T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 344
KARAR NO : 2014 / 384
KARAR TR : 1.4.2014
ÖZET : Araştırma Görevlisi olarak çalışmakta iken, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca lisansüstü ve doktora eğitimi yapmak üzere başka bir üniversitede görevlendirilen ve taahhüt ve kefalet senedi imzalayan davacı tarafından, mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin işleminin iptal edilerek, mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :İ.S.
Vekili : Av. B.K.
Davalı :Tokat /Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. B.Ç.
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilininGaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesindearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2005yılında 2547 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca Abantİzzet Baysal Üniversitesinde doktora ve yüksek lisans yapmaküzere görevlendirildiğini; doktora ve yüksek lisansınıtamamlayarak 2013 yılından itibaren GaziosmanpaşaÜniversitesi Eğitim Fakültesinde YardımcıDoçent Doktor olarak görevinisürdürdüğünü; müvekkilinin, 2005yılında doktora eğitimine gitmek için görevyaptığı Üniversitesine başvurduğunu, başvurusununkabul edildiğini ancak davalı Rektörlükçe, 2547Sayılı Kanunun 35. maddesi hükümlerine dayanılarakhazırlanan “Bir Üniversite adına diğerüniversitede lisansüstü eğitim görenaraştırma görevlileri hakkındayönetmeliğin” 4. Maddesi uyarınca Doktora SonrasıMecburi Hizmet Yaptırabilmek Amacıyla Rektörlükçedüzenlenen taahhüt ve kefalet senedi imzalattırıldığını;müvekkilinin söz konusu belgeyi eğitime gitmek amacıylazorunlu bir şekilde imzalamak zorunda kaldığını;bilahare davalı Rektörlüğe vermiş olduğu 03.06.2013tarihli dilekçe ile, mecburi hizmetyükümlüğünün kaldırılmasını istediğini;ancak Gaziosmanpaşa Üniversitesi RektörlüğüPersonel Daire Başkanlığı’nca 07.05.2013 tarih.81269015-541-2852 sayılı cevabi yazıyla müvekkilinin buisteğine olumsuz cevap verildiğini; müvekkilinin başka birüniversiteye geçme durumunun bulunduğunu, ancak vermişolduğu taahhüt ve kefalet senedinin, müvekkilininönüne engel olarak konulduğunu, müvekkilinin sürekliicra tehdidi altında yaşamak zorunda kaldığını, senedinvarlığının, müvekkilini olumsuz olaraketkilediğini, bilimsel çalışmalarına engelteşkil ettiğini, mecburi hizmetinin bulunduğundan bahisle tayintaleplerine olumsuz cevap verildiğini ifade ederek; GaziosmanpaşaÜniversitesi Rektörlüğü Personel DaireBaşkanlığının 7.6.2013 tarih ve 81269015-641-2852sayılı işleminin iptal edilerek, mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasınakarar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı İdarevekili birinci savunma dilekçesinde, UyuşmazlıkMahkemesi kararlarına göre, uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevliolduğunu ileri sürerek, görev itirazında bulunmuştur.
TOKATİDARE MAHKEMESİ: 6.11.2013 gün ve E:2013/423 sayıile, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2’inci maddesinde, idari dava türlerininsayıldığı; buna göre, a) İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile ilgili hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c) Genelhizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılan hertürlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavaların, idari dava türleri olarak belirlendiği; 2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının idare ileeşit düzeyde olarak, isteği ve özgür iradesi ileimzalamadığı taahhüt ve kefalet senedi uyarınca davacıyamecburi hizmet yükümlülüğü getiren işlemdenkaynaklı uyuşmazlığın, özel hukukalanını ilgilendiren bir uyuşmazlık olmadığıaçıkça anlaşıldığından,çıkacak uyuşmazlıklarınçözümünde idari yargının yetkili olduğu; bu durumda; idarece kamu gücüne dayanılarak ve tek taraflıirade ile kurulan taahhüt ve kefalet senedine dayanılarakdavacıya mecburi hizmet yükümlülüğü getirenuyuşmazlığın 2577 sayılı Yasanın 2/1-amaddesinde sayılan iptal davaları kapsamında görüm veçözümünün, idare mahkemelerinin görevalanına girdiği sonucuna varıldığıgerekçesiyle; davalı idarenin görev itirazınınreddine, uyuşmazlığın çözümündeMahkemelerinin görevli olduğuna karar vermiştir.
Davalı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda süresi içerisindeverdiği dilekçesi üzerine dava dosyasınınonaylı bir örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; Konununçözümü için uyuşmazlığıntemelini oluşturan işlemin incelenmesinin gerektiği; dava konusuuyuşmazlığın, taraflar arasındakisözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme ve kefaletsenedinde yer alan borçtan kaynaklandığı; 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun öğretimelemanı yetiştirmeye ilişkin 35. maddesinde:Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuşve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarınınihtiyacı için yurt içinde ve dışında,kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve YükseköğretimKurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretimelemanı yetiştirirler. (Ek fıkra: 17/08/1983 -2880/18 md.)Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıylaüniversitelerin araştırma görevlisi kadroları,araştırma veya doktora çalışmalarıyaptırmak üzere başka bir üniversiteye,Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesialanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendiüniversitelerine dönerler. / (Ek fıkra: 17/08/1983 - 2880/18md.) Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilenöğretim elemanları, genel hükümlere görebağlı oldukları yükseköğretim kurumlarındamecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmününyer aldığı; olayda, davacının Abant İzzet BaysalÜniversitesi'nde görevlendirilmeden önce kefalet senedi ile,mecburi hizmet süresi dolmadan hizmetinde bulunduğu YüksekÖğretim Kurumu ve mecburi hizmetinin devredildiği kurumtarafından görevden çekilmişsayıldığında mecburi hizmetine tekabül eden ödemelerintamamının ve % 50 fazlası ile ayrıca bu ödemelereilişkin sarf tarihinden itibaren hesaplanacak yasal vs. vergi ve kanuniödemelerle birlikte Üniversitesi emrine nakden ve defatenödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, söz konu yüklenme vekefalet senedi ile, Üniversiteye karşı mecburi hizmetyükümlülüğü ya da parasalkarşılığı taahhüt edilmek suretiyleÜniversite ile araştırma görevlisi arasında,tarafların karşılıklı hak veyükümlülüklerini içeren bir sözleşmeilişkisi kurulduğunun açık olduğu; dolayısıyla, uyuşmazlığın taraflararasındaki sözleşmeden diğer bir ifadeyle yüklenme vekefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklandığı,sözleşmede yer alan borçtan kaynaklananuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle; 2247 sayılıKanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısının yazılıdüşüncesi istenilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 1.4.2014 günlütoplantısında;
l-İLK İNCELEME:Başvuru yazısı ve dosya örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim FakültesindeAraştırma Görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35. maddesiuyarınca Gaziosmanpaşa Üniversitesi adına öğretimÜyesi Yetiştirme Programı kapsamında lisansüstüve doktora eğitimi yapmak üzere kadrosu geçici olarak Abantİzzet Baysal Üniversitesine aktarılan ve davalıİdareye karşı taahhüt ve kefalet senedi imzalayandavacının, mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıistemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin, GaziosmanpaşaÜniversitesi Personel Daire Başkanlığının 7.6.2013tarih ve 81269015-641-2852 sayılı işleminin iptal edilerek,mecburi hizmet yükümlülüğününkaldırılmasına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2547sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35. maddesinde“Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yenikurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretimkurumlarının ihtiyacı için yurt içinde vedışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine veYükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslaragöre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983-2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırmagörevlisi kadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” hükmüne yerverilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, Gaziosmanpaşa Üniversitesi’ndearaştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesiuyarınca davalı idare adına Abant İzzet Baysal Üniversitesi’ndelisansüstü ve doktora eğitimi yapmak üzere görevlendirilendavacı tarafından, Abant İzzet Baysal Üniversitesi'negönderilmesinden önce düzenlenen taahhüt ve kefaletsenedinden kaynaklanan mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıistemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin,Gaziosmanpaşa Üniversitesi işleminin iptal edilerek, mecburihizmet yükümlülüğününkaldırılmasına karar verilmesi istemiyle bakılandavanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleritarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşıtaahhütte bulunulması karşısında, davacıtarafından mecburi hizmetyükümlülüğünün iptali istemiyleaçılan davanın görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Tokat İdareMahkemesinin görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Rektörlük vekilinin GÖREVİTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Tokat İdareMahkemesinin 6.11.2013 gün ve E:2013/423 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 1.4.2014 gününde Üye SıddıkYILDIZ’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri
BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
KARŞI OY YAZISI
Dava,Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim FakültesindeAraştırma Görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35. maddesiuyarınca Gaziosmanpaşa Üniversitesi adına öğretimÜyesi Yetiştirme Programı kapsamında lisansüstü ve doktora eğitimi yapmak üzere kadrosugeçici olarak Abant İzzet Baysal Üniversitesine aktarılanve davalı İdareye karşı taahhüt ve kefalet senediimzalayan davacının, mecburi hizmetyükümlülüğünün kaldırılmasıistemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddineilişkin, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Personel DaireBaşkanlığının 7.6.2013 tarih ve81269015-641-2852 sayılı işleminin iptal edilerek, mecburihizmet yükümlülüğününkaldırılmasına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İdarece kamugücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevlibulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım.
Üye
Sıddık YILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy