T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 232
KARAR NO : 2014 / 273
KARAR TR : 03.03.2014
ÖZET : Sigortalı aracın uğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin, zararının idarece giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı Vekili :Av. A.F. Davalılar : Karayolları GenelMüdürlüğü Vekili :Av. N.F.Ç. O L A Y : Davacı şirket vekili, dava dilekçesinde, davalıidarenin yetkisi dahilinde bulunan karayolunun Erzurum – Çatistikameti mevkiinde, 2918 Sayılı Karayolları TrafikKanunu’na uygun olarak yetkili memurlarca tutulan olay yeritutanağına göre, yol üzerinde çalışmayapılıyor olmasına rağmen buna ilişkin herhangi biruyarı işaret ve işaretçisinin bulunmamasıüzerine, yoldan çıkarak, yol kenarında bulunantaşlara çarpması ile müvekkili şirkete KaskoSigortalı 25 DS 010 plakalı aracın kazayauğradığını ve bu kaza sebebiyle müvekkilişirketçe sigortalı yetkilisine 8.291,00 TL sigortatazminatı ödendiğini ileri sürerek, 8.291,00 TL sigorta tazminatınınödeme tarihi olan 16.4.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır. ERZURUM 2.İDARE MAHKEMESİ: 14.12.2012 gün ve E:2012/1388, K: 2012/1472 sayı ile, 2918 sayılı Kanun’un110. maddesinde yapılan değişiklik sonrası,Karayolları Trafik Kanunu’na dayalı olarak açılansorumluluk davalarında Kanun değişikliğininyürürlüğe girdiği 19.01.2011 tarihi sonrasındaaçılan davalarda adli yargı mercileri görevliolduğundan, anılan istemle, 13.9.2012 tarihinde açılandavanın görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle, davanın görevyönünden reddine karar vermiş, bu karara davalıKarayolları Genel Müdürlüğü vekilince itirazedilmiştir. Erzurum Bölgeİdare Mahkemesi: 19.3.2013 gün ve E: 2013/94, K: 2013/74sayı ile, itirazın reddine, kararın onanmasına kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacışirket vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ERZURUM 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 30.5.2013 gün ve E:2013/535, K: 2013/560 sayı ile, davacı tarafından, davalıidarenin hizmet kusuru niteliğindeki eylemleri nedeniyle zarara uğranıldığıiddia edilerek tazminat talebinde bulunulduğuna göre, işbuistemin 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasası’nın 2/1-b maddesi gereğince ilgili idareyekarşı, idari yargı yerinde açılacak tam yargıdavasında ileri sürülmesi gerektiğinde kuşkubulunmadığı, mahkemelerince dosya kapsamı dikkatealınmak suretiyle mahkemelerinin görevsizliği nedeniyledavanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davadilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiş, bukarar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Yargıtay17. Hukuk Dairesi: 24.9.2013 gün ve E: 2013/13717, K: 2013/12806sayı ile, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacışirket vekili idari ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğu öne sürülen olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiylebaşvuruda bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 03.03.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalı aracınuğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin,zararının idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı belirtilmiş; aynı Kanunun, “Karayolları Genel Müdürlüğününgörev ve yetkileri” başlıklı 7. maddesinde;“ Karayolları Genel Müdürlüğününbu Kanunla ilgili görev ve yetkileri şunlardır: a)Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve malgüvenliği yönünden gerekli düzenleme veişaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak, b)Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespitetmek, yayınlamak ve kontrol etmek, c)(Mülga: 17/10/1996 - 4199/47 md.) d)Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek,karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek veonaylamak, e)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında,İçişleri Bakanlığının uygungörüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenenhız sınırlarının üstünde veya altındahız sınırları belirlemek ve işaretlemek, f)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verilerihazırlamak ve karayollarında, gerekli önleyici teknik tedbirlerialmak veya aldırmak, (1) g)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarındatrafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma,yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapmak,yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleritetkik ve uygun olanları tasdik etmek, h)Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kazaanalizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ileişaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önündebulundurularak önerilen gerekli önlemleri almak veya aldırmak, (1) i) (Mülga:3/5/2006 – 5495/4 md.) j)(Değişik: 17/10/1996 - 4199/5 md.) Trafikzabıtasının görev ve yetkileri saklı kalmak üzereBu Kanunun 13,14,16,17,18,47/a ve 65 inci maddelerihükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suçveya ceza tutanağı düzenlemek; 47 nci maddenin (b), (c) ve (d)bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanaklabelirlemek ve gerekli işlemin yapılması için enyakın trafik kuruluşuna teslim etmek, (2)(3) k) Bu Kanunla ve buKanuna göre çıkarılmış olanyönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır. (Sonfıkra Mülga : 28/3/1985 - 3176/16 md.)” hükmüneyer verilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçtamaddi hasar meydana geldiği, olayın meydana gelişindedavalı Karayolları Genel Müdürlüğününde kusuru bulunduğundan bahisle, oluşan zararın tazminininistenildiği anlaşılmaktadır. Belediye aleyhine idare mahkemesindeaçılan başka bir tazminat talepli tam yargıdavasında, İdare Mahkemesi 2918 sayılı Yasanın110.maddesinin 1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerininAnayasaya aykırı olduğu kanısına varmış,İdare Mahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyle yaptığıbaşvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 8.12.2011 gün ve E:2011/124,K:2011/160 sayı; 8.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170sayılı ve 28.5.2013 gün ve E:2013/59, K:2013/68 sayılıaynı içerikli kararları ile; “2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesininbirinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiöngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkemeise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkemedeğildir. Başvurunun Mahkeme’ninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.” kararınavarmıştır. Nihayet, aynı konuda Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165sayılı kararıyla; yasakoyucunun “haklı neden”ve “kamu yararı” gerekçesiyle idari yargınıngörevine giren bir konuyu adli yargı organınabırakabileceği, davanın somutunda da 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile bu görevin adliyargıya bırakılmasında Anayasa’ya aykırıbir yön bulunmadığı gerekçesiyle, maddenin iptalisteminin oy birliğiyle reddine karar vermiştir.Anayasa’nın 158. inci maddesinin son fıkrasında“Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin 26.12.2013tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararı, yasakoyucununidari yargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, 2918 Sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin bu nedenle Anayasa’ya aykırı olmadığınadair olup, esası itibariyle görev konusunda verilmiş birkarardır ve Anayasanın 158 inci maddesi uyarınca baştaMahkememiz olmak üzere diğer yargı organlarıbakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararlarıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Erzurum3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanın görüm veçözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Erzurum 3. AsliyeHukuk Mahkemesinin 30.5.2013 gün ve E: 2013/535, K: 2013/560sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 03.03.2014 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Nurdane TOPUZ Üye Bahri AYDOĞAN Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
:E. Sigorta A.Ş.
Full & Egal Universal Law Academy