T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 188
KARAR NO : 2014 / 233
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET:Polis memuru olan davacı tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın, davacının; ‘’ 1. Adi Malul olduğu, 2. Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapamayacağı, ateşli silah taşıyamayacağı, 3. Genel İdare Hizmetler Sınıfında görev yapabileceğine’’ dair rapor ve bu rapor neticesi yapılmış olan, Genel İdare Hizmetler Sınıfına tercih zorunluluğuna ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :O.S.
Vekili : Av. A.K.
Davalılar :1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. S.D. (Adli Yargıda)
2- İçişleri Bakanlığı
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;polis memuru olan davacının İçişleriBakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’nün 15.09.2010 tarih ve 160200sayılı yazılarıyla tebliğ edilen; Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı’nın 2.9.2010 tarih ve77.883.106 sayılı raporu ile Genel İdare HizmetlerSınıfında görevine devam ettiğini, bu raporda davacının; Adi Malul olduğu, Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevyapamayacağı, ateşli silah taşıyamayacağı, Genelİdare Hizmetler Sınıfında görev yapabileceğihususlarının belirtildiğini ifade ederek,İçişleri Bakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’nün 15.09.2010 tarih ve 160200sayılı yazılarıyla tebliğ edilen; Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı’nın 2.9.2010 tarih ve77.883.106 sayılı, davacının; ‘’ 1. Adi Malulolduğunu, 2. Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevyapamayacağına, ateşli silahtaşıyamayacağına, 3. Genel İdare HizmetlerSınıfında görev yapabileceğine’’ dair (burapor neticesi yapılmış olan, Genel İdare HizmetlerSınıfında tercih zorunluluğun da) raporun iptaline kararverilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Eskişehir 2.İdareMahkemesi: 18.02.2011 gün ve E:2010/1323,K:2011/133 sayı ileözetle, “…davacı hakkında, 5510 sayılıYasanın 95.maddesi uyarınca Sosyal Sigortalar SağlıkKurulunca adi malul olduğuna, Emniyet Hizmetleri Sınıfındagörev yapamayacağına, Genel İdari HizmetlerSınıfında görev yapabileceğine ilişkin olarakdüzenlenen raporun iptali istemine ilişkin uyuşmazlığın5510 sayılı Kanun’un uygulanmasından doğduğuanlaşılmakla, iş bu davanın görüm veçözümünde genel görevli mahkeme olan işmahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, söz konusu işleme karşıaçılan dava mahkememizin görev alanına girmemektedir.’’demek suretiyle davanın görev yönünden reddine kararverilmiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle bukez adli yargı yerinde dava açmıştır.
Eskişehirİş Mahkemesi: 09.08.2011 gün ve E:2011/635, K:2011/1086 sayıile özetle; “…5521 Sayılı İş Mahkemeleriyasasının 1.maddesinde hangi davalara İş Mahkemelerinin bakacağıaçıkça düzenlenmiştir. Anılan yasa maddesindeişçi sayına kimseler ile işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ve ayrıcaişçi sigortaları kurumlan ile sigortalılar veya yerinekayım olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara bakacağı belirtilmiştir.
Davacıgenel idari hizmetler sınıfında çalışan veemekli sandığına tabi memur statüsünde olan birkişidir. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulühakkındaki kanunun 2.maddesinde idari işlemler hakkında menfaatiihlal edilenler tarafından açılacak iptaldavalarının idari yargıda görüleceğidüzenlenmiştir. Yapılan işlem idari bir işlemdir.Davacı alınan rapor doğrultusunda genel idari hizmetlersınıfına geçirilmiş ve halen bu sınıftagörev yapmaktadır. Alınan raporda SGK'nın herhangi biretkisi bulunmamaktadır. Söz konusu raporlar davacının dahaönce çalışmış olduğuİçişleri Bakanlığı tarafından aldırılmışve daha sonra bu raporlara istinaden davacının genel idari hizmetlersınıfına geçirilmesi sağlanmıştır.Yapılan işlemler tamamen idari işlemlerdir. Davacınınrapora sevk edilmesi, rapor alınması, tamamen bağlıolduğu idare tarafından yapılmıştır, idaremahkemesinin görevsizlik kararında belirtildiği 5510Sayılı Yasanın 95.maddesi ve 101.maddesinin bu olaydauygulanması mümkün değildir. İdare Mahkemesininsöz konusu yasa maddelerine yanlış anlam vererek sanki rapor SGKtarafından alınmış ve davacının görevi kurumtarafından değiştirilmiş gibi değerlendirerekgörevsizlik kararı vermiştir. 5521 Sayılı Yasanın1.maddesinde hangi tür davalara İş Mahkemelerininbakacağı açıkça düzenlenmiştir, idaretarafından düzenlenen işlemlere İş Mahkemesininbakması anılan yasa hükmü çerçevesindemümkün değildir. Dolayısı ile davadosyasının görev yeri nedeni ile reddine karar vermekgerekmiştir.” demek suretiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir.
İşbu karara yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 21.Hukuk Dairesi 31.01.2013 gün, E:2011/14522, K:2013/1675 sayılıilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş vekarar bu şekilde kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, adli yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, idari yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Polis memuru olan davacıtarafından, İçişleriBakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’nün 15.09.2010 tarih ve 160200sayılı yazılarıyla tebliğ edilen; Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı’nın 2.9.2010 tarih ve77.883.106 sayılı, davacının; ‘’ 1. Adi Malulolduğu, 2. Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevyapamayacağı, ateşli silah taşıyamayacağı,3. Genel İdare Hizmetler Sınıfında görev yapabileceğine’’dair rapor ve bu rapor neticesi yapılmış olan, Genel İdareHizmetler Sınıfına tercih zorunluluğunun iptaline kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; Sosyal Sigorta YüksekSağlık Kurulu’nun 06.08.2010 gün, 56/4487 sayılıkararı ile davacının 1-Adi malul olduğuna, 2-EmniyetHizmetleri sınıfında görev yapamayacağına,ateşli silah taşıyamayacağına, 3-Genel İdariHizmetler sınıfında görev yapabileceğine kararverilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı SosyalSigortalar Genel Müdürlüğü Kamu GörevlileriEmeklilik İşlemleri DaireBaşkanlığı’nın,İçişleriBakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’ne yazdığı 02.09.2010gün, 77.833.106 sayılı yazısında; davacı O.S.adına Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesincedüzenlenen 30.04.2010 gün ve 2677 sayılı raporun SosyalSigortalar Yüksek Sağlık Kurulunca 5510 sayılıKanun’un 95.maddesi gereğince 06.08.2010 günü incelenmesineticesinde, davacının; 1-Adi Malul olduğuna, 2-EmniyetHizmetleri Sınıfında görev yapamayacağına,ateşli silah taşıyamayacağına, 3-Genel İdareHizmetler Sınıfında görev yapabileceğine kararverildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
İçişleri Bakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’nün, Eskişehir EmniyetMüdürlüğü’ne hitaben yazmışolduğu 15.09.2010 gün, 160200 sayılı yazısı ile,davacı O.S. adına düzenlenen raporların SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığınca incelenmesi neticesinde02.09.2010 gün ve 77.833.106 sayılı kararınalındığını, bu karar doğrultusunda O.S.’ya;Malulen emekli olması ya da hizmet sınıfının EmniyetHizmetleri Sınıfından, Genel İdare HizmetlerSınıfına aktarılması yönünden dilekçeile tercihte bulunması gerektiğinin, Tercihini, Genel İdareHizmetler Sınıfına aktarılması yönündekullanması halinde atanmak istediği yerin bildirilmesinin, Malulenemekli olması yönünde tercihte bulunması halinde ise, 5adet vesikalık fotoğraf, nüfus cüzdanı fotokopisi ileemekli olduktan sonraki ikamet adresinin bildirilmesinin, Tercihini bildirirdilekçenin ivedi gönderilmemesi halinde ise bahse konu karargereğince malulen emekliye sevk edileceğinin tebliğinin talepedildiği anlaşılmıştır.
Belirtilen bu işlemler neticesinde de, İçişleri Bakanlığı Emniyet GenelMüdürlüğü’nün 15.09.2010 tarih ve 160200sayılı yazılarıyla tebliğ edilen; Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı’nın 2.9.2010 tarih ve77.883.106 sayılı, davacının; ‘’ 1.Adi Malulolduğu,2.Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevyapamayacağı,ateşli silah taşıyamayacağı,3.Genel İdare Hizmetler Sınıfında görevyapabileceğine ’’ dair rapor ve bu rapor neticesiyapılmış olan, Genel İdare HizmetlerSınıfına tercih zorunluluğu işleminin iptaline kararverilmesi istemiyle görülmekte olan davanınaçıldığı anlaşılmıştır. Davacının iptalini talep ettiği söz konusu raporözü itibariyle, Sosyal Sigorta Yüksek SağlıkKurulu’nun 06.08.2010 gün, 56/4487 sayılı,davacının 1.Adi Malul olduğu,2.Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevyapamayacağı, ateşli silah taşıyamayacağı,3.Genel İdare Hizmetler Sınıfında görevyapabileceğine dair kararı olup, Sosyal Sigorta YüksekSağlık Kurulu bahse konu işlemi 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun95.maddesine göre yapmaktadır. Buna göre; 5510 sayılı Kanun’un Sağlık Raporlarının Usul veEsaslarının Belirlenmesi başlıklı 95.maddesinde;‘’ Bu Kanun gereğince,yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere,çalışma gücü kaybı, geçici işgöremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ileiş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanmagücü veya çalışma gücü kaybına esasteşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usul veesaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlıkhizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleribelirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu vedayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlıkhizmet sunucusuna iade ederek belirlenen bilgileri içerecek şekildeyeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kuruluraporu ve dayanağı tıbbi belgeler ile gerekli diğerbelgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi içinyapılacak sevklere, vazife malûllük derecesini işkazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslektekazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanmagücünün kaybı derecelerine ilişkin usulüne uygundüzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğerbelgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde,durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca kararabağlanır. Bu maddenin uygulamasına ilişkinusul ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikteçıkaracağı yönetmelikledüzenlenir.’’ hükmü yer almakta,dolayısıyla davaya konu uyuşmazlık 5510 sayılıKanun’un 95.maddesinin uygulanmasından kaynaklanmaktadır.Sözkonusu sağlık kurulu raporu ve buna dayalı olarak tesis edilenmalullük/sınıf değişikliği kararları esasitibariyle birer idari işlem olmakla beraber; 5574 sayılıKanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 01.10.2008tarihinden sonra kamu görevlisi statüsüyle 5510 sayılıKanun’a tabi olarak göreve başlayanlar yönünden, 5510sayılı Kanun’un 101.maddesi uyarınca İşMahkemeleri bu konudaki ihtilaflarda da genel yetkili mahkemelerdir. 31.5.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göreücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendihesabına çalışanlar (Bağ-Kur’lular),tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar(Tarım Bağ-Kur’luları), tarım işlerindeücretle çalışanlar, (Tarım sigortalıları),devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçici maddelerlekorunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlıkhizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beşfarklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hak vehükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır.5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılı kararıyla,anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanununyürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. EmekliSandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görevyapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğersigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanundadüzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenen Geçici1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle, 5754 sayılı Kanununyürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce5510 sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin birincifıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ilediğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimleri hakkında,bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleride dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan dava AnayasaMahkemesi’nin 30.3.2011 tarihve E: 2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir. 5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan“…bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı retle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ileemekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlarve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir,Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanın bütünlüğüve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanun hükümlerininuygulanması ile ortaya çıkan uyuşmazlıklarınçözümünde iş mahkemeleriningörevlendirilmesinde Anayasa’ya aykırılıkgörülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargınıngörevinin devam edeceği açıktır…” Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin veAnayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden öncememur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaktaolanlar, daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanunhükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleribakımından da aynı Kanun hükümlerinin uygulanmayadevam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğegirmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarakçalışmaya başlayanların ise 5510 sayılıKanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabisigortalı sayılacağı ve haklarında 5434sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanununöngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceğiaçıktır. Kaldı ki; T.C.Anayasası’nın 158.maddesindeki “…diğermahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır ” hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesikararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır. Bu durumda,5510 sayılıKanun'un yürürlüğe girmesinden önceiştirakçi sıfatıyla çalışmakta olanmemurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerindenileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden SosyalGüvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağımuamelelerin “idari işlem” ve “idari eylem”niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-amaddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davalarıkapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'unyürürlüğe girdiği tarihten önce emekli sandığıiştirakçisi olan davacı tarafından açılandavanın, görüm ve çözümünün idariyargı yerinde görüleceği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Eskişehir 2. İdareMahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin 18.02.2011gün ve E:2010/1323, K:2011/133 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA 3.3.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy