T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/719
KARAR NO: 2023/2
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET: 2247 sayılı Kanun’un 10-13. maddelerinde öngörülen koşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : S.İ. T T. A.Ş.
Vekili : Av.M. A
Davalılar : 1-Tuzla BelediyeBaşkanlığı
Vekilleri : Av. F. Ö, Av. M. T. O
2-İSKİGenel Müdürlüğü
Vekili : Av. A. F
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu İstanbulili, Tuzla ilçesi, ..... Mahallesi, .....pafta, .... parselsayılı taşınmazın, 19/03/2013 onay tarihli ÖmerliHavzası Tuzla ilçesi, .... Mahallesi 1/1000 ölçekliuygulama imar planında, kısmen 0,13 yapılaşma koşullukonut alanında, kısmen Dere Yapı YaklaşmaSınırı ve Alanında, kısmen park alanında,kısmen de yol alanında kaldığını,taşınmaza kamulaştırmasız elatıldığını ifade ederek, taşınmazındeğerine karşılık şimdilik 75.000 TL'nin davatarihinden itibaren en yüksek faiziyle ve plandaki kısıtlamalar nedeniylede şimdilik 5.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren Belediyedentahsiline; yol alanının tapudan terkinine, park alanınınBelediye adına tesciline; dere mutlak koruma alanı içindekalan kısımların değerikarşılığında tapudan iptali ile İSKİ adınatesciline; bu alanlar için şimdilik 75.000 TL'nin yasal faizi ilebirlikte İSKİ'den tahsiline karar verilmesi istemiyle09/06/2020tarihindeadli yargı yerinde dava açmıştır.
2. Davalı idarelerin vekilleri, süresi içerisindeverdikleridilekçelerde, uyuşmazlığınçözümünde idari yargının görevliolduğunu ileri sürerek görev itirazında bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. İstanbul Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesi, E.2020/132sayılı dosya kapsamında 26/11/2020 tarihindeyaptığı duruşmada, görev itirazınınyapılacak keşiften sonra değerlendirilmesine kararvermiştir.
4.Davalılardan Tuzla Belediye Başkanlığıvekili 16/03/2022 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile, 26/11/2020tarihli celsede verilen kararla görev itirazının zımnenreddedildiğini ileri sürerek olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasınıtalepetmiştir.
5. İstanbul Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesi 19/07/2022 tarihve E.2020/132 sayı ile, davalı vekilinin görevitirazının şimdilik reddinekarar vermiştir.
6. Davalılardan Tuzla Belediye Başkanlığıvekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemli 16/03/2022 tarihli dilekçesinekarşı davacı şirket vekili tarafından verilen26/07/2022 tarihli cevap dilekçesinde, başvurunun 2247sayılı Kanun'un 12. maddesine aykırı olduğu vetalebinusulden reddinin gerektiği ileri sürülmüştür.
B. Olumlu Görev UyuşmazlığıÇıkarılmasına İlişkin DanıştayBaşsavcılığı Talebi
7. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun'un 10. ve 12. Maddelerihükümlerine ve başvuruya ilişkin sürece yer verdiktensonra, dosyadausul ekonomisi yönünden eksiklik görmeyerekişin esasına geçmiş ve 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin l. fıkrasının(b) bendi hükmü gereğince idari işlem olan imarplanlarındaki hukuki el atmalardan kaynaklanan tazminat istemlidavalardaidari yargı yerinin görevli olduğugörüşüyle, "davanın, taşınmazınbedelinin tazminat olarak hüküm altına alınmasıistemine ilişkin kısmı yönünden" 2247sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına kararvererek dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir.
8. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca,2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısının yazılı düşüncesiistenilmemiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
9. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun'un “Olumlu görevuyuşmazlığı çıkarma” başlıklı10. maddesi şöyledir:
“Görevuyuşmazlığı çıkarma; adli ve idaribiryargı merciinde açılmış olan davada ilerisürülen görev itirazının reddi üzerine ilgiliBaşsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafındangörev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesindenistenmesidir.
Yetkili Başsavcı veya BaşkanunsözcüsününUyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için,görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birincioturumda, (…)idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunmaevresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargıyerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermişbulunmaları şarttır.
Görev itirazının yargı merciince yerindegörülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görevkonusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bukararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevliolduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır.
Uyuşmazlıkçıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilengörevsizlik itirazı adli yargı yararına ilerisürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idariyargı yararına ileri sürülmüş iseDanıştay (…)Başkanunsözcüsüdür.”
10. Kanun’un “Yargı merciince yapılacakişlemler” başlıklı 12. maddesişöyledir:
“Görevitirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddineilişkin kararın verildiği tarihten, şayet bu kararıntebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açıkbulunan ceza davalarında ise ret kararınınkesinleştiği tarihten başlayarak onbeş güniçinde, uyuşmazlık çıkarılmasınıistemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyiitirazı reddeden yargı merciine verir.
Bu yargımercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa eklerini yedigün içinde cevabını bildirmesi için diğertarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içindebu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermektenvazgeçmiş sayılır.
(Değişiküçüncü fıkra: 23/7/2008 – 5791/4 md.)Yargı mercii, itiraz dilekçesi üzerine verdiğiitirazı ret kararını kaldırarak görevsizlikkararı vermediği takdirde; yetkili makama sunulmak üzerekendisine verilen dilekçeyi, alınan cevabı ve görevsizlikitirazının reddine ilişkin kararını, dava dosyasımuhtevasının onaylı örnekleriyle birlikteuyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makamagönderir.
Bir davadauyuşmazlık çıkarılması için yalnızbir kez başvurulabilir.”
11. Kanun’un “Uyuşmazlık Çıkarmaİsteminde Bulunmaya Yetkili Makamca Yapılacakİşlemler” başlıklı 13. maddesişöyledir:
“(Değişikbirinci cümle: 23/7/2008 – 5791/5 md.) Uyuşmazlıkçıkarma konusundaki dilekçe ile ekleri kendisine ulaşanyetkili makam, gerekirse dilekçedeki veya eklerindeki eksiklikleritamamlattıktan sonra, uyuşmazlık çıkarmaya yerolmadığı sonucuna varırsa veya yapılan başvuruda12 nci maddenin birinci fıkrasında öngörülensürenin geçirilmiş olduğunu tespit ederse, isteminreddine karar verir. Bu karar, ilgili kişilere veya makama ve ilgiliyargı merciine, hemen tebliğ olunur. Bu karara karşıhiç bir yargı merciine başvurulamaz.
Uyuşmazlıkçıkarılmasını gerekli gördüğüdurumlarda yetkili makam, dilekçe ve eklerinin kendisineulaştığı tarihten, şayet eksiklikleri tamamlatmakyoluna gitmiş ve bu erekle gönderdiği yazıları ongün geçmeden postaya vermiş ise eksikliklerintamamlandığı tarihten başlayarak en geç on güniçinde düzenleyeceği gerekçeli düşünceyazısını, kendisine gönderilen dilekçe ve ekleri ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesine yollar ve ayrıcaUyuşmazlık Mahkemesine başvurduğunu ilgili yargı merciinehemen bildirir. (Ek cümle: 23/7/2008 – 5791/5 md.) Bu takdirdeilgili yargı mercii, 18 inci maddedeöngörüldüğü şekilde davanıngörülmesini geri bırakır.
UyuşmazlıkMahkemesi Başkanı, düşünce yazısıylaeklerini, görevsizlik itirazını reddeden yargı merciinegöre ilgili bulunan Başsavcı veyaBaşkanunsözcüsüne tebliğ edebilir. Tebliği alanmakam karşılık vermek isterse, yedi gün içindeyazılı karşılığını vermeklegörevlidir.”
12. Kanun’un “İncelemede izlenecek sıra”başlıklı 27. maddesi şöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceler; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddeder.”
V. İNCELEME VE GEREKÇE
13.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan23/01/2023 tarihli toplantısında; Raportör-HakimTaşkın ÇELİK’in, başvurunun reddigerektiği yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'ninbaşvurunun reddi yolundaki, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
14. 2247 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre,uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkilimakama sunulmak üzere düzenlenen dilekçenin, itirazınreddine ilişkin kararın verildiği tarihten başlayarakonbeş gün içinde itirazı reddeden yargı merciineverilmesi gerekmektedir.
15. Dosyanın incelenmesinden, davalılardan Tuzla BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınısüresinde yaptığı, İstanbul Anadolu 16. Asliye HukukMahkemesinin 26/11/2020 tarihli duruşmada görev itirazınınyapılacak keşiften sonra değerlendirilmesine kararverdiği,anılan davalı idare vekilinin, bu tarihte verilenkararla görev itirazının zımnen reddedildiğini ileri sürerek16/03/2022 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasını talepettiği, Mahkemenin görev itirazının reddine ilişkinkararını ise 19/07/2022 tarihindeverdiğianlaşılmıştır.
16. Olayda, Mahkemenin verdiği 26/11/2020 tarihli kararıngörev itirazının reddine yönelik olmadığı,zımni ret niteliğini de taşımadığı; "görevitirazının yapılacak keşiften sonradeğerlendirilmesine..." karar verildiği, davalılardanTuzla Belediye Başkanlığı tarafından zımni retolarak nitelendirilen bu karar tarihinden sonra dahi, 2247 sayılıKanun'da belirtilen "onbeş gün içinde"gerekliliğine aykırı olarak, bu tarihten çok sonra,16/03/2022 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasınınistenildiği, Mahkemenin 19/07/2022 tarihinde verdiği görevitirazının reddine ilişkin karardan sonra, ayrı birdilekçe de verilmediği gözetildiğinde, bu haliyle,görevlilik kararı verilmeden olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması amacıylaverilen dilekçe dikkate alınmak suretiyle, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasıolanağı bulunmamaktadır.
17. Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanun'un12. ve 13. maddelerine aykırı olan istemin ve bu istem nedeniyleDanıştay Başsavcılığınca yapılanbaşvurunun, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca reddigerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan nedenlerle;
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 12 ve 13. maddelerineaykırı olan istemin ve bu istem nedeniyle DanıştayBaşsavcılığınca yapılan BAŞVURUNUN,aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİNE,
23/01/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN