T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 21
KARAR NO : 2014 / 45
KARAR TR : 27.01.2014
ÖZET : 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca başka bir üniversitede görevlendirilen davacının taahhüt ve kefalet senedinin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :P.E.S.
Davalı : Karadeniz Teknik ÜniversitesiRektörlüğü
Vekili :Av. M.Ş.
OL A Y : Davacıdava dilekçesinde özetle; Karadeniz Teknik ÜniversitesiRektörlüğü’nün 09.12.2010 günB.30.2.KTÜ.0.71.00.02/22305 sayılı yazısı ilebildirilen, Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından verilmişolan, mecburi hizmet borcunun tahsiline ilişkin kararın iptaliistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı idare vekili birinci savunmadilekçesinde görev itirazında bulunmuştur.
TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 09.03.2011 gün ve E:2011/154 sayı ile“… davacının imzaladığı yüklenmesenedinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 34.Maddesi uyarınca yurt dışında eğitim görebilmekiçin mevzuat uyarınca zorunlu şart olaraköngörüldüğü dikkatealındığında bu senedin idare ile davacınıneşit düzeyde, kendi isteği ve iradesi ileimzalandığının kabulüne olanakbulunmadığı, ayrıca dava konusu edilen işlemindavacının mecburi hizmet yükümlülüğükapsamında ödemesi gereken tutarların hesaplanmasınailişkin idarece kamu gücüne dayanılarak ve tek taraflıidare ile tesis edilen bir işlem olduğu, dava konusu işleminanılan yüklenme senedi ile başlayan ve davacınınyurtdışına gönderildikten sonra geri dönüpmecburi hizmetini tamamlanmadan görevinden ayrılmasıüzerine, yüklenme senedi uyarıncayükümlülüğünü yerine getirmesineilişkin bulunan sünecin birbirini tamamlayan zincir işlemniteliğinde olduğu ve bu davaya bakma görevinin idariyargının görevine girdiği…” gerekçegösterilmek suretiyle görev itirazının reddi ilegörevlilik kararı verilmiştir.
Davalı idarevekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçesi üzerine davadosya örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCILIĞI: Konunun çözümü içinuyuşmazlığın temelini oluşturan işleminincelenmesinin gerektiği; uyuşmazlığın, taraflararasındaki içinde ve yurt dışındagörevlendirmeye ilişkin 39. maddesinden bahisle; davadosyasının incelenmesinden; Üniversiteler tarafındanlisansüstü eğitim-öğrenim yapmak üzere yurtiçi ve yurt dışına gönderilen araştırmagörevlilerinin borçlarını ödeme planınıgösteren ve noter huzurunda res’en tanzim edilen taahhütsenedinin mevcut olduğu, tahaahhüt senedi ile davacınınsöz konusu ödeme planını kabul ve taahhüt ettiği,söz konusu taahhüt senedi ile, araştırma görevlisi ileÜniversite arasında bir sözleşme ilişkisikurulduğunun anlaşıldığı; dolayısıyla,uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeden diğerbir ifadeyle taahhüt senedinde yer alan borçtankaynaklandığı, sözleşmede yer alan borçtankaynaklanan uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yeri görevli bulunduğugerekçesiyle, 2247 sayılıKanun’un 10 ve 13. maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığı’na gönderilmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Sıddık YILDIZ,Nurdane TOPUZ, Ayhan Akarsu ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 27.01.2014 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dosya örneğiüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğinceyapılan incelemeye göre, davalı idare vekilinin anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı Üniversitede araştırma görevlisiolarak çalışmakta iken, 01.07.2008-01.09.2009 tarihleriarasında ABD’de görevlendirilen, görev süresi 01.09.2010tarihine kadar uzatılan ve 15.10.2010 tarihinde görevinden istifaeden davacının, yurt dışına gönderilmedenönce imzaladığı ve görevinden istifa etmesisonrasında davalı Üniversite tarafından kefalet senedikarşılığı, mecburi hizmetyükümlülüğüne uyulmaması nedeniyle tazminattalebine ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
2547 sayılıYükseköğretim Kanunu’nun, “Öğretimelemanı yetiştirme” başlıklı 35.maddesinde “ Yükseköğretim kurumları;kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğeryükseköğretim kurumlarının ihtiyacı içinyurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke vehedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyacave esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ekfıkralar: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanıyetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırmagörevlisi kadroları, araştırma veya doktoraçalışmaları yaptırmak üzere başka birüniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olaraktahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veyasanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıylabirlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurtiçi veya yurt dışında yetiştirilen öğretimelemanları, genel hükümlere göre bağlıoldukları yükseköğretim kurumlarında mecburihizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Buyükümlülüğü yerine getirmeyenlere,yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özelkanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları buhüküm dışındadır.” denilmiş; Yasa’nın “Yurt içinde ve yurt dışındagörevlendirme” başlıklı 39. maddesinde ise, “ (Değişik:9/4/1990 - KHK - 418/25 md.; İptal: Ana. Mah'nin 5/2/1992 tarih veE.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:18/5/1994 - KHK - 527/17 md.)
Öğretimelemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurtiçinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeribilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılarakatılmalarına, araştırma ve inceleme gezileriyapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerdebulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okulmüdürleri, onbeş güne kadar rektörler izinverebilirler. Bu şekilde onbeş günü aşan veya yollukverilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiğimasrafların üniversite ile buna bağlı birimlerinbütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesiicabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı verektörün onayı gereklidir.
Öğretimelemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü maddesindesayılan yurt dışına gönderilme halleridışında mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek,eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak içinYükseköğretim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kuruluncaüniversiteler itibariyle bir yılı geçmeyecek şekildeher yıl belirlenecek kontenjan ve süreler dahilinde yurtdışına gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarladış burslara dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenenkontenjanların üniversiteye bağlı birimler arasındadağıtımı üniversite yönetim kurulunun kararıve rektörün onayı,gönderilme ise ilgili yönetimkurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur. Zorunluhallerde yurt dışında kalma süresi ilgili yönetimkurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısınakadar uzatılabilir. Bunlar hak ve yükümlülükleribakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununagöre aynı amaçla yurt dışınagönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabi olurlar.Ancak, bunlara yapılacak ödemenin miktarı Devletmemurlarına yapılacak ödemeyi geçmemek üzereüniversite yönetim kurulunca daha düşük olarak tespitedilebilir. Öğretim elemanlarından kendilerine yurtdışı kuruluşlarınca burs veya ücretsağlananlar, görev yapacakları sürece YükseköğretimKurulunun belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetimkurulunun kararı ile aylıklı veya aylıksız izinli desayılabilirler.
Gerekbirinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmeksuretiyle yurt içinde ve yurt dışında bir yeregönderilenler olsun, gerekse ikinci fıkraya göregidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek suretiyleyurt dışına gönderilenler olsun, bunlara verilecek yolluk,emsali Devlet memuruna verilen yolluğun aynı olmak üzere genelhükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçicigörev yolluğu Yükseköğretim Kurumu hesabınagönderilenlere kurum bütçesinden üniversitedışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgilikurumun bütçesinden ödenir.
(Ek: 14/5/1997- 4249/2 md.) Türk Cumhuriyetleri ve AkrabaTopluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmidavet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak vebütün özlük hakları saklı kalmaküzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve MilliEğitim Bakanlığının onayı ile aylıklıizin verilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, KaradenizTeknik Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarakgörev yapmakta iken, 2547 sayılı YükseköğretimKanunu'nun 39.maddesi uyarınca ABD Univercity of California SantaCruz’da araştırma bursu alarak 2008-2010 yıllarıarasında görevlendirilen davacının 15.10.2010tarihinde görevinden istifa etmesinin ardından yurtdışına gönderilmeden önce imzaladığı vegörevinden istifa etmesi sonrasında davalı Üniversitetarafından uygulamaya konularak mecburi hizmet borcunun tahsilineilişkin kararın iptali istemiyle açıldığıanlaşılmaktadır.
Bu duruma göre, taahhüt ve kefalet senedinin davacı vekefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareyekarşı taahhütte bulunulması karşısında,davacı tarafından senedin iptali istemiyle açılandavanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Rektörlük vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Trabzon İdareMahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın,BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, davalı Rektörlük vekilinin GÖREVİTİRAZININ, Trabzon İdare Mahkemesi’nin 09.03.2011 gün ve E:2011/154 sayılıREDDİNE İLİŞKİN KARARIN KALDIRILMASINA, 27.01.2014 günündeüye Sıddık YILDIZ’ın KARŞI OYU VEOYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Eyüp Sabri BAYDAR
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Ayhan
AKARSU
Üye
Sıddık
YILDIZ
Üye
Mehmet
AKBULUT
.
KARŞIOY
Dava, Davalı Üniversitedearaştırma görevlisi olarak çalışmakta iken,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35.maddesikapsamında davalı idare adına başka bir üniversitedelisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilendavacının, görevlendirme işleminden önceimzaladığı taahhüt ve kefalet senedi uyarınca, mecburihizmet yükümlülüğü ile kefalet senedinin iptaliistemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden biri ilehukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.
2547sayılı Yasa uyarınca başka bir üniversitedeöğretim üyesi yetiştirme programı kapsamındaeğitim yapmak üzere görevlendirilmesindeki amaç gözönünde bulundurulduğunda, davacının bu taahhüt vekefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği veözgür iradesi ile imzaladığından söz etmeyeolanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanınıilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İdarecekamu gücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulantaahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın2577 sayılı Yasanın 2/1-a maddesinde sayılan iptaldavaları kapsamında görüm veçözümünde idari yargı görevli bulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun reddi gerektiğigörüşüyle, aksi yöndeki kararakarşıyım.
Üye
Sıddık YILDIZ
Full & Egal Universal Law Academy