T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 471
KARAR NO : 2014 / 498
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET : Türk Telekomünikasyon A.Ş.’de çalışırken Kurumun özelleştirilmesi nedeniyle başka kuruma nakledilen davacının, maaş nakil ilmühaberinin düzeltilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :İ.H.D.
Vekili :Av. M.R.Ç.
İhbarOlunan: Maliye Bakanlığı (Adli Yargıda)
Davalı :Türk Telekomünikasyon AŞ.
Vekilleri :Av. S.D. & Av.A.A.
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davalı TürkTelekomünikasyon AŞ.nin özelleştirme kapsamında 2005yılında %55 lik hissesinin satışı ile kamu kurumuniteliğini kaybedip özel tüzel kişilik sıfatıkazanmış olduğunu, fakat davacının davalı kurumile devlet memurluğu haklarını saklı tutarakimzaladığı sözleşme ile çalışmayadevam ettiğini, kamuoyunda memurlara ödenen ve dengetazminatı olarak bilinen 31/03/2006 tarihli Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 5473 sayılıDeğişik Adlar Altında İlave Ödemesi Bulunmayan Memurlarave Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılması ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 3. Maddenin 1.Fıkrasında belli kamu görevlilerine her ay ek ödemeyapılabileceğinin belirtilmiş olduğunu, 399sayılı kanun hükmünde kararnamenin Ek 2 sayılıcetvelinde ise T.C. Posta, Telgraf ve Telefon işletmelerinin de yeraldığının belirlenmiş olduğunu, müvekkilininde bu kapsamdaki personellerden olup 4046 sayılıözelleştirme uygulamaları hakkında kanunun“Kuruluşlardaki Personelin Nakli” başlıklı 22.Maddesinin 5. Fıkrası gereği Telekom’daçalışmasına devam ettiğini, ücretlerdekiartış oranının da memurlara uygulanan ücret artışınınesas alındığını, müvekkiline ve aynıdurumdaki arkadaşlarına denge tazminatı ödemesinin ilkaylarda ödendiğini, fakat daha sonra yapılan ödemelerinmahsup edilerek bu konudaki alacaklarının ödenmemeyebaşladığını, müvekkilinin adınınPersonel Daire Başkanlığı’na bildirildiğitarihte belirtilen ek ödemenin de maaşına uygulanması gerekirken,uygulanmadığını, müvekkilinin bu şekilde zararauğradığını belirterek; fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla 03/06/2006 tarihinden 15/09/2007tarihine kadar ödenmeyen 1.270,00 TL ‘nin Yüksek PlanlamaKurulu Kararları ve enflasyon farkından kaynaklı ücretalacaklarının ödenmesi gereken aylardan itibaren en yüksekmevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Diyarbakır2. İş Mahkemesi: 16.12.2011 gün, 2011/648 Esas, 2011/919Karar sayılı kararı ile özetle; davacının eködemelerden yararlanması gerektiğini, bilirkişi raporunagöre davacıya talep edilen 03.06.2006-15.09.2007 tarihleriarasında 1.273,08 TL denge tazminatı ödenmesi gerektiğinibelirtilerek; davanın kabulüne karar vermiş, karar davalıvekili tarafından temyiz edilmiş, temyiz talebi Diyarbakır2.İş Mahkemesi’nin 06.01.2012 gün, 2011/648 Esas, 2011/919Karar sayılı kararı ile, miktar yönünden verilen kararınkesin olduğu gerekçesi ile reddedilmiş, davalıvekillerince bu karar da temyiz edilmiştir.
Yargıtay9. Hukuk Dairesi; 12.03.2012 gün ve 2012/8547 Esas, 2012/7967 Kararsayılı kararında özetle; mahkemece yapılanaraştırmanın hüküm vermeye yeterli olmadığı;davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar,ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınanişletmesel kararlar getirtilerek, davacınınkapsamdışı nakle tabi olarakçalıştığı dönemde 406 sayılıKanunun Ek.29 ve sözleşmenin 7. maddeleri uyarınca aynıstatüde kamuda çalışan 399 sayılı KHK’nunek II. Cetveline tabi çalışanlara uygulananartışlardan yararlandırılıpyararlandırılmadığı, artış yapılıpyapılmadığı, yapılan artışıntebliğlerle getirilen artışların altında kalıpkalmadığı, tebliğlere göre yapılacakartışları kapsayacak şekilde maaş nakililmühaberinin düzenlenip düzenlenmediği,davacının fark alacağı olup olmadığıkonusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre kararverilmesi gerektiği belirtilerek, ilk derece mahkemesi kararınınbozulmasına hükmetmiştir
Diyarbakır2. İş Mahkemesi: 25.06.2012 gün ve 2012/514 Esas, 2012/463Karar sayılı kararı ile özetle; mahkemenin öncekikararının yerinde olduğu gerekçesi ile öncekikararda direnilmesine, talep miktarı da göz önünealınarak davanın kabulüne karar vermiş, bu karardavalı vekili tarafından temyiz edilmiş, bu temyiz talebi deDiyarbakır 2.İş Mahkemesi’nin 26.09.2012 gün ve2012/514 Esas, 2012/463 Karar sayılı kararı ile, miktaryönünden verilen kararın kesin olduğu gerekçesi ilereddedilmiş, davalı vekilince bu karar da temyiz edilmiştir.
YargıtayHukuk Genel Kurulu 26.12.2012 gün ve 2012/9-1526-1396 Esas-Karar sayılıilamı ile “...Uyuşmazlık, 5473 sayılı Kanunadayalı olarak denge tazminatından kaynaklanan fark ücretalacağının belirlenmesi yönünden yapılanaraştırmanın yeterli olup olmadığınoktasında toplanmaktadır.
HukukGenel Kurulu’nda yapılan görüşmelersırasında 5473 sayılı Kanuna dayalı olarak dengetazminatından kaynaklanan fark ücret alacağına ilişkindavalarda adli yargı mahkemelerinin görevli olupolmadığı hususu ön sorun olarakdeğerlendirilmiştir.
Uyuşmazlığınçözümünde öncelikle konuya ilişkin yasalmevzuatın ve davalı Türk Telekomünikasyon AŞ'nin ve bukuruluşta çalışan personelin özelleştirmeöncesi ve sonrasındaki hukuki statüsününaçıklığa kavuşturulması zorunludur.
Bilindiğiüzere, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi, 406sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'nun, 18.06.1994 günlüResmi Gazete'de yayımlanan 4000 sayılı Yasa'yladeğiştirilen 1. maddesi uyarınca, Posta işletmesi GenelMüdürlüğü'nce yürütülentelekomünikasyon hizmetlerinin sermayesinin tamamı kamu kesimine aitolacak bir anonim şirket şeklindeyapılandırılması suretiyle kurulmuş ve 233 ile 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere tabi bir kamu iktisadikuruluşu statüsü verilmiştir.
29.01.2000günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğegiren ve Telekom AŞ'nin özelleştirilmesi amacıylayapısının yeniden düzenlenmesine yönelik kurallargetiren 4502 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile, 406sayılı Yasa'nın 1. maddesine eklenen dokuzuncu fıkrada,Telekom'un, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonimşirket olduğu, Kamu iktisadi Teşebbüslerinin kuruluş,teşkilât ve faaliyetleri ile ilgili mevzuatın Telekom'auygulanmayacağı kuralına yer verilmiş; anılan kural,23.05.2001 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 4673 sayılı Yasa'nın 1maddesi ile değiştirilmiş ve Telekom'un, bu Kanun ve özelhukuk hükümlerine tabi bir anonim şirket olduğu, bu Kanunhükümleri saklı kalmak üzere, kamu İktisâdi teşebbüsleride dahil, sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan kamukurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulanan mevzuatınTelekom'a uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Ayrıca,Türk Telekom AŞ 4502 sayılı Yasa'nın Geçici 3.maddesi ile 233 sayılı KHK'nin ekindeki "B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)" bölümünde yer alankuruluşlar listesinden çıkarılmıştır.
4502ve 4673 sayılı Yasa'lar ile yapısı yeniden düzenlenenTürk Telekom'da çalışan personelin hukukistatüsü de, 406 sayılı Yasaya 4502 sayılı Yasaile eklenen Ek 22. madde ile yeniden düzenlenmiş ve anılanmaddede Türk Telekom'daki kamu payı %50'nin altınadüşünceye kadar, Türk Telekom Yönetim Kuruluüyeliklerine atanacaklar dışında kalan personelin işmevzuatı uyarınca istihdam edileceği, iş mevzuatına göreistihdam edilenlere ilişkin kayıt ve şartların YönetimKurulu tarafından tayin olunacağı kurallarına yerverilmiş, ayrıca bu yasanın geçici 4. maddesinde, 4502sayılı Yasanın yürürlüğe girdiğitarihte Türk Telekom'da 399 sayılı Kanun HükmündeKararnameye tabi olarak kadrolu veya sözleşmeli personelstatüsünde çalışmakta olanlardan isteyenleriniş mevzuatına tabi personel statüsünegeçirileceği, iş mevzuatına tâbi personelstatüsüne geçmek istemeyenlerin mevcut statü, sosyal veözlük haklarıyla istihdamlarına devam olunacağıkurala bağlanarak, iş mevzuatına geçmek istemeyenlerinmevcut statü, sosyal ve özlük hakları korunmuştur.
Hisselerinfiilen devredildiği ve Telekomünikasyon HizmetlerininYürütülmesine İlişkin İmtiyazSözleşmesi'nin imzalandığı 14.11.2005 tarihindensonra, hisselerinin yüzde elliden fazlası özel hukuk tüzelkişisine geçen Türk Telekom kamu kuruluşu niteliğinikaybetmiştir.
Ancak,406 sayılı Yasa'nın Ek 29. maddesinin, 5398 sayılıKanun'un 14. maddesi ile değişik birinci fıkrasında, özelleştirmetarihi itibarıyla Türk Telekom'da çalışmakta olanpersonelin haklarının korunması amacıyla, hukukistatülerini ve kamu kuramlarına nakil olanaklarınıbelirleyen bazı özel düzenlemelere yer verilmiştir. Bunagöre Türk Telekom hisselerinin devri sonucu kamu payınınyüzde ellinin altına düşmesi durumunda; TürkTelekom'da, Ek 22. maddenin (a) bendinin bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri uyarınca belirlenen aslî vesürekli görevlerde çalışmakta olanlar ile 399sayılı KHK'ye tâbi olarak kadrolu veya sözleşmelipersonel statüsünde çalışanlar ve kapsamdışı personel, kamu görevlerinden yüz seksen günaylıksız izinli sayılacaktır. Aynı maddeye göre,bu personel belirtilen süre içinde Türk Telekom'daçalışmaya devam edecek malî ve özlükhakları Türk Telekom tarafından karşılanacak,belirtilen süre içinde nakle tâbi personelden TürkTelekom tarafından hizmetine ihtiyaç duyulmayanlar tespitedildikleri tarihten, kendi isteği ile nakil talep edenler ise taleptarihinden itibaren en geç doksan gün içinde nakiliçin Türk Telekom tarafından Devlet PersonelBaşkanlığına bildirileceklerdir.
Anılanyasal düzenlemeler karşısında Telekom AŞ.'ninözelleştirilmesi sonucunda, işlevsel görevlerde bulunan veikamesi kısa sürede imkansız personelin isteklerine bağlıolarak makul bir süre kamu görevlerinden aylıksız izinlisayılarak özel hukuk tüzel kişisindeçalışmalarına olanak sağlandığıanlaşılmaktadır Buna göre, söz konusu personelin,aylıksız izinli olarak geçen sürede kamu personelistatüleri devam etmektedir.
Diğeryandan,imtiyaz Sözleşmesi ile bir kamu hizmetini yürütmekhakkını elde eden davalı şirkete, devir sonrasındayetişmiş personel yetersizliği nedeniyle doğabilecekaksaklıkların önüne geçilebilmesi için, 406sayılı Yasa hükümleri ile tanınan ayrıcalıklarınsonucu olarak da, bünyesinde belli süre ileçalışmaya devam eden söz konusu personelin kamukuramlarına naklen atanmasının sağlanmasıamacıyla kimi görevler yüklenmiştir.
Bugörevler kapsamında 406 sayılı Yasa hükümleriuyarınca davalı şirket tarafından, hak sahibi personelininDevlet Personel Başkanlığı'na bildirmesi, bildirim ileberaber personelin nakledileceği kamu kurumunda yararlanacağıparasal haklara esas olmak üzere memur maaş nakil ilmühaberidüzenlenmesi, personelin ilişiğinin kesilmesi gibi işlemlerbulunmaktadır.
Sayılanişlemler, idare hukuku alanında hukuki sonuçlardoğurmakta ve ilgili personelin nakledilecekleri kuramdakistatülerini, özlük ve parasal haklarını belirlemekteesas alınmaktadır.
Belirtilennitelikleriyle, söz konusu işlemlerin kamu personeli hakkında veidare hukuku alanında tesis edilmiş birer idari işlemniteliğinde oldukları anlaşılmaktadır.
Öteyandan, davalı şirketin belirtilen statüsü ve özelyasa hükümleri gereğince bazı kamusalayrıcalıklara ve yükümlülüklere sahip olmasınedeniyle herhangi bir özel hukuk tüzel kişisinden farklıbir hukuki statü içinde bulunduğuanlaşılmaktadır. Bu nedenle diğer özel hukuktüzel kişilerinden farklı bir ilişkisi bulunan tüzelkişilerin bazı işlemlerinin, nitelikleri esas alınmaksuretiyle de idari işlem niteliğindedir.
Ohalde, imtiyaz sözleşmesi ile bir kamu hizmetini yürütmeklegörevli ve yetkili kılınması nedeniyle, diğerözel hukuk tüzel kişilerinden farklı olarak kimi kamusalayrıcalıklara ve yükümlülüklere tabi olan, 406 sayılıYasa hükümleri ile kamu kurumlarına nakil hakkı bulunandiğer bir ifade ile kapsam dışı nakle tabi personeli ileilgili olarak bazı kamusal görevler yüklenen davalışirketin, belirtilen görevleri kapsamında tesis ettiğiişlemlerin idari işlem niteliğinde olduğu ve buişlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idariyargının görevinde bulunduğu kabul edilmelidir.
Somutuyuşmazlıkta özelleştirmeden önce statü hukukuhükümlerine tabi davacı niteliğindeki personel,özelleştirme sonrası belirli bir süre içindedavalı ile özel hukuk hükümlerine tabi olarak işsözleşmesi kapsamındaçalıştırılmakta, nakledildiğinde tekrarstatü hukuku kapsamına girmektedir. Davacının işsözleşmesi ile çalıştığıdönemde, davalı şirkete davacının ücretikonusunda “artış oranının, kamudaki memur maaşartış oranında” olacağı yönündeyükümlülük getirildiği gibi 406 sayılı Yasahükümleri uyarınca davalı şirkete, hak sahibi personeliDevlet Personel Başkanlığına bildirmesi; bildirim ileberaber personelin nakledileceği kamu kurumunda yararlanacağıparasal haklara esas olmak üzere memur maaş nakil ilmühaberidüzenlenmesi; personelin ilişiğinin kesilmesi gibi işlemleryaptırıldığı görülmektedir. Bu işlemlerinidare hukuku alanında hukuki sonuçlar doğurduğu ve ilgilipersonelin nakledilecekleri kurumdaki statülerini, özlük veparasal haklarını belirlediği, söz konusu işlemlerinkamu personeli hakkında ve idare hukuku alanında tesis edilmişbirer idari işlem niteliğinde oldukları açık olup,idari işlemlerle ilgili uyuşmazlığın ise adliyargı yerinde değil, idari yargı yerindeçözümlenmesi ve 5473 sayılı Kanundan kaynaklanan eködeme alacağının tahsili istemiyle, anılan idareyekarşı açılan davalarda, idari yargı yeriningörevli olduğu kabul edilmelidir.
Nitekim,Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 07.04.2011 gün2011/55 E. 2011/205 K. sayılı kararında da kamusal görevleryüklenen davalı şirketin bu görevleri kapsamında, 5473sayılı Kanun gereği tesis ettiği işlemlerin idariişlem niteliğinde olduğu ve bu işlemlerden kaynaklananuyuşmazlıkların idari yargının görevindebulunduğuna karar verilmiştir.
Budurumda mahkemece; somut uyuşmazlıkta idari yargı mahkemeleriningörevli olduğunun kabulü ile bu doğrultuda karar verilmesigerekirken, yanılgılı değerlendirme ile önceki karardadirenilmesi usul ve yasaya aykırıdır.’’ denilmeksuretiyle Diyarbakır 2. İş Mahkemesi’nin kararınındavada idari yargının görevli olması nedeni ile bozulmasınakarar vermiştir.
Diyarbakır2. İş Mahkemesi: 26.04.2013 gün ve 2013/307 Esas, 2013/314Karar sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nunbozma ilamına uyulmasına, uyuşmazlığınçözümünün idari yargı görevinegirdiği, adli yargının görevli olmadığına,Yargıtay 9.Hukuk Dairesi ve Yargıtay Genel Kurul uygulamalarınında bu yönde olduğu, 6100 sayılı yasanın 373/6.maddesigereğince Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararlarına mahkemeleriuymalarının zorunlu olduğu gerekçesiyle YargıtayHukuk Genel Kurulu kararı da göz önüne alınarak HMK114/1-b, 115/2 maddeleri gereğince yargı yolunun caiz olmamasınedeni ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine kararvermiştir.
Görevsizlikkararı taraflara 26.04.2013 günü tefhim edilmiştir.Kararın, 5521 sayılı Yasa’nın Geçici 1.Maddesi gereğince halen yürürlükte olan 5521sayılı Yasa’nın 8.maddesi gereğince tefhimdenitibaren 8 günlük yasal sürede taraflarca temyizedilmediğinden kesinleştiğianlaşılmıştır.
Davacıvekili bu kez; aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Diyarbakır1. İdare Mahkemesi: 03.09.2013 gün, 2013/1793 Esas, 2013/906Karar sayılı kararında özetle; davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması ve davacının iş akdiimzalamış bir işçi statüsünde olmasıkarşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmeninolanaksız olduğu, uyuşmazlığın, özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, karara davalı vekili tarafından itirazedilmiştir.
DiyarbakırBölge İdare Mahkemesi; 20.12.2013 gün ve 2013/2135 Esas, 2013/2138Karar sayılı kararı ile; Diyarbakır 1.İdareMahkemesi’nin 03.09.2013 gün ve 2013/1793 Esas, 2013/906 Kararsayılı kararı ve dayandığı gerekçeninhukuka ve usule uygun olduğu, bozulmasını gerektirecek bir nedende bulunmadığından davalı idarenin itiraz isteminin reddiile anılan kararın onanmasına karar vermiş, karardavacı vekiline 15.01.2014, davalı vekiline 20.01.2014 tarihindetebliğ edilmiş, taraf vekillerince karar düzeltme yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacıvekili, idari ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuşlardır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlütoplantısında;
l-İLKİNCELEME:
DavalıTürk Telekom A.Ş. yönünden dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247sayılı yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu,idari ve adli yargı dosyalarının 15.maddede belirtilenyönteme uygun olarak davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği, usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim BirgülYİĞİT’in, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, TürkTelekomünikasyon A.Ş.’nde çalışmakta ikenkurumun özelleştirilmesi nedeni ile başka kuruma atanandavacının, hatalı düzenlenen maaş nakil ilmuhaberinedeni ile uğradığı zararın tazminine karar verilmesiistemiyle açılmıştır.
1953 tarih ve 6145 sayılı Yasa ile, Türkiye CumhuriyetiPosta, Telgraf ve Telefon İşletmesi kurulmuş; 1924 tarih ve 406sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000sayılı Yasa’yla değiştirilen 1. maddesi ile, posta vetelgraf tesis ve işletmesine ilişkin hizmetler, Postaİşletmesi Genel Müdürlüğü’nce(P.İ), telekomünikasyon hizmetleri ise, “TürkTelekomünikasyon Anonim Şirketi (Şirket)” tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmıştır.
27.1.2000tarih ve 4502 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile, 406sayılı Yasa’nın 1. maddesine eklenen dokuzuncufıkrada, “Türk Telekom, bu Kanun ve özel hukukhükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Kamu İktisadiTeşebbüslerinin kuruluş, teşkilât ve faaliyetleri ileilgili mevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sadece, TürkiyeBüyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleriuygulanır” denilmiş; anılan fıkra hükmü,12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa’nın 1. maddesi iledeğiştirilmiş ve “Türk Telekom, bu Kanun ve özelhukuk hükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Bu Kanunhükümleri saklı kalmak üzere, kamu iktisaditeşebbüsleri de dahil, sermayesinin yarısından fazlasıkamuya ait olan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulananmevzuat Türk Telekom’a uygulanmaz. Sermayesinin yarısındanfazlası kamuda kaldığı sürece, TürkiyeBüyük Millet Meclisi denetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.16.7.1965 tarihli ve 697 sayılı Kanun ile milli güvenlik ve kamudüzeniyle sıkıyönetim ve seferberlik hallerindetelekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır”; Ek 29.maddesinin 3.7.2005 gün ve 5398 sayılı Kanun’un 14.maddesi ile değişik birinci fıkrasında, “TürkTelekom hisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellininaltına düşmesi durumunda; Türk Telekomda ek 22 nci maddenin(a) bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen aslî ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarakkadrolu veya sözleşmeli personel statüsünde çalışanlarve kapsam dışı personel, kamu görevlerinden yüzseksengün aylıksız izinli sayılır…”denilmiştir.
Öteyandan; 406 sayılı Yasa’nın 4502 sayılı Yasa iledeğişik 2. maddesinin (c) bendinin birinci alt bendinin birincicümlesinde, “Türk Telekom; telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini, 31.12.2003 tarihine kadar bu Kanunve görev sözleşmesi çerçevesinde tekel olarakyürütür” denildikten sonra, anılan (c) bendininbirinci alt bendine 12.5.2001 tarih ve 4673 sayılı Yasa ile eklenenüçüncü cümlede, “Ancak, TürkTelekom’daki kamu payı %50’nin altınadüştüğünde, Türk Telekom’un tüm tekelhakları 31.12.2003 tarihinden önce de olsa ortadan kalkmışolur” denilmiş; 4502 sayılı Yasa’nınGeçici 3. maddesi ile de Türk Telekomünikasyon A.Ş., 233sayılı KHK’nin ekindeki “B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)” bölümünde yer alankuruluşlar listesinden çıkarılmıştır.
Budüzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulan ulusal veuluslararası ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003tarihine kadar “tekel” olarak yürütmekle görevlikılınan ve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunanTürk Telekom’un, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, ancak kuruluş yasasındaki son düzenlemelerile kendine özgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamupayı %50’nin altına düşünceye kadar kamukuruluşu niteliğini taşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’dekitamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i, BakanlarKurulu’nun 25.7.2005 tarih ve 2005/9146 sayılı “Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi (TürkTelekom)’nin % 55 Oranındaki Hissesinin Blok OlarakSatışına İlişkin Nihai Devir İşlemlerineDair Kararın Yürürlüğe Konulması HakkındaKarar”ı uyarınca, 14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesiile (6.550.000.000 USD. bedelle) Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’nesatılmıştır.
Bu süreceparalel olarak Türk Telekom personelinin durumu incelendiğinde:
TürkTelekom A.Ş., 4502 sayılı Yasa’nın 29.1.2000 tarih ve23948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe girdiği dikkatealındığında, 29.1.2000 tarihi itibariyle 233sayılı KHK kapsamıdışında kalmış ve anılan KHK eki cetvellerdençıkarılmış olması nedeniyle,Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunan kamu iktisadi teşebbüslerindesözleşmeli veya kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğu yolundaki İlke Kararı kapsamıdışında değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan4502 sayılı Yasa’nın 13. maddesi ile 406 sayılıYasa’ya eklenen Ek 22. maddenin (a) bendinde, “a) Personelinstatüsü: Telekomünikasyon hizmetlerinin gerektirdiği aslive sürekli görevler telekomünikasyon alanında sekizyıl tecrübeye sahip ve en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş bir genel müdür ile kadro,unvan, derece ve sayıları Yönetim Kurulunun önerisi veBakanlığın teklifi üzerine bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüzseksengün içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenenkadrolarda istihdam edilen personel eliyle yürütülür. Bu personel hakkında bu Kanunda öngörülenhükümler saklı kalmak üzere 399 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümleri uygulanır. Bunlarındışında kalan personel iş mevzuatı uyarınca istihdamedilir. İş mevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkinkayıt ve şartlar Yönetim Kurulu tarafından tayinolunur” hükmüne yer verilmiş; bu bent hükmü,4673 ve 5189 sayılı Yasalarla yapılan değişikliklersonucunda; “a) Personelin statüsü: (Ek ibare: 12.5.2001-4673/6.md.) Türk Telekomdaki kamu payı %50’nin altınadüşünceye kadar, Türk Telekom Yönetim Kuruluüyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğuna atanabilme genelşartlarına sahip olma ve en az dört yıllık yükseköğrenim görme şartları aranır. (Mülga ikincive üçüncü cümle: 16.6.2004-5189/12 md.)Bunların dışında kalan personel iş mevzuatıuyarınca istihdam edilir. İş mevzuatına göre istihdamedilenlere ilişkin kayıt ve şartlar Yönetim Kurulutarafından tayin olunur” hükmünü almış;aynı maddenin (b) bendinin ikinci paragrafında da işmevzuatına tabi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır. 406sayılı Yasa’nın anılan Ek 22. maddesi uyarınca,Türk Telekom A.Ş. Genel Müdürlüğü’neait asli ve sürekli kadrolar belirlenerek 4.4.2000 tarih ve 24010(Mükerrer) sayılı R.G. de yayımlanan 31.3.2000 tarih ve2000/331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan listede:merkez teşkilatı için 100 ve taşra teşkilatıiçin 100 (6 Bölge Müdürü, 12 BölgeMüdür Yardımcısı ve 82 İl TelekomMüdürü) kadro ihdas edilmiş; öte yandan, aynıYasa maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan“Türk Telekomünikasyon A.Ş. Kapsam DışıPersonel Yönetmeliği” adı altındaki düzenleme,Yönetim Kurulunun 31.8.2000 tarih ve 407 sayılı kararıylakabul edilmek suretiyle yürürlüğe konulmuştur. Kanunla,Kurumda görev yapan personelden asli ve sürekli görev yapacakolanları kadro unvanı itibariyle belirlemek konusunda Bakanlar Kurulu'nayetki verildiği açıktır. Bu yetki 4502 sayılıKanun’un yürürlüğe girdiği 29.1.2000 tarihi ile5189 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği2.7.2004 tarihleri arasında geçerli olmuştur. Anayasa’nın128. maddesinde, “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri vediğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarınagöre yürütmekle yükümlü oldukları kamuhizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler,memurlar ve diğer kamu görevlileri eliylegörülür” denilmiştir. 406sayılı Yasa’nın Ek 29. maddesinin 3.7.2005 tarih ve 5398sayılı Kanun’la değişik birinci fıkrasında,“Türk Telekom hisselerinin devri sonucu kamu payınınyüzde ellinin altına düşmesi durumunda; Türk Telekomdaek 22 nci maddenin (a) bendinin bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri uyarınca belirlenen asli vesürekli görevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabiolarak kadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzseksen gün aylıksız izinli sayılır.Bu personel belirtilen süre içinde Türk Telekomdaçalışmaya devam eder ve hisse devir tarihinden nakliiçin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleritarihe kadarki aylık ücret, harcırah, sağlıkgiderleri, cenaze giderleri ve ölüm yardımı ile diğermali ve özlük hakları Türk Telekom tarafındankarşılanır…” denilerek, yasakoyucu tarafındanTürk Telekom’da 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye tabi olarak sözleşmeli personelstatüsünde çalışanlar ile kapsam dışıpersonel, kamu personeli sayılmıştır. Olayda,davalının hisse devir (14.11.2005) tarihinde davalı nezdindeçalışmakta iken, 406 sayılı Yasa'nın Ek-29.maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22. maddesine göreadı Devlet Personel Başkanlığı’na bildirilen vesonrasında başka bir kamu kurumun emrine atanan davacıtarafından, yanlış maaş nakil ilmühaberi nedeni ileuğranılan zararın tazmini istemiyle; Diyarbakır 2.İşMahkemesi’ne dava açıldığı, Diyarbakır 2.İş Mahkemesi’nin 16.12.2011 gün ve 2011/648 Esas, 2011/919Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği,temyiz edilen kararın Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nin 12.03.2012gün ve 2012/8547 Esas, 2012/7967 Karar sayılı kararı ilebozulduğu, Diyarbakır 2.İş Mahkemesi’nin 25.06.2012gün ve 2012/514 Esas, 2012/463 Karar sayılı kararı ile öncekikararda direnilmesine karar verildiği, kararın temyiz edilmesiüzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.12.2012 gün ve2012/9-1526-1396 Esas-Karar sayılı ilamı ile mahkemekararının davada idari yargının görevli olduğunubelirterek bozulmasına hükmettiği, Diyarbakır2.İş Mahkemesi’nin 26.04.2013 gün ve 2013/307 Esas,2013/314 Karar sayılı kararı ile davanın görev yönündenreddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacıvekilinin aynı taleple Diyarbakır 1.İdare Mahkemesi’nedava açtığı, Diyarbakır 1.İdareMahkemesi’nin 03.09.2013 gün ve 2013/1793 Esas, 2013/906 Kararsayılı kararı ile davanın görev yönündenreddine karar verdiği, kararın temyiz edilmesi üzerineDiyarbakır Bölge İdare Mahkemesi’nin 20.12.2013 günve 2013/2135 Esas, 2013/2138 Karar sayılı kararı ileonanmasına karar verdiği, kararın bu şekildekesinleştiği, davacı vekilinin 2247 sayılıYasa’nın 14.maddesi uyarınca oluşan olumsuz görevuyuşmazlığı nedeni ile görevli mahkemenin belirlenmesiiçin mahkememize müracaat ettiğianlaşılmıştır. Mahkememizceyapılan değerlendirme neticesinde; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde: “a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları, c)(Değişik : 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar” idari dava türleri olarak sayılmış olup;kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzelkişilerine karşı açılan davalara bakılabilir. Bunagöre, iptali istenilen işlemin tesis edildiği ve davaaçıldığı tarihte davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması karşısında, idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundansöz etmek olanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilennedenlerle, Diyarbakır 2.İş Mahkemesi’nin görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır2.İş Mahkemesi’nin 26.04.2013 gün ve 2013/307 Esas,2013/314 Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 1.4.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy