T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 248
KARAR NO : 2014 / 287
KARAR TR : 03.03.2014
ÖZET : 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca araştırma görevlisi olan davacının, davalı Üniversite adına yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak amacıyla Dokuz Eylül Üniversitesi’nde göreve başladığı sırada, doktora eğitimini yapabilmesi için davalı üniversite lehine yüklendiği mecburi hizmet yükümlülüğü ve kefalet senedinin iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : A.K.
Vekili : Av. B.K.
Davalı : Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRektörlüğü
Vekili : Av. B.Ç.
OL A Y : Davacıvekili, dava dilekçesinde özetle; GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü’nün, 24.04.2013gün ve 81269015-641-2202 sayılı yazısı ile bildirilen,mecburi hizmet ve tazminat borcunun kaldırılmasına yöneliktalebinin reddedildiğine dair verilen idari kararın iptal edilerek,mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılarakve buna bağlı olarak davacıdan alınan taahhüt vekefalet senedinin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde,Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 09.04.2012 gün ve E:2012/6,K:2012/66 sayılı kararında “ 2547 sayılıyasa’nın 35 maddesi uyarınca başka bir üniversitedegörevlendirilen davacının taahhüt ve kefalet senedininiptali istemiyle açılan davanı çözümündeadli yargının görevli olduğu” kararabağlandığını, Uyuşmazlık Mahkemesi’ninkararlarının tüm yargı mercilerincebağlayıcı olduğunu gerekçe göstererekgörev itirazında bulunulmuştur.
TOKAT İDARE MAHKEMESİ: 19.09.2013 gün ve E:2013/280 sayılıgörevlilik kararında özetle; 2547 sayılı Yasauyarınca başka bir üniversitede öğretim üyesiyetiştirme programı kapsamında eğitim yapmak üzeregörevlendirilmesindeki amaç göz önünealındığında, davacının taahhüt ve kefaletsenedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği ve özgüriradesi ile imzaladığının kabulü mümkünolmadığı gibi, bu senedin ihtiva ettiğiyaptırımların, kamu hukuku düzenlemeleri ve hizmetgereklerine dayandığı gerçeğikarşısında, senedin icrası aşamasında ortadaözel hukuk alanını ilgilendiren bir uyuşmazlığınvarlığından söz etmeye olanakbulunmadığından, idarece kamu gücüne dayanılarakve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefalet senedinde yer alanyaptırımların uygulanmasına ilişkin işleminiptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşıldığından, davalı idarevekilinin bu davanın adli yargıda çözümlenmesigerektiği gerekçesiyle görev itirazının reddi ilegörevlilik kararı verilmiştir.
Davalı idarevekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCILIĞI:
“…Dava konusuuyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle
yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:
Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuşve kurulacak diğer yükseköğretim
kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve
Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin
araştırma görevlisi kadroları, araştırma veyadoktora çalışmaları yaptırmak üzere başkabir
üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsisedilebilir. Bu şekilde doktora
veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bueğitimin sonunda kadrolarıyla
birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen
öğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yeraldığı; olayda, davacı Mimar sinan Üniversitesindegörevlendirilmeden önce yüklenme senedi ve kefalet senedi ile,mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğu YüksekÖğretim Kurumu ve mecburi hizmetinin devredildiği kurumtarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül edenödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca buödemelere ilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs.vergi ve kanuni ödemelerle birlikte İnönü Üniversitesiemrine nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.Söz konu yüklenme ve kefalet senedi ile, Üniversiteyekarşı mecburi hizmet yükümlülüğü ya daparasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğu açıktır.
Dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı;sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunduğu; açıklanan nedenlerle 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar verildi.” şeklindeki gerekçesiyleolumlu görev uyuşmazlığıçıkarmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 03.03.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2547sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca araştırmagörevlisi olan davacının, davalı Üniversiteadına yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak amacıyla DokuzEylül Üniversitesi’nde görevebaşladığı sırada, doktora eğitimini yapabilmesiiçin davalı üniversite lehine yüklendiği mecburihizmet yükümlülüğü ve kefalet senedinin iptaliistemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, Gaziosmanpaşa Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Dokuz EylülÜniversitesi’nde yüksek lisans ve doktara eğitimi yapmaküzere görevlendirilen davacının, doktoraöğrencisi olarak Gaziosmanpaşa Üniversitesi'negönderilmesinden önce davacı ile müşterekborçlu ve müteselsil kefilleri tarafından düzenlenen taahhütnameve yüklenme senedinin iptali istemiyle yapılan başvurununreddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, taahhüt vekefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflıolarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulmasıkarşısında, davacı tarafından senedin iptali istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı Rektörlük vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Tokat İdare Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Rektörlük vekilinin görevitirazının reddine ilişkin ,Tokat İdare Mahkemesi’nin 19.09.2013 gün ve E:2013/280 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 03.03.2014 gününde üye SıddıkYILDIZ’ın KARŞI OYU VE OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞI OY YAZISI Dava, DavalıÜniversitede araştırma görevlisi olarakçalışmakta iken, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesi kapsamında davalıidare adına başka bir üniversitede lisansüstüeğitim yapmak üzere görevlendirilen davacının,görevlendirme işleminden önce imzaladığıtaahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburi hizmet yükümlülüğününiptali istemiyle açılmıştır 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547 sayılı Yasauyarınca başka bir üniversitede öğretim üyesiyetiştirme programı kapsamında eğitim yapmak üzeregörevlendirilmesindeki amaç göz önünde bulundurulduğunda,davacının bu taahhüt ve kefalet senedini idare ile eşitdüzeyde olarak, isteği ve özgür iradesi ileimzaladığından söz etmeye olanakbulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm ve çözümündeidari yargı görevli bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerleYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca yapılanbaşvurunun reddi gerektiği görüşüyle, aksiyöndeki karara karşıyım. Üye SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy