T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 49
KARAR NO : 2014 / 58
KARAR TR : 27.1.2014
ÖZET : 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 40.maddesinin birinci fıkrası (l) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.Ç. Vekili : Av. İ.A. Davalı : AydınValiliği İl Gıda Tarım HayvancılıkMüdürlüğü O L A Y :Aydın Valiliği İl Gıda Tarım ve HayvancılıkMüdürlüğü’nün 5.8.2011 tarih ve …../3106-17321sayılı kararı ile, Gıda Kontrolörleri tarafındanyapılan denetimde, K.G. Zeytin-Zeytinyağı-İncir ToptanTic.- M.Ç. ünvanlı işyeri tarafından A.N. SızmaZeytinyağı isimli ürün için düzenlenen16.3.2011-01430 ve 18.3.2011-01431 sayılı satış faturalarının,firma sahibi davacı M.Ç.’nın, ürünü B.ZeytincilikTar. Gıda Tur. İh. İth. San. ve Ltd. Şti. firmasındanaldığına dair ibraz ettiği fatura bilgilerinde, dökmezeytinyağı olarak tanımlanmış olduğu faturabilgileri ile uyumsuz olduğunun tespit edildiği ve üretimfaaliyeti Kasım 2008 yılında sona ermiş olan, E.A.Gıda Yerli Ür. Tic. Yağ Dolum ve Ambalajlama firmasına aitbilgileri kullanarak üretim yaptığından bahisle, davacıadına, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, BitkiSağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 24. maddesinindördüncü fıkrasına aykırı olarak taklit vetağşiş fiilini gerçekleştirdiği nedeniyle aynıKanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası (l) bendigereğince 10.770 TL idari para cezası uygulanarak, söz konusu ürünlerinmülkiyetinin kamuya geçirilmesine, 1.12.2011 tarih ve …../4599-24585sayılı kararı ile de, A. Riviera Zeytinyağıürününün ambalajı üzerinde, üretim faaliyetiKasım 2008 yılında sona ermiş olan, E.A. Gıda YerliÜr. Tic. unvanlı firmaya ait etiket bilgilerini kullanaraküretim yaptığı, firmanın geriye dönük izlenebilirliğisağlayamaması ile tespit edildiği, bu nedenle 5996sayılı Kanun’un 24.maddesinin dördüncüfıkrasına aykırı olarak taklit ve tağşişfiilini gerçekleştirdiği nedeniyle aynı Kanun’un40. maddesinin birinci fıkrası (l) bendi gereğince 10.770 TLidari para cezası uygulanmasına ve para cezasına konu ürünlerinmülkiyetinin kamuya geçiril-mesine karar verilmiştir. Davacı vekili, idari para cezalarının iptali istemiyle ayrıayrı dava dilekçeleri ile adli yargı yerine itirazdabulunmuş, adli yargı yerince açılan davalarbirleştirilerek, Mahkemenin 2012/120 esasına kaydedilmiştir. AYDIN 1. SULH CEZA MAHKEMESİ: 24.7.2012 gün ve Değ. İş.No:2012/120 sayı ile, idari para cezası yanındaürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararıda verilmiş olduğundan Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesiuyarınca davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, yapılan itiraz Aydın 3.Asliye Ceza Mahkemesi’nce kesin olarak reddedilmiştir. Davacı vekili, bu kez, 1.12.2011tarih ve …../4599-24585 sayılı karar ile verilen idari paracezasının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. AYDIN 1. İDAREMAHKEMESİ; 3.12.2013 gün ve E: 2012/2046 sayı ile, 5996sayılı Yasa’da idari yaptırımlara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğive idari para cezası yanında idariyargının görev alanına giren herhangi bir kararın daverilmemiş olması nedeniyle 5326 sayılıKanun’un 27/1.maddesi uyarınca davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiylegörevli yargı yerinin belirlenmesi için 2247 sayılıYasanın 19.maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve uyuşmazlığın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesinin kararına kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 27.1.2014 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık MahkemesiGenel Kurulunun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılıİlke Kararında, “2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanununbütünüyle incelenip değerlendirilmesinden, bu Kanununuygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görev uyuşmazlıklarının‘hukuk uyuşmazlığı’ sayılmasıgerektiği sonucuna varılmaktadır. Uygulanması idariorganlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği…” açıkça belirtilmiştir. Budurum göz önüne alındığında, olaybölümünde yazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdare mahkemesince, 2247sayılı Yasanın 19. maddesinde öngörülenbiçimde Mahkemelerinin dosya aslıyla birlikte, adli yargıdosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesi’nebaşvurulduğu ve sonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangibir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, 1.12.2011 tarih ve …../4599-24585sayılı karar ile verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılan dava yönünden oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 5996 sayılı VeterinerHizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve YemKanunu’nun 40.maddesinin birinci fıkrası (l) bendiuyarınca verilen 10.770 TL. idari para cezasının iptaliistemiyle açılmıştır. 5996 sayılı “VeterinerHizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu”nun,“Gıda ve yemde izlenebilirlik ve etiketleme, sunum ve reklâmile tüketici haklarının korunması”başlığı altında düzenlenen 24. maddesinin dördüncüfıkrasında, “Gıda ve yemde taklit vetağşiş yapılamaz” denilmekte; “Gıda ve yemile ilgili yaptırımlar” başlığıaltında düzenlenen 40. maddesinin birinci fıkrasının(l) bendinde ise, “24 üncü maddenin dördüncüfıkrasına aykırı olarak taklit ve tağşişyapanlara onbin Türk Lirası idarî para cezası verilir,taklit ve tağşiş edilmiş ürünlere el konulur vemülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir”hükmü yer almıştır. Olayda, idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmış bir dava olup;5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı,Gıda ve Yem Kanunu’nda da idari para cezası verilecek hususlardüzenlenmiş; ancak, idari para cezasına karşı kanunyoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Öte yandan; 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun; a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin1. fıkrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir” düzenlemeleri yeralmıştır. Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevli olanmahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasayagöre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının,değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonraaçılacak davalarda uygulanacağına dair intikalhükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. Dosyanın incelenmesinde, idaripara cezasına konu ürünlerin, mülkiyetinin kamuyageçirilmesine de karar verildiği, ancak bu karara karşıdava açılmadığı anlaşılmaktadır. Ancakaksi durumda dahi, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin kararın,5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olup, Kanun’un 18.maddesinde düzenlendiği,27. maddesinin birinci fıkrasında, idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilileceği, busüre içinde başvurunun yapılmamış olmasıhalinde idari yaptırım kararının kesinleşeceği,sekizinci fıkrasında ise, idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceğinin belirtildiği, 5996sayılı Kanun’da da idari yaptırım kararlarınakarşı itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşıldığından, KabahatlerKanunu’nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilenkoşulların olayda bulunmaması nedeniyle, aynıKanun’un 3 ve 27.maddesinin birinci fıkrası uyarınca,mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırımkararına karşı açılacak davada da sulhceza mahkemesinin görevli bulunduğu açıktır. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen ve dava konusu edilen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5996 sayılıVeteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve YemKanunu’nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda,Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Aydın 1. İdare Mahkemesi’nce yapılan başvurununkabulü ile, Aydın 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nce, 1.12.2011 tarih ve…../4599-24585 sayılı karar ile verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılan dava yönündenverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Aydın 1. İdare Mahkemesi’nce yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, Aydın 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin24.7.2012 gün ve Değ. İş. No:2012/120 sayılı, 1.12.2011 tarih ve …../4599-24585sayılı karar ile verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılan dava yönünden verilen GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2014 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy