T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 331
KARAR NO : 2014 / 371
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET: 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak davalı Üniversite adına bütünleşik doktora eğitimi yapmak amacıyla Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nde göreve başladığı sırada, doktora eğitimini yapabilmesi için davalı üniversite lehine yüklendiği kefalet senedine göre yerine getirmesi gereken mecburi hizmet yükümlülüğünün iptali istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :G.Ç.
Vekili : Av.M.B.
Davalı :Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. M.F.P.
OL A Y : Davacıvekili, dava dilekçesinde, Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRektörlüğü’nün, 30.07.2013 gün ve 56491874-900.99-8342sayılı yazısı ile bildirilen, davacınındavalı Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRektörlüğü ile imzaladığı kefalet senedinegöre yerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün iptaline yöneliktalebinin reddedildiğine dair verilen idari kararın iptal edilmesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde,Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kararları doğrultusunda,taahhüt ve kefalet senedine ilişkin davalarda görevli ve yetkilimahkemenin adli yargı yeri olduğu belirtilerek görevitirazında bulunmuştur.
SAKARYA 2. İDARE MAHKEMESİ: 31.10.2013 gün ve E:2013/870 sayı ileözetle; 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarıncabaşka bir üniversitede öğretim üyesi yetiştirmeprogramı kapsamında eğitim yapmak üzeregörevlendirilmesindeki amaç göz önünealındığında, davacının taahhüt ve kefaletsenedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığının kabulümümkün olmadığı gibi, bu senedin ihtiva ettiğiyaptırımların, kamu hukuku düzenlemeleri ve hizmetgereklerine dayandığı gerçeğikarşısında, senedin icrası aşamasında ortadaözel hukuk alanını ilgilendiren biruyuşmazlığın varlığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı irade ile kurulan taahhüt ve kefaletsenedinde yer alan yaptırımların uygulanmasına ilişkinişlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşıldığından, davalı idarevekilinin bu davanın adli yargıda çözümlenmesigerektiği gerekçesiyle görev itirazının reddi ilegörevlilik kararı verilmiştir.
Davalı idare vekilininolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCILIĞI:
“…Dava konusuuyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle
yüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtankaynaklanmaktadır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun öğretim elemanıyetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:
Yükseköğretim kurumlan; kendilerinin ve yeni kurulmuş vekurulacak diğer yükseköğretim
kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve
Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 nıd.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin
araştırma görevlisi kadroları, araştırma veyadoktora çalışmaları yaptırmak üzere başkabir
üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora
veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bueğitimin sonunda kadrolarıyla
birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18 md.)Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen
öğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmü yeralmaktadır.
Olayda, davacı Orta Doğu TeknikÜniversitesi görevlendirilmeden önce yüklenme senedi vekefalet senedi ile, mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetindebulunduğu Yüksek Öğretim Kurumu ve mecburi hizmetinindevredildiği kurum tarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül edenödemelerin tamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca buödemelere ilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs.vergi ve kanuni ödemelerle birlikte İnönü Üniversitesiemrine nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.Söz konu yüklenme ve kefalet senedi ile, Üniversiteyekarşı mecburi hizmet yükümlülüğü ya daparasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğu açıktır.
Dolayısıyla, uyuşmazlıktaraflar arasındaki sözleşmeden diğer bir ifadeyleyüklenme ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı;sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunduğu…” gerekçesiyle, 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar verilerek olumlu görevuyuşmazlığı çıkarmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Serdar ÖZGÜLDÜR’ünBaşkanlığında, Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, AliÇOLAK, Sıddık YILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve MehmetAKBULUT’un katılımlarıyla yapılan 01.04.2014günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME:Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2547sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca araştırmagörevlisi olarak davalı Üniversite adına bütünleşikdoktora eğitimi yapmak amacıyla Orta Doğu Teknik ÜniversitesiMühendislik Fakültesi’nde görevebaşladığı sırada, doktora eğitimini yapabilmesiiçin davalı üniversite lehine yüklendiği kefaletsenedine göre yerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün iptali istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle açılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlikpayesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, Abant İzzet Baysal Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Ortadoğu TeknikÜniversitesi’nde lisansüstü eğitim yapmak üzeregörevlendirilen davacının, yüksek lisansöğrencisi olarak Ortadoğu Teknik Üniversitesi'negönderilmesinden önce davacı ile müşterekborçlu ve müteselsil kefilleri tarafından düzenlenen taahhütnameve kefalet senedinin iadesi ile mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıistemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Bu duruma göre, taahhüt vekefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflıolarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulmasıkarşısında, davacı tarafından kefalet senedi nedeniyleyerine getirmesi gereken mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılması istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Sakarya 2. İdare Mahkemesi’ninkararının kaldırılması gerekmiştir. SO N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Sakarya 2. İdare Mahkemesi’nin 31.10.2013 gün ve E:2013/870sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 01.04.2014gününde üye Sıddık YILDIZ’ın KARŞI OYUve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT KARŞIOY YAZISI Dava, Davalı Üniversitedearaştırma görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesikapsamında davalı idare adına başka bir üniversitedelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, görevlendirme işleminden önceimzaladığı taahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburihizmet yükümlülüğünün iptali istemiyleaçılmıştır 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İdarecekamu gücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevlibulunmaktadır. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım. Üye SıddıkYILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy