T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 442
KARAR NO : 2014 / 476
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :İ.K.
Vekilleri : Av.C.M. & Av. S.A.
Davalı : Gıda Tarım veHayvancılık Bakanlığı (Bozcaada İlçeGıda Tarım ve
HayvancılıkMüdürlüğünü İzafeten)
Vekili : Av.Y.E.
O L A Y :Davacı vekili,dava dilekçesinde; davalı/borçlu hakkında,alacağın tahsili amacıyla Çanakkale İcraMüdürlüğünün 2011/2299 E. Sayılıdosyası ile 10.000,00 TL fatura bedeli ve 3.743,84 TL işlemişfaiz olmak üzere toplam 13.743,84 TL nin tahsili amacıyla icra takibiyapıldığını, ödeme emrinin borçluya26.04.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlutarafından (26.4.2011 tarih, …/73 sayılı)29.04.2011 havaletarihli dilekçe ile borcun tamamına itiraz edildiğindendolayı icra takibinin durdurulmasına karar verilmişolduğunu; müvekkilinin fidan üretimi ve pazarlama işiyaptığını; Bozcaada Tarım İlçeMüdürlüğüne 500 adet 4.000,00 TL değerindekibadem fidanı ve 1200 adet 6.000,00 TL değerindeki nar fidanıiçin toplam 10.000,00 TL.lik fatura kesildiğini; fatura ve sevkirsaliyesi ile fidanların Müdürlüğe teslimedildiğini; müvekkilinin fidan bedellerinin ödenmesiiçin önceleri sözlü başvuruda bulunduğunu, ödeneceğininbeyan edilmesi üzerine beklediğini, ödemenin gecikmesi nedeniyleyazılı başvuruda bulunduğunu; ancak yine ödemeyapılmadığını; noter kanalı ile çekilen ihtarnameye karşılık da ödemeyapılmadığını; bunun üzerine yapılan icratakibine de davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini,bu nedenlerle yapılan itirazın iptali ile alacağın % 40’danaz olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine kararverilmesi için iş bu davanın açılmasızorunluluğunun doğduğunu ifade ederek; Çanakkale 2.İcra Müdürlüğünün 2011/2299 E.Sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, alacağın %40 icra inkar tazminatı ve faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ÇANAKKALE 1.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:7.3.2013 gün ve E:2012/204, K:2013/60 sayı ile, davadilekçesini özetledikten sonra; davalı vekilinin, idareceyapılan sözleşmelerin Devlet ihale Kanunu'nda düzenlenenşekil şartlarında yapılması gerektiğini, davakonusu olayda, idare ile davacı arasında sözleşmeilişkisi bulunmadığını, davalının, davakonusu satımın tarafı olmadığını, adliyargının görevinin sözleşme ilişkisinin kurulmasındansonra başladığını, yargı yolubakımından davanın reddi gerektiğini savunmuşolduğu; Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün 2011/2299 sayılıdosyasının incelenmesi ile; davacı tarafından, BozcaadaTarım ilçe Müdürlüğü aleyhine, 16/03/2009tarihli faturaya dayanılarak 10.000 TL asıl alacak, 3.743,84 TLişlemiş faiz, toplam: 13.743,84 TL'nin, takip tarihinden asılalacağa işleyecek %15 faizi istemi ile takipbaşlatıldığı, borçluya ödeme emrinin26/04/2011 tarihinde tebliğ edilip, aynı tarihte Bozcaadaİlçe Tarım Müdürü vekili tarafından,davalıdan fidan alınmadığından, borçbulunmadığını bildiren itiraz üzerine takibindurduğunun belirlendiği; Mahkemelerince Bozcaada İlçeTarım Müdürlüğüne yazılan müzekkereyeverilen cevap ile; 2009 yılında müdürlükkayıtlarında, İsmail Karagöz'den 500 adet bademfidanı, 1200 adet nar fidanı alındığınailişkin bir belgeye rastlanmadığı, 14/03/2009 tarihli sevkirsaliyeli faturanın müdürlük kayıtlarında mevcutbulunmadığı, müdürlükçe yapılan fidanve benzeri alımlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunukapsamında alımların yapıldığını,müdürlüğün 4734 sayılı Kamu İhaleKanunu kapsamı dışında, sözleşme yapmaksızın,doğrudan fidan alma yetkisi mevcut bulunmadığınınbildirildiği; tüm dosya kapsamı ile; taraflararasındaki uyuşmazlığın, davalıya bağlıBozcada İlçe Tarım Müdürlüğütarafından, 2009 yılında davalıdan, dava konusufidanların alımı konusunda sözleşme yapılıpyapılmadığı noktasında toplandığı; davanıntarafının idare olduğu, taraflar arasındasözleşme ilişkisinin kurulup kurulmadığınınincelenmesinde, adli yargının görevlibulunmadığı, adli yargının görevininsözleşme ilişkisinin kurulmasından sonra çıkanitilaflarda başladığı gerekçesiyle; davanınkonusunun; idarenin dava konusu fidanları alıpalmadığı, bu konuda taraflar arasında sözleşmeilişkisi bulunup bulunmadığından kaynaklanıp,davalı tarafından, taraflar arasında sözleşmeilişkisi bulunmadığı iddia edildiğinden, idare iledavacı arasında kurulan bir sözleşme ilişkisi olupolmadığını belirlemenin, idari yargınıngörev alanı bulunduğundan, dava dilekçesinin yargıyolu bakımından reddine karar vermiş, bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı vekili dilekçesindebu kez, davasını ve davanın safahatınıanlattıktan sonra; davalı tarafından yapılan itirazınhukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilininmağduriyetine ve zarara uğramasına neden olduğunu,davalı tarafından Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün 2011/2299 E. Sayılıdosyasına yapılan itiraz işleminin iptaline, 10.000,00 TL. likfatura bedelinin faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine kararverilmesini istediklerini ifade ederek; Bozcada Tarım İlçeMüdürlüğünün 26.04.2011 tarih ve 73sayılı takibe itiraz edilmesine ilişkin idari işlemininiptali ile vekil edenin alacaklı olduğu 10.000,00 TL fatura bedelininfatura tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdanalınarak davacıya verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ÇANAKKALE İDAREMAHKEMESİ:10.10.2013 gün ve E:2013/842, K:2013/714 sayı ile,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14/3-amaddesinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönündende incelenecekleri, 15/1 -a maddesinde; 14. maddenin 3/a bendine göre adlive askeri yargının görevli olduğu konulardaaçılan davaların reddine karar verileceği, 14/6.maddesinde de, maddede sayılan hususların ilk incelemeden sonratespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. maddehükmünün uygulanacağı hükmüne yerverildiği; anılan Kanunun “İdari Dava Türleri veİdari Yargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralı bendinde:/ "a) (Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptaleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, / İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhaklan doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları, / (Değişik : 18.12.1999-4492/6md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar"ın idari dava türleri olarak sayılmışolduğu; kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzelkişilerine karşı açılan davalara bakılabileceği;yukarıya alınan yasa hükümlerine göre, idare hukukukuralları içinde kamu hizmetinin yürütülmesiamacıyla kamu gücü kullanılarak tesis edilen idariişlemler, idari eylemler ve idari sözleşmelerden doğanuyuşmazlıklar nedeniyle açılan davalarıngörüm ve çözümünün idari yargıya aitbulunduğu; dosyanın incelenmesinden; Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün 2011/2299 sayılı dosyadabelirtilen davacıdan herhangi bir fidan alımıyapılmadığı, müdürlüklerine gönderilenicra takibinin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğiiçerikli 26.04.2011 tarih ve 73 sayılı BozcaadaKaymakamlığı Tarım İlçeMüdürlüğü işleminin iptali ile alacaklıolduğu 10.000 TL fatura bedelinin yasal faiziyle birlikte tazminine kararverilmesi istemiyle açılan davanın konusunun, davacı tarafındanbaşlatılan icra takibine Bozcaada Kaymakamlığıncayapılan itiraz mahiyetinde bir yazı olduğununanlaşıldığı; bu verilerışığında, davacı ile davalı idarearasındaki icra takibine ilişkin özel hukuk ilişkisindenkaynaklandığı anlaşılanuyuşmazlığın, adli yargı yerlerindeçözümlenmesi gerektiği sonuç ve kanaatinevarıldığı gerekçesiyle; davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlü toplantısında; l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Davacı vekilince adliyargı yerinde, Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün E:2011/2299 Sayılıdosyasındaki itirazın iptaline, alacağın % 40 icra inkartazminatı ve faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle; idari yargı yerinde ise; Çanakkale 2. İcraMüdürlüğünün E:2011/2299 sayılıdosyasında belirtilen davacıdan herhangi bir fidan alımıyapılmadığı, müdürlüklerine gönderilenicra takibinin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğiiçerikli 26.04.2011 tarih ve 73 sayılı Bozcaada KaymakamlığıTarım İlçe Müdürlüğü işlemininiptali ile alacaklı olduğu 10.000 TL fatura bedelinin yasal faiziylebirlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açılması nedeniyle; 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesine göre olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için davanın “tarafları, konusuve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunması karşısında,adli ve idari yargı yerleri arasında aynı davalı aleyhineaçılan davada, her iki yargı yerinde ortak talep olan, Çanakkale2. İcra Müdürlüğünün E:2011/2299Sayılı dosyasındaki itirazın/ ya da icra takibininkaldırılmasına karar verilmesi yolundaki 26.04.2011 tarih ve 73sayılı Bozcaada Kaymakamlığı Tarım İlçeMüdürlüğü işleminin iptali istemi yönünden olumsuz görevuyuşmazlığın doğduğu; idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,adli yargıda icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyleaçılmış, görevsizlik kararınınardından, idari yargıda icra takibine yapılan itirazıniptali ile birlikte alacak talebinde bulunulmuştur. 2004 sayılı İcra veİflas Kanunu’nun “İlamsız takip”başlıklı Üçüncü Bap, 42-49. maddelerindetakip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58. maddesinde,takip talebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesinegöre, takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenen ödemeemrinin değişik 61. maddede öngörülen şekildetakip borçlusuna tebliğ edileceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir. İncelenen uyuşmazlıktaalacaklı konumundaki davacı tarafından, değişik 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptalidavası açılmıştır. Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminathükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır. (Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır. Anılan Yasanındeğişik 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliyemahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukunaözgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Olayda, davacının fidansatışından kaynaklanan alacağının davalı BozcaadaTarım İlçe Müdürlüğünden tahsiliiçin Çanakkale 2.İcra Müdürlüğündeilamsız takip başlattığı, davalı idarenin26.04.2011 tarih ve 73 sayılı yazı ile takibeyaptığı itiraz sonucu takibin durdurulmasına karar verilmesiüzerine; icra işlemine yapılan itirazın iptaliiçin önce adli yargıda, yapılan itirazıngörevsizlik nedeniyle reddedilmesinin ardından idari yargıyerinde dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, İcra veİflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göreaçılan itirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Çanakkale1.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Çanakkale 1.Asliye HukukMahkemesi’nin 7.3.2013 gün ve E:2012/204, K:2013/60 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 1.4.2014 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy