T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 201
KARAR NO : 2014 / 244
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET :Sigortalı aracın uğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesi istemiyle açtığı rücuen tazminat davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı : G. Sigorta A.Ş.
Vekilleri : Av. M.H.G., Av. Buket F.K.Ç.
Davalı : Sincan BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. Ş.D.
O L A Y : Davacı şirket vekili, davadilekçesinde, müvekkili şirkette sigortalı 06 BV 7888plakalı aracın, 06.09.2012 tarihinde geçirdiği trafikkazası neticesinde hasarlandığını; olayneticesinde araçta 7.306.00 -TL’lik hasar meydana geldiğini,tespit edilen hasar bedelinin sigortalı vasıta sahibineödendiğini; Trafik Tespit Tutanağına göre,olayın meydana gelişinde davalı kurumun % 25 oranında yolkusurunun saptandığını; hasar nedeniylesigortalısına tazminat ödeyen müvekkili şirketin, TTK’nun1301’nci maddesine göre sigortalısının haklarınahalef olarak kusur nispetine göre işbu davayı açmaya hakkazandığını ifade ederek; fazlaya ait dava ve talep haklarısaklı kalmak kaydıyla, davalı idarenin %25'lik kusurunakarşılık gelen 1.826,00 TL tazminatın, ödemegünü olan 06.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 13.İDARE MAHKEMESİ:22.3.2013 gün ve E:2013/381, K:2013/435 sayı ile, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Görevli veYetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesinde,"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafık kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. / Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir." hükmüne yer verildiği; uyuşmazlığın, karayolunun bakım veonarımındaki kusur nedeniyle oluştuğu iddia edilenzararın tazmini istemine ilişkin olduğuanlaşıldığından, Yasanın yukarıda belirtilenhükümleri karşısında, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'ndan kaynaklı sorumluluk davasıniteliğinde bulunan bu davanın görüm veçözümünde idari yargı yerinin değil, adliyargı yerinin görevli bulunduğu sonucunavarıldığı; nitekim; Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü'nün 05.11.2012 tarih ve E:2012/144, K:2012/224sayılı kararının da bu yönde olduğugerekçesiyle; 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir.
Davacışirket vekili bu kez, aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
SİNCAN4.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:8.7.2013 gün ve E:2013/148, K:2013/198sayı ile, dava konusu kazanın davalı Belediyenin yolyapımı nedeni ile kamu hizmeti ifası nedeni ilegerçekleşen idari işlemden ve bu suretle hizmet kusurundankaynaklanan kusuru nedeni ile gerçekleştiği iddiasıyladavalı İdarenin hizmet kusuruna dayanılarak rücuen tazminattalebinde bulunulduğu, her ne kadar dava konusu olay nedeni ile Ankara 13.İdare Mahkemesinin 22/03/2013 gün ve 2013/381-435 Esas Kararsayılı yargı yolu nedeni ile görevsizlik kararı ilereddedildiği anlaşılmış ise de, İdarenin hizmetkusurundan kaynaklanan nedenlerle doğan trafik kazalarında, idareninhizmet kusurundan kaynaklanan tazminat taleplerinin idari Yargı yerindedava konusu edilebileceği, bu konuda müstekar Yargıtay 4. HukukDairesi içtihatlarında isabetle belirtildiği gibi, (dosyayabilgisayar çıktısı konulan,“Yargıtay 4.HukukDairesinin 22/11/2012 tarih 2012/14110-17727 Esas-Karar sayılıkararında "haksız eylem nedeniyle uğranılanzararın davalı Belediyeye ödetilmesinde, davalı BelediyeninAnayasa'nın 130. Maddesi gereğince Kamu Tüzel Kişisi olup,eylem ve işlemlerinin kamu hizmeti olarak değerlendirilmesigerekmesine ve hizmet kusuru
nedeniyle zarar tazmini davasının, 2577 sayılı idariYargılama Usulü Yasası'nın
2/1-b maddesi gereğince tam yargı davası olarak idari yargıyerinde açılması
gerektiğinden, Mahkemenin görevsizliği nedeni ile davadilekçesinin reddine karar
verilmesi" hususunun belirtilmiş olması; yine Mahkemelerineaçılan bu davayla aynı bir
olayda; dosyaya bilgisayar çıktısı konulan Yargıtay4.Hukuk Dairesinin 18/12/2012 tarih
2012/10089-19521Esas-Karar sayılı kararında "belediyece yolçalışması sırasında gerekli
önlemler alınmadığından meydana geldiği iddiaolunan trafik kazasından dolayı
uğranılan zararın davalı Belediyeye ödetilmesinde,davalı Belediyenin Anayasa'nın 130.
Maddesi gereğince Kamu Tüzel Kişisi olup, eylem veişlemlerinin kamu hizmeti olarak
değerlendirilmesi gerekmesine ve hizmet kusuru nedeniyle zarar tazminidavasının
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası'nın2/1-b maddesi gereğince tam yargı davası
olarak idari yargı yerinde açılması gerektiğinden,Mahkemenin görevsizliği nedeni ile
dava dilekçesinin reddine karar verilmesi "hususununbelirtilmiş olması)dava konusu
olayda bahsedilen ve Ankara 13. İdare Mahkemesinin kararındabelirtilen 2918 Sayılı
Trafik Kanununun, görevli yetkili Mahkeme başlıklı 110.Maddesinde "işleteni veya sahibi
devlet veya diğer kamu kuruluşu olan araçların sebebiyetverdiği zarara ilişkin olanlar dahil
bu Kanundan doğan sorumluluk davaları Adli Yargıdagörülür" hükmünün davaya karışan
araçlar yönünden özel araç-kamu aracıayrımı yapmaksızın, özel ya da kamuya aitaraçların
karıştığı kazalardan dolayı açılantrafik kazasından kaynaklanan davaların Adli Yargı yerinde
görüleceğinin belirtildiği, oysa dava konusu olaydaDavalı idareye ait kamu aracının kazaya
karışmasının söz konusu olmadığı,kazanın meydana gelmesinde davalı İdarenin hizmet
kusurunun söz konusu olduğu, idarenin hizmet kusurundan kaynaklanandavalarda da
Adli Yargı yerinin görevli olmadığı, İdariYargı yerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle; davanın görevsizliknedeni ile usulden reddine karar vermiş; temyiz edilmesiüzerine bu karar Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 5.11.2013 gün veE:2013/17029, K:2013/15063 sayılı kararıyla onanmış veMahkeme kararı kesinleşmiştir.
Davacışirket vekili adli ve idari yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE :Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararına ilişkindava dosyası temin edilmeden gönderildiği görülmekteise de; idari yargı kararının kesinleşme durumunugösteren onaylı bir örneğinin Mahkemesindenistenildiği ve sonuçta usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, sigortalı aracınuğradığı hasarı ödeyen sigorta şirketinin,zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan bir rücuentazminat davasıdır.
2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı;10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmanın, gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafikışıklı işaretleri, işaret levhaları koymakve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimleriningörev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması,bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacı Şirkete sigortalı aracın, sürücüsününsevk ve idaresinde Ankara Sincan E-90 istikametinden AlıcıMahallesi istikametine seyir halinde iken, 2700. metreye geldiğisırada servis yoluna girmesi gerekirken, yol üzerindeki dubalarlatrafiğe kapanmış olan yola girdiği ve yol üzerindebulunan toprak ve taş parçalarının bulunduğu alanaön kısmı ile çarpması nedeniyle, tek taraflıtrafik kazası sonucunda hasar gördüğü, bahis konusuolay neticesinde araçta tespit edilen hasar bedelininsigortalı araç sahibine ödendiği, olayınmeydana gelişinde davalı idarenin kusurlu olduğundanbahisle, hasar bedelinin %25’lik kısmının, ödemetarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyledavanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır.
Belediye aleyhine idare mahkemesindeaçılan başka bir tazminat talepli tam yargıdavasında, İdare Mahkemesi 2918 sayılı Yasanın110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasayaaykırı olduğu kanısına varmış, İdareMahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyle yaptığıbaşvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011 gün ve E:2011/124,K:2011/160 sayı; 8.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170 sayılıve 28.5.2013 gün ve E:2013/59, K:2013/68 sayılı aynıiçerikli kararları ile; “2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesininbirinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiöngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkemeise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkemedeğildir. Başvurunun Mahkeme’ninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.” kararınavarmıştır. Nihayet, aynı konuda Asliye HukukMahkemesi’nce yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararıyla;yasakoyucunun “haklı neden” ve “kamu yararı”gerekçesiyle idari yargının görevine giren bir konuyuadli yargı organına bırakabileceği, davanın somutundada 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasıile bu görevin adli yargıya bırakılmasındaAnayasa’ya aykırı bir yön bulunmadığıgerekçesiyle, maddenin iptal isteminin oy birliğiyle reddine kararvermiştir. Anayasa’nın 158. inci maddesinin sonfıkrasında “Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesiarasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesinin kararı esas alınır.” denilmektedir. AnayasaMahkemesi’nin 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılıkararı, yasakoyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine, 2918Sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin bu nedenle Anayasa’yaaykırı olmadığına dair olup, esası itibariylegörev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasanın 158inci maddesi uyarınca başta Mahkememiz olmak üzere diğeryargı organları bakımından da uyulması zorunlu birkarar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında,can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenininsağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; karayolundaki kusur sonucu meydana geldiği ilerisürülen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olduğundan, Sincan 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Sincan 4.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 8.7.2013 gün veE:2013/148, K:2013/198 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 3.3.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Nurdane TOPUZ Üye Bahri AYDOĞAN Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy