T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 288
KARAR NO : 2014 / 331
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET :Davacının 2981 sayılı Yasa kapsamında tapu tahsis belgesi bulunduğu ve bu belgenin tanıdığı hak sahipliği nedeniyle hazine adına kayıtlı taşınmazın davacı adına tescili, olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : T.A. Vekili : Av. İ.I.S. Davalı :Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av. H.Ş. O L A Y : Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; davalı Yenimahalle Belediyesitarafından 4977 parselin 118 m² lik kısmı ile üzerindeki binanın davacıya satılarak bedelin ödenmesininardından 09.04.1985 tarihli tapu tahsis belgesinin verildiğini, davacıtarafından taşınmaz üzerine yeni yapı yapmakiçin yaptığı başvurunun, Belediyenin arsaüzerinde diğer kişilerinde hisselerinin olduğugerekçesiyle izin vermemesi üzerine, davacı tarafındaneski yapı yıkılarak 155m² lik kaçak yapıyapıldığını, bu yapıya 09.04.1985 tarihli taputahsis belgesi ile elektrik, su, doğalgaz bağlatarak kullanıldığınıbelirterek; 24.02.1984 tarihli tapu tahsis belgesine istinaden, davalıYenimahalle Belediyesi üzerine kayıtlı 8 ada 4977 parselnumaralı taşınmazın 118 m² lik kısmının bedelsiz olara tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline,kalan 37 m² lik kısmında ise davacının öncelikhakkı bulunmasından dolayı, bu kısmın rayiçbedelle davacıya verilmesi istemiyle adli yargıda davaaçılmıştır. Davalı Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı vekilince süresi içerisinde görevitirazında bulunmuştur. ANKARA 19. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 25.10.2013 gün ve E:2013/311 sayı ile,davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalı Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresinde verdiğidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI:“…2981sayılı Kanunun 8'inci maddesinde, imar mevzuatınaaykırı yapılarla gecekondular için tespitişlemlerinin yapılacağı, bu tespit kapsamına, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile Hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veyaarazilerdeki inşaatına Kanunun 14 üncü maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu belirtilmiş; 10'uncu maddesinin (a)bendinde ise, " Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye,il özel idaresine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazilerüzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıtmaliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisinyapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesindegösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verilir. Taputahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planlarıyapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkileder. Ancak Islah imar planı veya kadastro planlan ile belirlenenalanlarda tapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudantapuları verilebilir. " hükmüne yer verilmiştir. Yukarıdayer alan mevzuat hükümlerinde anılan Kanun kapsamında yeralan takınmazlarda bulunan gecekonduların nasıl tespitedileceği, tespit sonrasında ne tür işlemleryapılacağı açıklanmış; hak sahiplerincealman tapu tahsis belgesinin sonradan tapuyadönüştürüleceği öngörülmüş;Yasa hükmünde ifade edilen," tapu vermek" şeklindekibu yetki idari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinindoğrudan bir sonucu olarak kullanılmıştır. Dosyanınincelenmesinden; davacının, üzerinde gecekondusununbulunduğu taşınmaz için 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile 2981sayılı Kanunun bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve BuKanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında 3290 sayılı Kanunuyarınca tapu tahsis belgesi verilmesine karşın, tahsise konuyer için tapu verilmemesi nedeniyle tapu kaydının iptalinin veadına tescil edilmesinin sağlanması istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Buduruma göre, davacının taşınmaz üzerindekiiddiası, gayrimenkul mülkiyetinin iktisap yollarına ilişkinMedeni Kanun hükümlerine değil, 2981 sayılı Yasa'daöngörülen hak sahipliği esasınadayandığı; hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,2981 sayılı Yasa’ya dayanılarak açılan tapuiptali ve tescil davasının görüm ve çözümüidari yargı yerinin görevine girmektedir…”gerekçesiyle 2247 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarıncaolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 01.04.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, davalı YenimahalleBelediye Başkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine,Danıştay Başsavcısı’nca 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşıldığındanve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde idari yargının görevli olduğuyolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 8 ada 4977 parsel üzerindebulunan 155 m² lik taşınmazın, 09.05.1985 tarih 2914yevmiye nolu tapu tahsis belgesine dayanılarak, 118 m² lik bölümünün bedelsiz, kalan 37 m² lik kısmının ise rayiç bedeli karşılığında tapu kaydının iptaliile davacı adına tescili istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığa konuişlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan 2981 sayılı İmar ve Gecekondu MevzuatınaAykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarakinşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılarhakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemleredair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuruesaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemekamacını taşımakta olup, valilik veya belediyelerce yetki vesorumluluk alanlarında ıslah imar düzenlemeleri yapılmaksuretiyle, yeniden gecekondu yapılmasının önlenmesiiçin temin edilecek arsaların ve muhafazası mümküngörülen gecekonduların Yasa’da öngörülenusul ve esaslara göre hak sahipliği belirlenen kişilereverilmesine olanak sağlamıştır. Nitekim, anılan Yasa’nın“Tapu Verme” başlıklı 3290 sayılı Yasa iledeğişik 10. maddesinin (a) bendi, “Bu Kanunhükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine aitveya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idareettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerinceyapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerinegöre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşuncabu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığıtapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine “TapuTahsis Belgesi” verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planıveya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerineverilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek: 18/5/1987-3366/4 md.) Ancakıslah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlardatapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapularıverilebilir” denilmektedir. Buna göre, Yasa’daöngörülen usul ve koşullara uygunluğu saptananlara haksahipliği ölçütüne dayalı olarak arsa veyahisse tahsis edilmekte ve gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonrada, yapılmış olan tahsis esas alınarak idarece haksahiplerine tapu verilmektedir. 2981 sayılı Yasahükümlerine göre, idarenin hak sahiplerine "tapuvermek" ya da 10. maddesinin b bendinde belirtildiği gibi hak sahibiolmadıkları anlaşılanlara verilmiş olan"tapuları resen iptal etmek" şeklindeki bu yetkileriniidari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan birsonucu olarak kullanması ve ayrıca bu şekilde kurulanmülkiyet, Medeni Kanun hükümleri dışında veözel bir kanun hükmü gereğince idari tesciledayandığı gibi tapuya yapılan tescilin de, bu idariişlemin icrası niteliğinde olması karşısında,uyuşmazlığın sözü edilen uygulamaişlemlerinin dayanağı olan yasal düzenlemeçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğiaçıktır. Davacı vekili davadilekçesinde, 2981 sayılı yasanın aradığıtüm koşulların oluştuğunu, buna karşın tapuverilmesi gerektiği halde verilmediğini belirterek, davacıyatahsis edilen yerin tapusunun verilmesi için söz konusu yerin belediyeadına olan tapu kaydının kısmen iptali ve davacıadına tescili istemektedir. Bu duruma göre, davacınıntaşınmaz üzerindeki iddiası, gayrimenkul mülkiyetininiktisap yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinedeğil, 2981sayılı Yasa’da öngörülen hak sahipliğiesasına dayandığı, hak sahipliğinin tespiti ve gerialınmasının idari usul ve esaslar çerçevesindebelirlendiği göz önüne alındığında,uyuşmazlığa konu işlemin tesis edildiği vedavanın açıldığı tarih itibariyleyürürlükte bulunan 2981sayılı Yasa’ya dayanılarakaçılan tapu iptali ve tescil davasının görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nca yapılanbaşvurusunun kabulü ile, davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesincereddine ilişkin kararın kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Danıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, davalı Yenimahalle BelediyeBaşkanlığı vekilinin GÖREV İTİRAZININ, Ankara19. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 25.10.2013gün ve E:2013/311 sayılı REDDİNEİLİŞKİN KARARIN KALDIRILMASINA, 01.04.2014 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy