmadığıyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Kanun’un Ek 2. maddesinin üçüncüfıkrası uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçlarıntescil edildikleri amacın dışındakullanılması” başlığı altındadüzenlenen Ek 2. maddesi, üçüncüfıkrasında, “(Ek fıkra: 31/5/2012-6321/3 md.)İlgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediyesınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcutaşıyan kişiye, araç sahibine, bağlıbulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularınabirinci fıkrada gösterilen idari para cezası üç katolarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içindetekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanır.Ayrıca, araç her defasında altmış gün süreile trafikten men edilir” hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116.maddesi kapsamında araç tescil plakasına göredüzenlenenler dışında trafik zabıtasıncauygulanan idari para cezalarına karşı açılandavaları; bu uygulamanın idari ceza kapsamında bulunması;Yasada idari cezalarla ilgili davalarda (116. maddedeki itiraz yoluhariç) görevli yargı yerini açıkça bellieden bir hükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmeklegörevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi biratıfta bulunulmamış olması karşısında vegöreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargınıngörev alanında görmüştür.
1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nce, sözü edilenKanun’un diğer kanunlarda düzenlenen idariyaptırımlar ile bunlara karşı yapılacak itirazlarailişkin görev hükümleri üzerindeki etkisininincelenmesi sonucunda: diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımın,dayanağı olan yasanın amacı dikkate alınarak;Kabahatler Kanunu’nun 1., 2., 16. ve 19. maddelerinde belirtilenkoşulları taşıması, 27. maddenin (1)numaralı bendinde belirtilen idari yaptırımlardan olmasıhalinde, idari para cezaları ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin olanlarına karşı 1.6.2005tarihinden sonra yapılacak itirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genelgörevli kılındığına ve bu nedenle doğangörev uyuşmazlıklarında adli yargı yeriningörevli bulunduğuna karar verilmiştir.
Daha sonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesinde “(1)Bu Kanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”denilmiştir.
Aynı Kanunun 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise; idariyaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış,bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıancak; idari yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idariyargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikteidari yargı merciinde görüleceğianlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafikpara cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak; idaripara cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak aracın geçiciolarak trafikten men edilmesi kararı da verildiği ve idari yargıyerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargı yerindegörüleceği kuşkusuzdur.
Bu durumda,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmübir arada değerlendirildiğinde, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun Ek 2. maddesinin üçüncüfıkrası uyarınca verilen para cezasına karşıaçılacak davanın çözümündeidari yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nce verilengörevsizlik kararının kaldırılması gerekmekte isede; Mahkememiz kayıtlarının incelenmesinde, Mahkememizce, davacınınaynı konuda ikinci kez açtığı dava sebebiyle,İstanbul 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 23.11.2012 gün ve E:2012/6248,K:2012/6248 sayılı görevsizlik kararı ile İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 2.11.2012 gün ve E:2012/2178, K:2012/1973sayılı görevsizlik kararları arasında oluşanolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiistemiyle daha önce yapılan başvuruda, 3.3.2014 gün ve E:2014/261, K: 2014/297 sayı ile, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul2. İdare Mahkemesince verilen 2.11.2012 gün ve E:2012/2178, K:2012/1973sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasınakarar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; Mahkememizceaynı dava ile ilgili olarak daha önce karar verildiğianlaşıldığından; ikinci kez aynı konu ile ilgiliolarak açılan ve görev uyuşmazlığına konuedilen iş bu davada, karar verilmesine yer olmadığına kararverilmesi gerekmiştir.
S O N U Ç :Uyuşmazlık Mahkemesince aynı dava ile ilgili olarak dahaönce karar verildiği anlaşıldığından; ikincikez aynı konu ile ilgili olarak açılan ve görevuyuşmazlığına konu edilen iş bu davada, kararverilmesine yer olmadığına, 3.3.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy