T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 296
KARAR NO : 2014 / 339
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET : 2247 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde öngörülen görev itirazının en geç birinci oturumda yapılması gerektiği, ve mahkemelerince de görevlilik kararı verilmesi gerektiği yolundaki koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk .
K A R A R Davacılar : 1.M.S. 2.M.S. 3.G.S. 4.H.S. Vekili :Av. S.A. Davalı :Ankara Valiliği (İl Özel İdareMüdürlüğüne izafeten) Vekili :Av. Z.T. O L A Y :Davacılarvekili, dava dilekçesinde, müvekkillerinin Ankara İli, Mamakİlçesi, General Zeki Doğan Mahallesi, 36198 ada, 1 parseldekayıtlı taşınmazın hissedar olarak malikiolduğunu, söz konusu taşınmazın imar planındaokul alanı olarak ayrıldığını,taşınmaza kamulaştırmasız elatıldığını ileri sürerek, fazlayailişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmakkaydıyla şimdilik 1.000,00 TL tazminatın yasal faizi ilebirlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara11. Asliye Hukuk Mahkemesi 20.4.2013 gün ve E:2013/197 sayı ile, davadilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren mahkemeyebaşvuran davalıya bir defaya mahsus olmak üzere cevapdilekçesini mahkemeye ibraz etmesi için karar tarihinden itibaren1(bir) aylık ek süre verilmesine karar vermiştir. DavalıAnkara İl Özel İdaresi vekili 29.4.2013 günü mahkemekayıtlarına giren dilekçesi ile, davanınzamanaşımına uğradığından reddigerekeceği ile, HMK’nın ilgili maddesi gereğince, davayacevap verme süresine bir ay ek süre verilmesi talebindebulunmuştur. Ankara11.Asliye Hukuk Mahkemesi 29.5.2013 günlü tensip tutanağıile ön incelemenin duruşmalı yapılmasına bu nedenleön inceleme duruşmasının 2.7.2013 gününebırakılmasına tensiben karar vermiştir. 2.7.2013 günü Mahkemece celseaçılmış; gelen olmadığıgörülmüş; taraflarca takip edilmeyen davanınHMK’nın 150. maddesi gereğince taraflardan biri tarafındanyenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına kararverilmiştir. Davacılar vekili 29.7.2013günü mahkeme kayıtlarına giren dilekçesi ile,davanın yenilenmesi ile taraflara yeniden duruşmagününün bildirilmesini talep etmiştir. Ankara 11.Asliye Hukuk Mahkemesi 29.7.2013gün ve E:2013/197 sayı ile, yenileme tensip tutanağıdüzenlemiş, duruşmanın 23.10.2013 gününebırakılmasına karar vermiştir. Ankara 11.Asliye Hukuk Mahkemesince23.10.2013 günü celse açılmış, davacıvekilinin geldiği ancak davalı vekilinin gelmediği,işbölümü itirazının olmadığı zabtageçirilmiş; ön inceleme tamamlandığındantahkikata geçilmesine karar verilmiş, bu karar davalı idarevekiline 31.10.2013 günü tebliğ edilmiştir. Davalı Ankara İl Özelİdaresi vekilince olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle 1.11.2013 tarihinde kayda giren DanıştayBaşsavcılığına hitaplı dilekçe ilebaşvuruda bulunulması üzerine, dilekçe ve davadosyasının onaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: Davanın, mülkiyet hakkına getirilenkısıtlamadan kaynaklanan tazminat talebiyleaçıldığı sonucunaulaşıldığı, dava dilekçesinde, YargıtayHukuk Genel Kurulu kararında, mülkiyet hakkına getirildiğisöylenen kısıtlamanın, taşınmazın malikiyönünden zarar doğurucu sonuçlarının olabileceğindekuşku olmadığı, ancak; bu sonuç yasonuçların genel ve düzenleyici nitelikte bir idari işlemolan imar planından kaynaklandığı, bu plandaöngörülen kamulaştırma programlarınınzamanında yapılmamasından ve imar uygulamalarından;başka bir anlatımla da, idari işlemlerden ve davalıidarenin imar planı gereği yapılması gerekenkamulaştırmalar konusundaki hareketsizliği şeklinde ortayaçıkan idari eylemlerden kaynaklandığı, idariişlem ve eylemlerden doğan zararların tazmini talepleri ise 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 12 ve 13.maddeleri uyarınca idari yargı yerlerinde açılacak tamyargı davalarına konu edilmeleri, anılan Yasahükümlerinin gereği olduğu, bu bakımdan hukukauygunluklarının denetimi ve zarar doğurucusonuçlarının giderilmesi idari yargının görevalanında bulunan idari işlem ve eylemlerin hukuk düzenindeyaratmış oldukları etki ve sonuçların, hukuki elatmaolarak nitelendirilmesine ve bu olumsuz sonuçlarla ilgili tazminattaleplerinin adli yargı yerlerinde açılacak tazminat davalarınakonu edilmelerine, hukuken olanak bulunmadığı,dolayısıyla 2577 sayılı Yasanın 2. maddesinin 1.fıkrasının b bendinde yer alan idari işlem ve eylemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları hükmügereğince idari yargı yerinde görülmesi gerektiği,nitekim, 11.6.2013 günlü, 28674 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan 6487 sayılı Kanun’un 2942sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Geçici6’ncı maddesinde değişiklik yapan 21’inci maddesinde“Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlaraayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulanmasıylatasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3.5.1985tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülenidari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıdadava açılabilir.” Hükmüne yer verilmek suretiyle“hukuki el atma” olarak nitelendirilen, imar planındakibelirleme sebebiyle mülkiyet hakkına getirilen kısıtlamadankaynaklanan tazminat davalarının görüm veçözümünde İdari Yargı yerinin görevliolduğunun öngörüldüğü, bu nedenle 2247sayılı Yasanın 10. maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri Baydar, Ali Çolak, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT‘unkatılımlarıyla yapılan 01.04.2014 günlütoplantısında: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ile dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ve DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada 2247sayılı Yasada öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 10. maddesinde,“Görev uyuşmazlığı çıkarma; adli,idari ve askeri bir yargı merciinde açılmış olandavada ileri sürülen görev itirazının reddiüzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsütarafından görev konusunun incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesinden istenmesidir. YetkiliBaşsavcı veya BaşkanunsözcüsününUyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için,görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birincioturumda, ceza mahkemelerinde delillerin ikamesine başlamadan önce;idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadanyapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendileriningörevli olduklarına karar vermiş bulunmalarışarttır. Görevitirazının yargı merciince yerinde görülerekgörevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusununUyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararınbozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevliolduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır. Uyuşmazlıkçıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilengörevsizlik itirazı adli yargı yararına ilerisürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idariyargı yararına ileri sürülmüş iseDanıştay Başkanunsözcüsü, askeri cezayargısı yararına ileri sürülmüş ise AskeriYargıtay Başsavcısı, Askeri İdari Yargıyararına ileri sürülmüş ise bu mahkemeninBaşkanunsözcüsüdür. Görev itirazının reddineilişkin karara karşı itiraz yolunun açıkbulunduğu ceza davalarında ret kararı kesinleşmedenuyuşmazlık çıkarma istenemez” denilmiş; 27.maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, uyuşmazlıkçıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarınailişkin istemleri önce şekil ve süreaçısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Sağlıklı yargılamayapılabilmesi amacıyla Mahkememizce dosya aslı getirtilerekyapılan inceleme sonucunda, Ankara 11.Asliye Hukuk Mahkemesindegörülen davada, birinci oturum olan 2.7.2013 tarihine kadardavalı Ankara Valiliğince cevap dilekçesi verilmediği,dolayısıyla görev itirazında bulunulmadığıve davalı idare vekilinin birinci oturuma dahikatılmadığı anlaşılmıştır. Olayda,dosyanın işlemden kaldırılması kararı iledavanın açılmamış sayılmayacağı,aksine, derdest kalmakta devam edeceği ve dosyanın işlemdenkaldırılması kararının aslında bir arakararı niteliğinde olduğu, davanın yenilenmesi sonucunda dadavaya kalındığı yerden devam edileceği, yaniyenilenen davanın yeni bir dava olmayıp, eski davanındevamı niteliğini taşıdığı;dolayısıyla tarafların, dosyanın işlemdenkaldırılmasından önceki dönemdeyapamadıkları bir istemi davanın yenilenmesinden sonra dayapamayacakları açık olmakla, davacının yenilemedilekçesinden sonra da davalı idare vekilinin görevitirazında bulunmadığı görülmektedir. Diğeryandan, Mahkemelerinden getirtilen dosya aslının incelenmesinden,25.11.2013 günü yapılan keşif sonucu hazırlanınbilirkişi raporunda zemin durumu itibariyle dava konusu parseliçerisinde herhangi bir yapı ve düzenlemeninbulunmadığı, fiili bir müdahalenin mevcutolmadığının tespit edildiği ve bu bilirkişiraporu uyarınca Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi 26.2.2014 gün ve E:2013/187, K: 2014/98 sayılı kararı ile Davanın Hukuki elatmaya ilişkin kamulaştırmasız el atma davasıolduğu, bu tür davalara bakan Yargıtay 18. Hukuk Dairesininuyuşmazlık mahkemesi kararları doğrultusunda idariyargının görevli olduğunu belirttiği, AnayasaMahkemesinin 25/09/2013 tarih 2013/93 Esas 2013/101 karar sayılıilamında da "Kamulaştırmasız el atmadan sözedilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareyegeçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsisedilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarındataşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekteolup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklananbazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imarkısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarınınidari yargıda açılabileceği"nin kabul edildiği,Hukuk Genel Kurulunun 30/12/2013 tarih 2013/5-603 Esas 2013/1503 kararsayılı kararında da, Uyuşmazlık Mahkemesikararları doğrultusunda, idari yargının görevliolduğunu belirttiğinden, Yargıtay 5 Hukuk Dairesi de Hukuk GenelKurulunun verdiği karara göre, 28/10/2013 tarih, 213/17495 Esas,2013/17714 sayılı kararında idari yargınıngörevli olduğunu belirttiğinden, görev itirazınınreddine dair ara kararından rücu edilerek, idari yargıgörevli olduğundan, davanın usulden reddine karar verildiğigörülmüş olmakla; verilen işbu kararın daUyuşmazlık Mahkemesi İçtihatlarına uygun olduğuanlaşılmıştır. Bu durumda,davalı idare vekilince, Ankara 11.Asliye Hukuk Mahkemesindegörülmekte olan davada, (en geç) 2.7.2013 tarihindeyapılan birinci oturumda görev itirazında bulunulmasıgerekirken, hiçbir şekilde görev itirazındabulunulmadığı ve Mahkemelerince de görevlilik kararıverilmediği gözetildiğinde DanıştayBaşsavcılığınca yapılan başvurununkabulüne olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, 2247Sayılı Yasanın 10.maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun aynıYasa’nın 27.maddesi uyarınca reddi gerekmiştir. S O N U Ç : 2247sayılı Yasa’nın 10. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan başvurusunun, anılan Yasa’nın27. maddesi uyarınca REDDİNE, 01.04.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy