T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 277
KARAR NO : 2014 / 310
KARAR TR : 3.3.2014
ÖZET: Askerlik hizmetini yerine getirdiği sırada vazife gereği içinde bulunduğu askeri aracın kaza yapması sonucunda yaralanan davacı tarafından, meydana gelen trafik kazası sonucu oluştuğunu iddia ettiği 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi zararın olay tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R
Davacı :A.O.
Vekilleri : Av. S.A. (AdliYargıda)
Av. M.S.A. (AskeriYargıda)
Davalı :T.C. İçişleri Bakanlığı
Vekili :Av. G.B. (AdliYargıda)
Av. K.M. (AskeriYargıda)
İhbarOlunan: C.N.
Vekli :Av. S.M. (AdliYargıda)
OL A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; Jandarma Asteğmen MehmetAltınkara’nın emir ve komutasında 4 araçtanoluşan konvoyla Silopi istikametinde yol emniyet ve kontrol göreviniifa ederken, yol güzergahı üzerinde meydana gelen kaza sonucundaaraç içinde Jandarma eri olarak bulunan davacı A.O.’ınyaralandığını, uzun süreli tedavi sonrasındadurumunda bir düzelme olmadığı için kendisineAskerliğe Elverişli Olmadığı’na ilişkin 27.07.2006tarihinde rapor verildiğini, daha sonra davacıya maluliyeti sebebiyleEmekli Sandığı tarafından maaş bağlandığını,maluliyet derecesinin 6 olduğunu belirterek, fazlaya İlişkinhakları saklı kalmak kaydı İle, 500.00 TL maddi, 10.000, TLmanevi tazminat olmak üzere toplam 10.500 TL maddi ve manevi tazminata faiziile birlikte hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
Ankara14. Asliye Hukuk Mahkemesi: 28.09.2010 gün, E:2007/136, K:2010/342 sayıile özetle; davanın kısmen kabul, kısmen reddinekarar vermiştir.
İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineYargıtay 4. Hukuk Dairesi 16.03.2011 gün, E:2011/1324, K:2011/2761sayılı ilamı ile özetle; davaya Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nde bakılması gerektiğini belirterek, yargıyolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle davadilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işinesasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygundüşmediğinden bahisle kararın bozulmasına kararvermiştir.
Ankara14. Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay'ın bozma ilamınauyduktan sonra, 05.10.2011 gün, E:2011/278, K:2011/341 sayı ileözetle; 6100 sayılı HMK nun 3.maddesi hükmügereğince, ölüm veya vücutbütünlüğünün yitirilmesinden doğanzararların tazminine yönelik davaların ve her türlüidari eylemler ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğersebeplerin yol açtığı, maddi ve manevi zararlarıntazminine ilişkin davaların Asliye Hukuk Mahkemesi’ndegörülmesi gerektiğini, dolayısıyla mahkemeningörevli olduğunu belirterek, davanın kısmen kabul,kısmen reddine karar vermiştir.
İşbu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerineYargıtay 4. Hukuk Dairesi 08.05.2012 gün, E:2012/3297, K:2012/8108sayılı ilamı ile özetle; “...6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 3. maddesi, bu kanununyürürlüğe girmesinden sonra açılan davalariçin geçerlidir. Diğer yandan, Yargıtay bozmakararına uyulmakla, bozma kararı yararına olan tarafyönünden usulü kazanılmış hak doğar.Kazanılmış hak, yeni bir karar ile ortadankaldırılamayacağından; yerel mahkemece, açıklananyönler gözetilerek dairemizin bozma kararına göreyargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliğinedeniyle dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayangerekçe ile yazılı şekilde karar verilmişolması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararınbozulması gerekmiştir.” demek suretiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir.
Ankara14. Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay'ın bozma ilamınauyduktan sonra, 01.11.2012 gün, E:2012/493, K:2012/455 sayı ileözetle, davanın görev yönünden reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili, aynı istemle bu kez askeri idari yargıyerinde dava açılmıştır.
AskeriYüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi: 19.06.2013 gün,E:2013/326, K:2013/746 sayı ile özetle, “... 01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 6099 sayılı Kanun ile 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110’uncu maddesindeyapılan değişiklik gereğince davacı tarafındanMahkememizde 29.01.2013 tarihinde açılan bu davanın görevve çözüm yerinin mahkememiz olmayıp adli yargı yeriolduğu sonucuna varılmıştır.” demek suretiyledavanın görev yönünden reddine karar vermiştir.
Bu karara karşı yapılan Karar Düzeltme başvurusuüzerine, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci DaireBaşkanlığı; 04.12.2013 gün, E:2013/1490, K:2013/1427sayı ile özetle, karar düzeltme isteminin reddine kararvermiş ve karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 3.3.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve askeriidari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, askeri idariyargı dosyasının, adli yargı dosyası da teminedilerek, son görevsizlik kararını veren mahkemeceUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğianlaşılmakla, usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Selim ŞamilKAYNAK’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile AYİMSavcısı Mehmet ALP’in davada adli yargının görevliolduğu yolundaki yazılı ve sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, askerlik hizmetini yerinegetirdiği sırada vazife gereği içinde bulunduğuaskeri aracın kaza yapması sonucunda yaralanan davacıtarafından, meydana gelen trafik kazası sonucu oluştuğunuiddia ettiği 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi zararın olaytarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
2918 sayılı Kanunun 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “ İşleteniveya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu yasadan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.” denilmişolup, geçici 21.maddesinde ise “ Bu Kanunun 110 uncu maddesininbirinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz. ”denilmiştir.
Belirtilen yasal düzenleme karşısında, 2918sayılı Kanun’un Geçici 21.maddesi nazaraalındığında, davacının,uyuşmazlığa konu olaya ilişkin olarak Askeri Yüksekİdare Mahkemesi’ne dava açtığı tarih29.01.2013 olup, dolayısıyla 2918 sayılı Kanun’un110.maddesinin 1.fıkrasının göreve ilişkinhükmü yürürlüğe girdiği tarihten önceidari yargıda veya Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bir dava bulunmadığından, 2918sayılı Kanun’un 110.maddesinin somut olayauygulanacağı tartışmasızdır.
Bununla birlikte, belediye aleyhine idare mahkemesinde açılanbaşka bir tazminat talepli tam yargı davasında, İdareMahkemesi 2918 sayılı Yasanın 110.maddesinin1.fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasayaaykırı olduğu kanısına varmış, İdareMahkemesinin bu iki cümlenin iptali istemiyle yaptığıbaşvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi 08.12.2011 gün ve E:2011/124,K:2011/160 sayı, 08.11.2012 gün ve E:2012/118, K:2012/170 sayıve 28.05.2013 gün ve E:2013/59, K:2013/68 sayılı aynıiçerikli kararları ile; “2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesininbirinci fıkrasında, bu Kanun’dan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiöngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkemeise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkemedeğildir.
Başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.” kararına varmıştır. Nihayet,aynı konuda Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan itirazbaşvurusunda Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165sayılı kararıyla; yasa koyucunun “haklı neden”ve “kamu yararı” gerekçesiyle idari yargınıngörevine giren bir konuyu adli yargı organınabırakabileceği, davanın somutunda da 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile bu görevin adliyargıya bırakılmasında Anayasa’ya aykırıbir yön bulunmadığı gerekçesiyle, maddenin iptalisteminin oy birliğiyle reddine karar vermiştir.Anayasa’nın 158. inci maddesinin son fıkrasında“Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin 26.12.2013tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararı, yasa koyucununidari yargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, 2918 Sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin bu nedenle Anayasa’ya aykırıolmadığına dair olup, esası itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasanın 158 inci maddesiuyarınca başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararları gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü adli yargı yerinin görevinegirdiğinden Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 01.11.2012gün, E:2012/493, K:2012/455 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 3.3.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy