T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/373
KARAR NO : 2023/23
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET:Sulama Birliği Başkanı olarak görev yapan davacının, kamu zararına sebebiyet verdiği nedeniyle, bu zararın ödenmesi gerektiği yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E. A
Vekili : Av.Ş. B
Davalı : Kestel Sulama Birliği
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekilince, müvekkilinin kamu zararınasebebiyet verdiğinin tespit edildiğinden bahisle, 246.608,06 TL'nindavalı idareye ödemesi gerektiğine ilişkin olarak tesisedilen 06/07/2020 tarih ve 705 sayılı işlemin, hukukaaykırı olduğu ileri sürülerek, iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açılmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. İzmir 6. İdare Mahkemesi 04/09/2020 tarihli veE.2020/1047, K.2020/809 sayılı kararı ile, 5355sayılı Kanun'da aralarında sulama birliklerinin de yeraldığı birlikler yerel yönetim niteliğitaşımakta ve bu şekilde örgütlenmekte iken, sulamabirliklerini ayrıca ve özel olarak düzenleyen 6172sayılı Kanun ile sulama birliklerinin 5355 sayılı Kanun'daöngörülen şekli ile yerel yönetim olaraknitelendirilmediğinin anlaşıldığı, bu haliylebirlik ana statüsünün DSİ GenelMüdürlüğünün, bağlı olduğuBakanlıkça onaylanması sonucu sulama birliklerinin tüzelkişilik kazanacağının, tüzel kişilikkazanıncaya kadar DSİ Genel Müdürlüğü ileBakanlık tarafından tesis edilen işlemin idari işlemolduğunun açık olduğunu, sulama birliğinintüzel kişilik kazanmasından sonra meydana gelenuyuşmazlıkların adli yargı yerindeçözümleneceğini, bu durumda, kamu tüzelkişiliğine sahip olmakla birlikte, iş ve işlemleriözel hukuk hükümlerine tabi olan davalı sulama birliğitarafından davacı adına 246.608,06 TL kamu zararıçıkarılmasına ilişkin işlemden kaynaklananuyuşmazlığın adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiğini belirterek, davanıngörev yönünden reddinekarar vermiş, bu karara karşı davacı vekilince istinafisteminde bulunulmuştur.
3. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari DavaDairesi 16/02/2021 tarihli ve E.2020/1698, K.2021/198 sayılıkararı ile, usul ve kanuna uygun olan mahkeme kararınınkaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığınıbelirterek, davacının istinaf başvurusunun reddine kesin olarakkarar vermiştir.
4. Davacı vekili, aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
5. Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 16/11/2021 tarihli veE.2021/139, K.2021/549 sayılı kararı ile, davanıntemelinin kamu tüzel kişiliği bulunan ve kamu hizmeti ifa edenbirlik başkanının ilgili kamu tüzel kişiliğinitemsilen yapmış olduğu işlemlerin yine kamu tüzel kişiliğibulunan idari birimler tarafından idarigörevleri gereğince yapmışoldukları denetim sonucu tesis ettikleri işlemin hukuka uygun olupolmadığını ve hukuka uygun olmadığınıntespiti halinde iptali istemli olduğunu belirterek, davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. Anayasa’nın 168. maddesinde; “ Tabiîservetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufualtındadır. Bunların aranması ve işletilmesihakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süreiçin, gerçek ve tüzelkişilere devredebilir. Hangitabiî servet ve kaynağın arama ve işletmesinin, Devletingerçek ve tüzelkişilerle ortak olarak veya doğrudangerçek ve tüzelkişiler eliyle yapılması, kanununaçık iznine bağlıdır. Bu durumda gerçek vetüzelkişilerin uyması gereken şartlar ve Devletçeyapılacak gözetim, denetim usul ve esasları ve müeyyidelerkanunda gösterilir.” denilmek suretiyle devletin doğalkaynakların aranması ve işletilmesi hakkını kanunlabelli esaslar ve süreler için gerçek ve tüzelkişilere devredilebileceği kabul edilmiştir.
7. Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasışöyledir:
"İdare,kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlüdür."
8. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.(Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türlerişunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler."
9. 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu’nun“Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesişöyledir:
“Bu Kanununamacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonelkullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzereDevlet Su İşleri Genel Müdürlüğütarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan yada inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygunşekilde kullanmak, işletmek, Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün onayını almak suretiyleişlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetimsorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelikyeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevlisulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerinidüzenlemektir.
Sulama birliklerikamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanunda hükümbulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir.”
10. "Başkanlığın oluşumu vebaşkanın görev ve yetkileri" başlıklı 9.maddesi şöyledir:
“(Değişik:19/4/2018-7139/47 md.)
(1)Başkanlık, başkan ve başkanlık hizmetleriniyürüten diğer personelden oluşur.
(2) Başkan,DSİ’nin teklifi üzerine Bakan tarafından kamu personeliarasından dört yıla kadar görevlendirilir. Süresi sonaeren Başkanın yeniden görevlendirilmesimümkündür.
(3)Başkanın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kanun, birlikana statüsü ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yapmak,yetkileri kullanmak ve birliği temsil etmek ve yönetmek.
b) Birlikadına yapılacak sözleşme esaslarını tespit etmek,satın alma, işletme, bakım ve onarım hizmetleri ve yenitesis ve rehabilitasyon ya da yenileme çalışmaları ilediğer işlerin bir komisyon marifetiyle ihaleyleüçüncü kişilere yaptırılmasına veDSİ’nin onayıyla borç kullanımına kararvermek.
c) Birliğinyıllık su kullanım hizmet bedelini asgari su kullanımhizmet bedeli tarifesinden az olmamak üzere belirlemek ve onay içinDSİ Bölge Müdürüne sunmak.
ç)Bütçe teklifini ve çalışma programınıDSİ’ye sunmak, bütçeyi uygulamak ve kesinhesabını yapmak.
d) Birlikbütçesinin tahsilat ve ödemeleri ile harcama kalemleriarasında aktarma yapmak.
e)Katılım paylarını, su kullanım hizmet bedeli ve paracezalarını tahsil etmek, birliğin alacaklarınıntakibini zamanında yapmak.
f) DSİ’ninonayını aldıktan sonra araç, gereç ve işmakinesi temin etmek.”
11. "Denetim ve birlik mallarınındurumu" başlıklı 18. maddesi şöyledir:
"(Değişik:19/4/2018-7139/49 md.)
(1) Birliklerindenetimi DSİ veya Bakanlık tarafından yapılır.Birlikler mali yönden yılda bir defa ayrıca MaliyeBakanlığının denetimine tabidir. Bu denetimler sonucundadüzenlenecek raporların bir örneği, gerekli işlemlerinyapılması için Bakanlığa gönderilir.
(2) Denetimsonucunda birliğin zarara uğratıldığınıntespit edilmesi halinde 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı KamuMalî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesihükümleri uygulanır.
(3) Birlikler,Sayıştay tarafından doğrudan denetlenebilir.
(4) Birliğindevraldığı sulama tesisi ve bütünleyiciparçaları Devlet malı olup, bunlara zarar verenlerhakkında 5237 sayılı Kanunun kamu malına zarar verme ileilgili ceza hükümleri tatbik olunur."
B.Yargı Kararları
12. 27/11/2020 günlü ve 31317 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/07/2020 tarihli ve E.2018/104,K.2020/39 sayılı kararında değinilen 6172 sayılıKanun kapsamındaki sulama birliklerinin hukuki statüsüneilişkin gerekçe ve tespitlerin bir kısmı şuşekildedir:
"Anayasa,kanunlar ve CBK ile kamu tüzelkişiliklerine birçok alanda,kuruluş amacına özgü hukuksal durumlartanınmaktadır. Ayrıca, kamu tüzelkişileri, niteliklerive özellikleriyle bağdaştığıölçüde, özel hukuk tüzelkişilerinin özelhukuk hükümlerine göre sahip olduğu haklarıkullanabilmektedir (AYM, E.2006/61, K.2007/91, 30/11/2007). 6172 sayılıKanun’un 1. maddesinde sulama birliklerinin de kamutüzelkişiliğine sahip oldukları ve Kanun’dahüküm olmayan hâllerde özel hukuk hükümlerinetabi olacakları belirtilmektedir." ( § 243 )
"Kamutüzelkişileri, devlet tarafından kamu yararınıngerçekleştirilmesi amacıyla kurulan, kamu gücüayrıcalıklarıyla donatılan tüzelkişilerdir. Butüzel kişilerin özel hukuk tüzel kişilerindenfarklı olarak üstün ve ayrıcalıklı yetkileresahip olmasıyla güdülen amaç ise kamu yararınınsağlanması ve kamu hizmetinin en iyi şekilde yerinegetirilmesidir.
Sulamabirliklerinin kuruluşu, yapısı, görev ve yetkileri, malihükümleri, personel istihdamı, denetimi,tüzelkişiliğinin sona ermesi 6172 sayılıKanun’da düzenlenmiştir. Bu birliklerin özelliklekuruluşları, görev alanları ve denetimlerindeDSİ’nin onay ve yetkisi bulunmaktadır. Sulama birlikleriAnayasa’da özel olarak düzenlenmemiş oluporganlarının seçimle oluşmasında anayasal birzorunluluk bulunmamaktadır. Sulama birliklerinin temel organı olanbaşkanlığın oluşumu Anayasa’nın 123.maddesinin birinci fıkrasında geçen idarenin kanunladüzenlenmesi ilkesi ile ilgili olup Anayasa’da özel olarakdüzenlenmeyen hizmet yönünden yerinden yönetimkuruluşlarının organlarının belirlenmesinde kanunkoyucu takdir yetkisine sahiptir. Birlik başkanlarına tanınanidari para cezası verme yetkisi de bu kapsamda kanun koyucunun takdiryetkisindedir.
Diğer yandansulama birliklerinin kamu personeli arasından Bakan tarafındanseçilen başkan tarafından temsil edileceği veyönetileceğine, başkanlığın ise başkan vebaşkanlık hizmetlerini yürüten diğer personeldenoluşacağına dair birlik başkanının belirlenmeusulü, başkanlığın oluşumu, görev veyetkileri ile ilgili hususlar Anayasa’nın 128. maddesinin ikincifıkrası kapsamında kalmaktadır. Anayasa’nınanılan hükmüne göre memurların ve diğer kamugörevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkilerininkanunla düzenleneceği belirtilmektedir. Dava konusu kurallarda dabirlik başkanının belirlenme usulü, idari para ceza vermeyetkisini de içeren görev ve yetkileri kanunladüzenlendiğinden kanunilik ilkesine aykırı bir yönbulunmamaktadır." ( § 252-254 )
"Kamutüzelkişilikleri devam eden birliklerin feshine karar verilmesi isekamu tüzelkişiliklerinin sona ermesine yol açacaktır.Kanun’un 20. maddesinin (3) numaralı fıkrasındatüzelkişiliği sona erdirilen sulama birlikleri tarafındanişletilen sulama tesisleri hakkında 6200 sayılı Kanunhükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Anayasa’nın123. maddesinin üçüncü fıkrası “Kamutüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanununaçıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur”şeklinde iken 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunile “Kamu tüzelkişiliği, kanunla veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur”şeklinde değiştirilmiştir. YürürlüktekiAnayasa hükmüne göre kamu tüzelkişiliği ancakkanunla ya da CBK’yla kurulabilir. Aynı şekilde bir kamutüzelkişiliği ancak kanunla ya da CBK ilekaldırılır. 6771 sayılı Kanun’dan öncekidönemde yürürlükte olan “Kamutüzelkişiliği, … kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur” hükmüyürürlükte olmadığından kamutüzelkişiliğinin artık kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulması veyakaldırılması mümkün değildir.
Anayasa’nın123. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamutüzelkişiliğinin, kanunla veya CBK ile kurulacağışeklindeki düzenleme kamu tüzelkişiliğine sahip sulamabirlikleri yönünden de geçerlidir. Kamu tüzelkişiliğininveya organlarının kanunla veya CBK’ya dayanılarakkurulması zorunluluğu, kamu tüzelkişiliğinin veyaorganlarının ortadan kaldırılması bakımındanda geçerli olacaktır. Bu durumda bir kamutüzelkişiliği de ancak kanunla ya da CBK ile kaldırılabilir.Dolayısıyla birliklerin DSİ’nin teklifi üzerine Bakanonayı ile feshedileceğini öngören dava konusu (1)numaralı fıkra Anayasa’nın 123. maddesininüçüncü fıkrasıylabağdaşmamaktadır." ( § 260-262 )
"Sulamabirlikleri, DSİ’nin belirlediği sulama alanlarında sulamaişletmeciliği konusunda hizmet vermek için kurulan, sulamatesislerinin işletme, bakım ve yönetimsorumluluklarını üstlenen, kamu yararının ve kamuhizmetinin yerine getirilmesine yönelik faaliyet gösteren kamutüzelkişiliğine sahip hizmet yönünden yerindenyönetim kuruluşlarıdır. Dolayısıyla sulamabirliklerinin sundukları hizmetin kamu hizmeti niteliğindeolduğu açıktır. Kanun’un ek 1.maddesinin (1)numaralı fıkrasında ise birliğin görev alanındayer alan her su kullanıcısı gerçek ve tüzelkişininsulama tesisinden faydalanabilmek için o birliğe üye olmakzorunda olduğu belirtilmektedir. Her su kullanıcısıgerçek ve tüzelkişiden ilk üyelik kaydısırasında bir defaya mahsus olmak üzere kural uyarıncaDSİ’nin belirlediği katılım payı tahsiledilmektedir." ( § 272 )
"6172sayılı Kanun’da 7139 sayılı Kanun’layapılan değişikliklerle sulama birliklerindeki birlik meclisi,yönetim kurulu ve denetim kurulu organlarıkaldırılmış, birliklerin sadece başkanlıktanoluşacağı kabul edilmiş ve birlikler yenidenyapılandırılmıştır. Dolayısıylakaldırılan organlarla ilgili düzenlemeleri içeren kuralile yeniden yapılandırma sonucunda en üst yöneticiningörevine son verilebilmesi, alacakların tahsili, gözlemciler ilebirlik üyesi olmayan su kullanıcılarının durumunailişkin kurallar da yürürlüktenkaldırılmıştır. Kanun’unyürürlükten kaldırılan 19. maddesinde birliğeüye olmayan su kullanıcılarınınyükümlülüklerini yerine getirmek koşuluyla tesislerdenfaydalanabilecekleri öngörülmüş iken 6172sayılı Kanun’a 7139 sayılı Kanun’la eklenen ek1. madde ile birliğin görev alanında yer alan her su kullanıcısıgerçek ve tüzelkişinin sulama tesisinden faydalanabilmekiçin o birliğe üye olması gerektiği hükmebağlanmıştır.
Sulamabirliklerinin kamu tüzelkişiliğine sahip olduğu,Anayasa’da özel olarak düzenlenmediği veAnayasa’nın 123. maddesi uyarınca anılan birliklerinteşkilatlarını ve bu bağlamda organlarınıbelirleme konusunda kanun koyucunun takdir yetkisine sahip olduğugözetildiğinde anılan takdir yetkisi kapsamında kanunkoyucu tarafından kuralla Anayasa’nın 44. maddesinde ifadeedilen toprağın verimli olarak işletilmesini koruma vegeliştirme amacına ulaşma bakımından daha etkili veelverişli görülen farklı bir yapılanmaöngörülmesinin sonucu olarak önceki yapılanmaya ilişkinhükümlerin madde metinlerinden çıkarılmasındaveya yürürlükten kaldırılmasında Anayasa’yaaykırı bir yön bulunmamaktadır." ( § 315-316 ).
13. Uyuşmazlık Mahkemesinin 20/06/2022 tarihli ve E.2022/248,K.2022/360 sayılı kararında, özetle; "DavalılardanSulama Birliği, yukarıda açıklanan mevzuathükümleri doğrultusunda, ülkenin su varlık vekaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla kamutüzel kişiliğini haiz kanunla kurulmuş bir kamukuruluşudur.
Böyle olmakla birlikte, bu kuruluşun kişileresağladığı hizmete ilişkin işlemlerininyargısal denetimini yapacak yargı düzenini belirleyebilmekiçin, işlemin özel hukuk ilişkilerinden mi yoksa kamusalyetkilerin kullanılmasından mı doğupdoğmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
...
Bu durumda açılan davanın, taraflar arasındayapılan sözleşme hükümlerine göre değilidarenin plan ve proje kapsamında yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakkurulmuş bir işleme karşı ya da bu nitelikteki işlemve eyleminden doğan zararların tazminine yönelik olarak 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1.maddesinde belirtilen dava türlerinden olması nedenleriyle,uyuşmazlığın İdari Yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır." denilerek,uyuşmazlığa konu davanın çözümündeidari yargının görevli olduğuna hükmedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınbaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan23/01/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adliyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı kararlarıve adli yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yöntemeuygun olarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren Mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
15. Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ındavanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
16. Dava, sulama birliği başkanı olandavacının, işlemleri nedeniyle kurum zararına sebebiyetverdiği gerekçesiyle 6183 sayılı Kanun uyarıncatahakkuk ettirilen zararın tahsiline ilişkin işlemin iptaliistemiyle açılmıştır.
17. Dosyanın incelenmesinden, Kestel Sulama Birliğinin16/07/2020 tarih ve 705 sayılı Denetim Raporu/Kamu Zararıhk.konulu işleminde "6172 sayılı Kanun'unyürürlüğe girmesinden sonra 2017 yılına kadar,Valilik Denetim Komisyonlarınca yapılan denetimlerde tespit edilerekbirlik başkanlarına çıkarılan zimmet ile ilgiliolarak 6172 sayılı Kanun'un mülga 18/ fıkrasıhükmü gereği, SayıştayBaşkanlığına yapılan itiraz üzerine,Sayıştay Başkanlığınca görevsizlikkararı verilerek, mali denetim raporlarının esasalınması gerektiği belirtilerek iade edildiği ve bunailişkin ilgi (a,b,c,ç,d) yazılar ektegönderilmiştir.
T.C. İzmir Valiliği İl Mahalli İdarelerMüdürlüğü Sulama Birlikleri Denetim Komisyonunca,Kuzey Ege Sulama Birliğinin, 2016 yılı idari ve MaliDenetiminde, birlik başkanlığına çıkarılankamu zararı bilgileri aşağıda çıkarılmıştır
Gecikme Zammı, 6183 sk.nun 51. maddesine göre, 01Aralık 2017 -16 Temmuz 2020 tarihleri arasınaaşağıdaki cetvelde hesaplanmıştır." denildiğive davacı vekilince bu işlemin iptalinin istenildiğianlaşılmıştır.
18. Davalı Sulama Birliği, yukarıdaaçıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda,ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımımaksadıyla, kamu tüzel kişiliğini haiz, kanunlakurulmuş bir kamu kuruluşudur.
19. Böyle olmakla birlikte, bu kuruluşun kişileresağladığı hizmete ilişkin işlemlerininyargısal denetimini yapacak yargı düzenini belirleyebilmekiçin, işlemin özel hukuk ilişkilerinden mi yoksa kamusalyetkilerin kullanılmasından mı doğupdoğmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
20. İdarenin tek yanlı idare açıklamalarıile, kamu gücünü kullanarak tesis etmiş olduklarıidare hukuku alanında sonuç doğuran hukuki işlemler idariişlem olarak tanımlanıp, idarelerin bu işlemleruyarınca yapmak zorunda oldukları eylemler ise idari işlemin birsonucu olarak değerlendirilmektedir.
21. Bu durumda, kamu hizmeti yürüten idarelerin bu hizmetiyürüttüğü sırada tesis etmiş olduklarıişlemlerin, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak tesisedilip edilmediğinin saptanması gerekmektedir. Bu hususlarınsaptanması ise idare hukuku ilkelerine göreyapılabileceğinden, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesikapsamında bulunan davanın görüm veçözümünde idari yargı yerlerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
22. Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak, İzmir 6. İdare Mahkemesinin04/09/2020 tarihli ve E.2020/1047, K.2020/809 sayılı görevsizlikkararının kaldırılmasına karar verilmesigerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan nedenlerle;
A. Davanın çözümündeİDARİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. İzmir 6. İdare Mahkemesinin 04/09/2020tarihli ve E.2020/1047, K.2020/809 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,
23/01/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN