T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 309
KARAR NO : 2014 / 351
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET :Gaziosmanpaşa Üniversitesi adına, 2547 sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarınca Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Abant İzzet Baysal Üniversitesinde doktora ve yüksek lisans eğitimi almış ve bunun karşılığında, kefalet senedi ile mecburi hizmet yükümlüğüne girmiş olan davacı tarafından, mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasına ilişkin davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemi ile açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : Ö.Ö.
Vekili : Av. B.K.
Davalı : Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRektörlüğü / TOKAT
Vekili :Av. B.Ç.
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacının GaziosmanpaşaÜniversitesi Eğitim Fakültesinde araştırmagörevlisi olarak çalışırken, 2006 yılındaAbant İzzet Baysal Üniversitesi’nde doktora ve yükseklisans yapmak için Yüksek Öğretim Kanunu 35. maddesigereğince görevlendirildiğini, davacının doktora veyüksek lisansını tamamlayarak 2012 yılından beriGaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim FakültesindeYardımcı Doçent Doktor olarak görevinisürdürdüğünü, 2006 yılında Abantİzzet Baysal Üniversitesi’ne doktora eğitimine gitmekiçin görev yaptığı GaziosmanpaşaÜniversitesine başvuru yaptığını vebaşvurusunun kabul gördüğünü, ancakGaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğünce,davacının doktora eğitimine gidebilmesi için 2547Sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 35. Maddesihükümlerine dayanılarak hazırlanan “Birüniversite adına diğer üniversitede lisansüstüeğitim gören araştırma görevlileri hakkındayönetmeliğin” 4. Maddesi uyarınca Doktora Sonrası MecburiHizmet Yaptırabilmek Amacıyla Rektörlükçedüzenlenen taahhüt ve kefalet senediimzalattırıldığını, davacınınGaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü’ne03.06.2013 tarihli vermiş olduğu dilekçe ile; mecburi hizmetyükümlüğünün kaldırılmasınıistediğini, ancak Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRektörlüğü Personel Daire Başkanlığınca07.06.2013 tarih, 81269015-641-2851 sayılı cevabi yazıyladavacının bu isteğine olumsuz cevap verdiğini belirterek, GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü Personel DaireBaşkanlığı’nın 07.06.2013 tarih ve 81269015-641-2851sayılı işleminin iptal edilerek, mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasınakarar verilmesi istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
Davalı GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü vekili süresiiçerisinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle görevitirazında bulunulmuştur.
Tokat İdare Mahkemesi: 06.11.2013gün ve E:2013/424 sayı ile özetle, ‘’ … 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının idare ileeşit düzeyde olarak, isteği ve özgür iradesi ileimzalamadığı taahhüt ve kefalet senedi uyarıncadavacıya mecburi hizmet yükümlülüğü getirenişlemden kaynaklı uyuşmazlığın özel hukukalanını ilgilendiren bir uyuşmazlık olmadığıaçıkça anlaşıldığındançıkacak uyuşmazlıklarınçözümünde idari yargının yetkili olduğuaçıktır’’ demek suretiyle davalı Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRektörlüğü vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalı GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisindesunduğu dilekçesi üzerine dava dosya örneğiYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı: ‘’ … Dava konusuuyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı YükseköğretimKanunu'nun öğretim elemanı yetiştirmeye ilişkin 35.maddesinde: Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler. (Ek fıkra:17/08/1983-2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesiamacıyla üniversitelerin araştırma görevlisikadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.) Yurt içi veya yurtdışında yetiştirilen öğretim elemanları,genel hükümlere göre bağlı olduklarıyükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerinegetirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğüyerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarındagörev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmetçalışmaları bu hükümdışındadır.” hükmü yer almaktadır.
Olayda, davacı Abant İzzet Baysal Üniversitesindegörevlendirilmeden önce kefalet senedi verilmek suretiyle Üniversiteile araştırma görevlisi arasında, taraflarınkarşılıklı hak ve yükümlülükleriniiçeren bir sözleşme ilişkisi kurulduğuaçıktır.
Dolayısıyla, uyuşmazlık taraflar arasındakisözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme ve kefaletsenedinde yer alan borçtan kaynaklanmaktadır. Sözleşmedeyer alan borçtan kaynaklanan uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yeri görevli bulunmaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılıKanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine’’ karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’un katılımlarıylayapılan 1.4.2014 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dosya örneği üzerinde2247 sayılı Kanun’un 27.maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRektörlüğü vekilinin anılan Kanun’un 10/2.maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, GaziosmanpaşaÜniversitesi adına, 2547sayılı Kanun’un 35.maddesi uyarıncaÖğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)kapsamında Abant İzzet Baysal Üniversitesinde doktoraeğitimi almış ve bunun karşılığında,kefalet senedi ile mecburi hizmet yükümlüğünegirmiş olan davacının, kefalet senedi kapsamında olan mecburihizmet yükümlüğünün kaldırılmasıistemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddiüzerine, bu işlemin iptali istemi ileaçılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, GaziosmanpaşaÜniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Abant İzzet BaysalÜniversitesi’nde doktora eğitimi yapmak üzeregörevlendirilen davacının, doktora öğrencisi olarak Abantİzzet Baysal Üniversitesi'ne gönderilmesinden önce,davacı ile müşterek borçlu ve müteselsil kefilleritarafından düzenlenen taahhütname ve yüklenme senedikapsamında yer alan mecburi hizmetyükümlüğünün kaldırılmasıistemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddiüzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, taahhüt vekefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflıolarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulmasıkarşısında, davacı tarafından senedin iptali istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğüvekilinin görev itirazının reddine ilişkin Tokat İdareMahkemesi’nin kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalı GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Tokat İdareMahkemesinin 06.11.2013 gün ve E:2013/424 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 1.4.2014 gününde Üye SıddıkYILDIZ’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞIOY Dava, Davalı Üniversitedearaştırma görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesikapsamında davalı idare adına başka bir üniversitedelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, görevlendirme işleminden önceimzaladığı taahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburihizmet yükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarecekamu gücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevlibulunmaktadır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım. Üye Sıddık YILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy