T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 372
KARAR NO : 2014 / 412
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET : Davalı Şirkette çalışırken Kurumun özelleştirilmesi nedeniyle başka kuruma nakledilen davacının, maaş nakil bildiriminin ilgili mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle uğradığı parasal kaybın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Y.A.
Vekili :Av. M.R.Ç.
Davalı :Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Vekilleri :Av.S.D., Av. A.A.
O L A Y :Davalı Şirkette görev yapmakta iken, 406 sayılıYasanın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılı Yasanın 22.maddesine göre adı Devlet Personel Başkanlığınabildirilen davacı 7.2.2007 tarihinde Çevre ve OrmanBakanlığı, Elazığ Orman BölgeMüdürlüğü, Diyarbakır Orman İşletmeMüdürlüğü emrine atanmıştır.
Davacıvekili, müvekkilinin işten çıkarılıp DevletPersonel Başkanlığına bildirildiği tarihte, eködemenin maaş nakil belgesinde gösterilmediğinden bahisle;fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla03.06.2006 tarihinden 15.09.2007 tarihine kadar ödenmeyen 650,00 TLYüksek Planlama Kurulu Kararları ve enflasyon farkındankaynaklı ücret alacaklarının, ödenmesi gerekenaylardan itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline kararverilmesi istemiyle 3.6.2011 tarihinde adli yargı yerinde TürkTelekomünikasyon A.Ş.ne karşı dava açmış;davalı tarafın talebi üzerine dava MaliyeBakanlığına da ihbar edilmiştir.
Diyarbakır2. İş Mahkemesi; 16.12.2011 gün, E:2011/675, K:2011/946sayı ile davanın kabulüne karar vermiş; bu kararakarşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay9. Hukuk Dairesi; 12.03.2012 gün, E:2012/8555, K:2012/7975sayılı ilamı ile hükmün esastan bozulmasına kararvermiş; Diyarbakır 2. İş Mahkemesi; 25.06.2012gün, E:2012/541, K:2012/490 sayı ile; önceki kararında direnmişve yeniden davanın kabulüne karar vermiştir.
Bukarara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineYargıtay Hukuk Genel Kurulu; 26.12.2012 gün ve E:2012/9-1550, K:2012/1420sayı ile; Uyuşmazlığın, 5473 sayılı Kanunadayalı olarak denge tazminatından kaynaklanan fark ücretalacağının belirlenmesi yönünden yapılanaraştırmanın yeterli olup olmadığınoktasında toplandığı; Hukuk GenelKurulu’nda yapılan görüşmeler sırasında5473 sayılı Kanuna dayalı olarak denge tazminatındankaynaklanan fark ücret alacağına ilişkin davalarda adliyargı mahkemelerinin görevli olup olmadığı hususununön sorun olarak değerlendirildiği; uyuşmazlığınçözümünde öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatınve davalı Türk Telekomünikasyon AŞ'nin ve bu kuruluştaçalışan personelin özelleştirme öncesi vesonrasındaki hukuki statüsününaçıklığa kavuşturulmasının zorunluolduğu; bilindiği üzere, Türk Telekomünikasyon AnonimŞirketinin, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'nun, 18.06.1994günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 4000 sayılı Yasa'yladeğiştirilen 1. maddesi uyarınca, Posta işletmesi GenelMüdürlüğü'nce yürütülentelekomünikasyon hizmetlerinin sermayesinin tamamı kamu kesimine aitolacak bir anonim şirket şeklinde yapılandırılmasısuretiyle kurulduğu ve 233 ile 399 sayılı KanunHükmünde Kararnamelere tabi bir kamu iktisadi kuruluşustatüsü verildiği; 29.01.2000 günlü ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve TelekomAŞ'nin özelleştirilmesi amacıyla yapısınınyeniden düzenlenmesine yönelik kurallar getiren 4502 sayılıYasa'nın 1. maddesi ile, 406 sayılı Yasa'nın 1. maddesineeklenen dokuzuncu fıkrada, Telekom'un, bu Kanun ve özel hukukhükümlerine tabi bir anonim şirket olduğu, Kamu iktisadiTeşebbüslerinin kuruluş, teşkilât ve faaliyetleri ileilgili mevzuatın Telekom'a uygulanmayacağı kuralına yerverildiği; anılan kuralın, 23.05.2001 günlü ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4673sayılı Yasa'nın 1 maddesi ile değiştirildiği veTelekom'un, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonimşirket olduğu, bu Kanun hükümleri saklı kalmaküzere, kamu İktisâdi teşebbüsleri de dahil,sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan kamu kurum,kuruluş ve ortaklıklarına uygulanan mevzuatın Telekom'auygulanmayacağının belirtildiği; ayrıca, TürkTelekom AŞ.nin 4502 sayılı Yasa'nın Geçici 3.maddesi ile 233 sayılı KHK'nin ekindeki "B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)" bölümünde yer alan kuruluşlarlistesinden çıkarıldığı; 4502 ve4673 sayılı Yasa'lar ile yapısı yeniden düzenlenenTürk Telekom'da çalışan personelin hukukistatüsünün de, 406 sayılı Yasaya 4502 sayılıYasa ile eklenen Ek 22. madde ile yeniden düzenlendiği, anılanmaddede Türk Telekom'daki kamu payı %50'nin altınadüşünceye kadar, Türk Telekom Yönetim Kuruluüyeliklerine atanacaklar dışında kalan personelin işmevzuatı uyarınca istihdam edileceği, iş mevzuatınagöre istihdam edilenlere ilişkin kayıt ve şartlarınYönetim Kurulu tarafından tayin olunacağı kurallarınayer verilmiş olduğu, ayrıca bu yasanın geçici 4.maddesinde, 4502 sayılı Yasanın yürürlüğegirdiği tarihte Türk Telekom'da 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye tabi olarak kadrolu veya sözleşmelipersonel statüsünde çalışmakta olanlardanisteyenlerin iş mevzuatına tabi personel statüsünegeçirileceği, iş mevzuatına tâbi personelstatüsüne geçmek istemeyenlerin mevcut statü, sosyal veözlük haklarıyla istihdamlarına devam olunacağıkurala bağlanarak, iş mevzuatına geçmek istemeyenlerinmevcut statü, sosyal ve özlük haklarının korunmuşolduğu; hisselerin fiilen devredildiği ve TelekomünikasyonHizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin İmtiyazSözleşmesi'nin imzalandığı 14.11.2005 tarihindensonra, hisselerinin yüzde elliden fazlası özel hukuk tüzelkişisine geçen Türk Telekomun kamu kuruluşuniteliğini kaybettiği; ancak, 406 sayılıYasa'nın Ek 29. maddesinin, 5398 sayılı Kanun'un 14. maddesi iledeğişik birinci fıkrasında, özelleştirme tarihiitibarıyla Türk Telekom'da çalışmakta olanpersonelin haklarının korunması amacıyla, hukuki statülerinive kamu kurumlarına nakil olanaklarını belirleyen bazıözel düzenlemelere yer verildiği, buna göre TürkTelekom hisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellininaltına düşmesi durumunda; Türk Telekom'da, Ek 22. maddenin(a) bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen aslî ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 399 sayılıKHK'ye tâbi olarak kadrolu veya sözleşmeli personelstatüsünde çalışanlar ve kapsam dışıpersonelin, kamu görevlerinden yüz seksen gün aylıksızizinli sayılacağı, aynı maddeye göre, bu personelinbelirtilen süre içinde Türk Telekom'daçalışmaya devam edeceği, malî ve özlükhaklarının Türk Telekom tarafından karşılanacağı,belirtilen süre içinde nakle tâbi personelden TürkTelekom tarafından hizmetine ihtiyaç duyulmayanların, tespitedildikleri tarihten, kendi isteği ile nakil talep edenlerin ise taleptarihinden itibaren en geç doksan gün içinde nakiliçin Türk Telekom tarafından Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilecekleri; anılan yasaldüzenlemeler karşısında Telekom AŞ.'ninözelleştirilmesi sonucunda, işlevsel görevlerde bulunan veikamesi kısa sürede imkansız personelin isteklerinebağlı olarak makul bir süre kamu görevlerindenaylıksız izinli sayılarak özel hukuk tüzelkişisinde çalışmalarına olanaksağlandığının anlaşıldığı, bunagöre, söz konusu personelin, aylıksız izinli olarakgeçen sürede kamu personeli statülerinin devam ettiği; diğer yandan, imtiyaz Sözleşmesi ile bir kamu hizmetiniyürütmek hakkını elde eden davalı şirkete, devirsonrasında yetişmiş personel yetersizliği nedeniyledoğabilecek aksaklıkların önüne geçilebilmesiiçin, 406 sayılı Yasa hükümleri ile tanınanayrıcalıkların sonucu olarak da, bünyesinde belli süreile çalışmaya devam eden söz konusu personelin kamukuramlarına naklen atanmasının sağlanmasıamacıyla kimi görevler yüklenmiş olduğu; bugörevler kapsamında 406 sayılı Yasa hükümleriuyarınca davalı şirket tarafından, hak sahibi personelininDevlet Personel Başkanlığı'na bildirmesi, bildirim ileberaber personelin nakledileceği kamu kurumunda yararlanacağıparasal haklara esas olmak üzere memur maaş nakil ilmühaberidüzenlenmesi, personelin ilişiğinin kesilmesi gibi işlemlerinbulunduğu; sayılan işlemlerin, idare hukuku alanındahukuki sonuçlar doğurduğu ve ilgili personelinnakledilecekleri kurumdaki statülerini, özlük ve parasal haklarınıbelirlemekte esas alındığı; belirtilen nitelikleriyle,söz konusu işlemlerin kamu personeli hakkında ve idare hukukualanında tesis edilmiş birer idari işlem niteliğinde olduklarınınanlaşıldığı; öte yandan, davalışirketin belirtilen statüsü ve özel yasahükümleri gereğince bazı kamusal ayrıcalıklara veyükümlülüklere sahip olması nedeniyle herhangi birözel hukuk tüzel kişisinden farklı bir hukuki statüiçinde bulunduğunun anlaşıldığı, bu nedenlediğer özel hukuk tüzel kişilerinden farklı birilişkisi bulunan tüzel kişilerin bazı işlemlerinin,nitelikleri esas alınmak suretiyle de idari işlem niteliğindebulunduğu; o halde, imtiyaz sözleşmesi ile bir kamu hizmetiniyürütmekle görevli ve yetkili kılınmasınedeniyle, diğer özel hukuk tüzel kişilerinden farklıolarak kimi kamusal ayrıcalıklara veyükümlülüklere tabi olan, 406 sayılı Yasa hükümleriile kamu kurumlarına nakil hakkı bulunan diğer bir ifade ilekapsam dışı nakle tabi personeli ile ilgili olarak bazıkamusal görevler yüklenen davalı şirketin, belirtilengörevleri kapsamında tesis ettiği işlemlerin idariişlem niteliğinde olduğu ve bu işlemlerden kaynaklananuyuşmazlıkların idari yargının görevindebulunduğunun kabul edilmesi gerektiği; somut uyuşmazlıktaözelleştirmeden önce statü hukuku hükümlerinetabi davacı niteliğindeki personelin, özelleştirmesonrası belirli bir süre içinde davalı ile özelhukuk hükümlerine tabi olarak iş sözleşmesikapsamında çalıştırıldığı, nakledildiğindetekrar statü hukuku kapsamına girdiği; davacınıniş sözleşmesi ile çalıştığıdönemde, davalı şirkete davacının ücretikonusunda “artış oranının, kamudaki memur maaşartış oranında” olacağı yönündeyükümlülük getirildiği gibi, 406 sayılı Yasahükümleri uyarınca davalı şirkete, hak sahibipersoneli Devlet Personel Başkanlığına bildirmesi; bildirimile beraber personelin nakledileceği kamu kurumundayararlanacağı parasal haklara esas olmak üzere memur maaşnakil ilmühaberi düzenlenmesi; personelin ilişiğininkesilmesi gibi işlemler yaptırıldığınıngörüldüğü; bu işlemlerin idare hukukualanında hukuki sonuçlar doğurduğu ve ilgili personelinnakledilecekleri kurumdaki statülerini, özlük ve parasalhaklarını belirlediği, söz konusu işlemlerin kamu personelihakkında ve idare hukuku alanında tesis edilmiş birer idariişlem niteliğinde olduklarının açık olduğu,idari işlemlerle ilgili uyuşmazlığın ise adliyargı yerinde değil, idari yargı yerindeçözümlenmesi ve 5473 sayılı Kanundan kaynaklanan eködeme alacağının tahsili istemiyle, anılan idareyekarşı açılan davalarda, idari yargı yeriningörevli olduğunun kabul edilmesi gerektiği; nitekim,Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 07.04.2011 gün2011/55 E. 2011/205 K. sayılı kararında da kamusal görevleryüklenen davalı şirketin bu görevleri kapsamında, 5473sayılı Kanun gereği tesis ettiği işlemlerin idariişlem niteliğinde olduğu ve bu işlemlerden kaynaklananuyuşmazlıkların idari yargının görevindebulunduğuna karar verilmiş olduğu; bu durumda mahkemece; somutuyuşmazlıkta idari yargı mahkemelerinin görevliolduğunun kabulü ile bu doğrultuda karar verilmesi gerekirken,yanılgılı değerlendirme ile önceki kararda direnilmesininusul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle;Diyarbakır 2. İş Mahkemesi’nin direnme kararınınbozulmasına karar vermiştir.
DİYARBAKIR2. İŞ MAHKEMESİ; 26.4.2013 gün, E:2013/270, K:2013/279sayı ile, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bozma ilamına uymaksuretiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş,bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR3. İDARE MAHKEMESİ: 4.6.2013 gün ve E:2013/1639, K:2013/430sayı ile, telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulanulusal ve uluslararası ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini31.12.2003 tarihine kadar “tekel” olarak yürütmeklegörevli kılınan ve çoğunluk hisseleri kamuya aitbulunan Türk Telekom’un, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, ancak kuruluş yasasındaki son düzenlemelerile kendine özgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamupayı %50’nin altına düşünceye kadar kamukuruluşu niteliğini taşıyan bir kuruluş olduğu;özelleştirme kapsamında bulunan Türk TelekomünikasyonA.Ş.’deki tamamı Hâzineye ait bulunan hisselerden %55’inin, 14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesiile Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’yesatıldığı; olayda, davalının hisse devir(14.11.2005) tarihinde çalışmakta iken 406 sayılıYasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adı Devlet Personel Başkanlığınabildirilen ve sonrasında kamu kurumu emrine atanan davacıtarafından; 03.6.2006-15.9.2007 tarihleri arası Yüksek PlanlamaKurulu Kararları ve enflasyon farkından kaynaklı ödenmeyenücret alacağı toplamı olan 650,00-TL'sinin; emsalyargı kararlarına karşın Diyarbakır İşMahkemesi'nde açılan davanın görev yönüylereddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanınaçıldığı belirtilerek yasal faiziyle birlikteödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun “İdari Dava Türlerive İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralıbendinde, idari dava türlerinin olarak sayıldığı,kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzelkişilerine karşı açılan davalarabakılabileceği; buna göre, iptali istenilen işlemin tesisedildiği tarihte davalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliğitaşımayan Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin olmasıkarşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmışbir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksızolduğundan; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı;nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 05.07.2010 tarih ve E:2010/56,K:2010/157 sayılı kararı ile de, iş mevzuatına tabikapsamdışı personel olarak çalışmakta ikenkurumun özelleştirilmesi nedeniyle memur olarak atamasıyapılan şahsın, maaş nakil ilmühaberinin 4046sayılı Yasa'nın 22. maddesine uygun düzenlenmemesisonucunda hak kaybına uğradığını ilerisürerek maaş nakil ilmühaberinin yeniden düzenlenmesi vemaddi zararın faizi ile birlikte tazmin edilmesi istemiyleaçtığı davada, davanın görüm veçözümünde Adli Yargı yerinin görevliolduğuna hükmetmiş olduğu gerekçesiyle; davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a.maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine kararvermiş; bu karara karşı yapılan itiraz üzerineDiyarbakır Bölge İdare Mahkemesi 28.10.2013 gün ve E:2013/1905,K:2013/1812 sayı ile hükmün onanmasına kararvermiş; karar düzeltme istemi Diyarbakır Bölge İdareMahkemesinin 22.1.2014 gün ve E:2014/131, K:2014/119 sayılıkararı ile reddedilmiş ve Mahkeme kararıkesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, davacı vekilinin talebi üzerine, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle, UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalıkurumda görev yapmakta iken,406 sayılı Yasa'nın Ek-29.maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adıDevlet Personel Başkanlığına bildirilen, sonrasındabaşka bir kamu kurumu emrine atanan davacı tarafından, maaşnakil ilmühaberinin yanlış düzenlendiğiiddiasıyla yeniden düzenlenmesi ve bundan kaynaklı olduğuiddia olunan zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
1953 tarih ve6145 sayılı Yasa ile, Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf veTelefon İşletmesi kurulmuş; 1924 tarih ve 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000 sayılıYasa’yla değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler, Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise, “Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi(Şirket)” tarafından yürütülecek şekildeyeniden yapılandırılmıştır.
27.1.2000tarih ve 4502 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile, 406sayılı Yasa’nın 1. maddesine eklenen dokuzuncufıkrada, “Türk Telekom, bu Kanun ve özel hukukhükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Kamu İktisadiTeşebbüslerinin kuruluş, teşkilât ve faaliyetleri ileilgili mevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sadece, TürkiyeBüyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleriuygulanır” denilmiş; anılan fıkra hükmü,12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa’nın 1. maddesi iledeğiştirilmiş ve “Türk Telekom, bu Kanun ve özelhukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Bu Kanunhükümleri saklı kalmak üzere, kamu iktisaditeşebbüsleri de dahil, sermayesinin yarısından fazlasıkamuya ait olan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulananmevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sermayesinin yarısındanfazlası kamuda kaldığı sürece, TürkiyeBüyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.16.7.1965tarihli ve 697 sayılı Kanun ile milli güvenlik ve kamudüzeniyle sıkıyönetim ve seferberlik hallerindetelekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır”; Ek 29.maddesinin 3.7.2005 gün ve 5398 sayılı Kanun’un 14.maddesi ile değişik birinci fıkrasında, “TürkTelekom hisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellininaltına düşmesi durumunda; Türk Telekomda ek 22 nci maddenin(a) bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen aslî ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarakkadrolu veya sözleşmeli personel statüsünde çalışanlarve kapsam dışı personel, kamu görevlerinden yüzseksengün aylıksız izinli sayılır…”denilmiştir.
Öteyandan; 406 sayılı Yasa’nın 4502 sayılı Yasa iledeğişik 2. maddesinin (c) bendinin birinci alt bendinin birincicümlesinde, “Türk Telekom; telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini, 31.12.2003 tarihine kadar bu Kanunve görev sözleşmesi çerçevesinde tekel olarakyürütür” denildikten sonra, anılan (c) bendininbirinci alt bendine 12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa ile eklenenüçüncü cümlede, “Ancak, TürkTelekom’daki kamu payı %50’nin altınadüştüğünde, Türk Telekom’un tüm tekelhakları 31.12.2003 tarihinden önce de olsa ortadan kalkmışolur” denilmiş; 4502 sayılı Yasa’nınGeçici 3. maddesi ile de Türk Telekomünikasyon A.Ş., 233sayılı KHK’nin ekindeki “B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)” bölümünde yer alankuruluşlar listesinden çıkarılmıştır.
Budüzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulan ulusal veuluslararası ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihinekadar “tekel” olarak yürütmekle görevlikılınan ve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunanTürk Telekom’un, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, ancak kuruluş yasasındaki son düzenlemelerile kendine özgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı%50’nin altına düşünceye kadar kamu kuruluşuniteliğini taşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’dekitamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i, BakanlarKurulu’nun 25.7.2005 tarih ve 2005/9146 sayılı “Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi (TürkTelekom)’nin % 55 Oranındaki Hissesinin Blok OlarakSatışına İlişkin Nihai Devir İşlemlerine DairKararın Yürürlüğe Konulması HakkındaKarar”ı uyarınca, 14.11.2005 tarihli Hisse SatışSözleşmesi ile (6.550.000.000 USD. bedelle) OjerTelekomünikasyon A.Ş.’ne satılmıştır.
Bu süreceparalel olarak Türk Telekom personelinin durumu incelendiğinde:
TürkTelekom A.Ş., 4502 sayılı Yasa’nın 29.1.2000 tarih ve23948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğegirdiği dikkate alındığında, 29.1.2000 tarihiitibariyle 233 sayılı KHK kapsamıdışında kalmış ve anılan KHK eki cetvellerdençıkarılmış olması nedeniyle,Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunan kamu iktisadi teşebbüslerindesözleşmeli veya kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğu yolundaki İlke Kararı kapsamıdışında değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan4502 sayılı Yasa’nın 13. maddesi ile 406 sayılıYasa’ya eklenen Ek 22. maddenin (a) bendinde, “a) Personelinstatüsü: Telekomünikasyon hizmetlerinin gerektirdiği aslive sürekli görevler telekomünikasyon alanında sekizyıl tecrübeye sahip ve en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş bir genel müdür ile kadro,unvan, derece ve sayıları Yönetim Kurulunun önerisi veBakanlığın teklifi üzerine bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüzseksengün içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenenkadrolarda istihdam edilen personel eliyle yürütülür. Bupersonel hakkında bu Kanunda öngörülen hükümlersaklı kalmak üzere 399 sayılı Kanun HükmündeKararname hükümleri uygulanır. Bunlarındışında kalan personel iş mevzuatı uyarıncaistihdam edilir. İş mevzuatına göre istihdam edilenlereilişkin kayıt ve şartlar Yönetim Kurulu tarafındantayin olunur” hükmüne yer verilmiş; bu benthükmü, 4673 ve 5189 sayılı Yasalarla yapılandeğişiklikler sonucunda; “a) Personelin statüsü: (Ekibare: 12.5.2001-4673/6. md.) Türk Telekomdaki kamu payı%50’nin altına düşünceye kadar, Türk TelekomYönetim Kurulu üyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğunaatanabilme genel şartlarına sahip olma ve en az dörtyıllık yüksek öğrenim görme şartlarıaranır. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle:16.6.2004-5189/12 md.) Bunların dışında kalan personeliş mevzuatı uyarınca istihdam edilir. İşmevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkin kayıt veşartlar Yönetim Kurulu tarafından tayin olunur”hükmünü almış; aynı maddenin (b) bendinin ikinciparagrafında da iş mevzuatına tabi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır. 406sayılı Yasa’nın anılan Ek 22.maddesi uyarınca, TürkTelekom A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne ait asli vesürekli kadrolar belirlenerek 4.4.2000 tarih ve 24010 (Mükerrer)sayılı R.G. de yayımlanan 31.3.2000 tarih ve 2000/331sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan listede: merkezteşkilatı için 100 ve taşra teşkilatı için100 (6 Bölge Müdürü, 12 Bölge MüdürYardımcısı ve 82 İl Telekom Müdürü) kadroihdas edilmiş; öte yandan, aynı Yasa maddesinin verdiğiyetkiye dayanılarak hazırlanan “Türk TelekomünikasyonA.Ş. Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği”adı altındaki düzenleme, Yönetim Kurulunun 31.8.2000 tarihve 407 sayılı kararıyla kabul edilmek suretiyleyürürlüğe konulmuştur. Kanunla,Kurumda görev yapan personelden asli ve sürekli görev yapacakolanları kadro unvanı itibariyle belirlemek konusunda BakanlarKurulu'na yetki verildiği açıktır. Bu yetki 4502sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği29.1.2000 tarihi ile 5189 sayılı Kanun’unyürürlüğe girdiği 2.7.2004 tarihleri arasındageçerli olmuştur. Anayasa’nın128. maddesinde, “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri vediğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarınagöre yürütmekle yükümlü oldukları kamuhizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler,memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür”denilmiştir. 406sayılı Yasa’nın Ek 29. maddesinin 3.7.2005 tarih ve 5398 sayılıKanun’la değişik birinci fıkrasında, “TürkTelekom hisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellininaltına düşmesi durumunda; Türk Telekomda ek 22 nci maddenin(a) bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen asli ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kadroluveya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzseksen gün aylıksız izinlisayılır. Bu personel belirtilen süre içinde TürkTelekomda çalışmaya devam eder ve hisse devir tarihinden nakliiçin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleritarihe kadarki aylık ücret, harcırah, sağlıkgiderleri, cenaze giderleri ve ölüm yardımı ile diğermali ve özlük hakları Türk Telekom tarafındankarşılanır…” denilerek, yasa koyucu tarafındanTürk Telekom’da 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye tabi olarak sözleşmeli personelstatüsünde çalışanlar ile kapsam dışıpersonel, kamu personeli sayılmıştır. Olayda,davalının hisse devir (14.11.2005) tarihinde davalıkuruluşta çalışmakta iken, 406 sayılıYasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adı Devlet Personel Başkanlığınabildirilen ve sonrasında başka bir kamu kurumu emrine atanandavacı tarafından, maaş nakil ilmühaberinin yenidendüzenlenmesi ve yanlış düzenlenmesi sebebiyleuğranıldığı iddia olunan zararın tazminiistemiyle 3.6.2011 tarihinde dava açılmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde: “a)(Değişik: 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup;kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir. Bunagöre, iptali istenilen işlemin tesis edildiği ve davanınaçıldığı tarihte davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması karşısında, idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundansöz etmek olanaksız olduğundan,uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı görevli olduğundan Diyarbakır 2. İşMahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır2.İş Mahkemesi’nin 26.4.2013 gün, E:2013/270, K:2013/279sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 1.4.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy