T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/709
KARAR NO : 2023/40
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET: 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca taşınmazın bedelsiz iadesi istemi için yapılan başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle açtığı davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacılar :1-A. A, 2-M. K.A
Vekili :Av.T. E
Davalı :Hazine'ye izafeten İstanbul Defterdarlığı
Vekili :Av. G. V
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacılar vekili, müvekkillerininİstanbul ili Üsküdar ilçesi ..... köyü .....mevkii .... ada .... parsel sayılı taşınmazın malikiolduklarını, taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un2/B maddesi uyarınca Hazine lehine orman sınırlarıdışına çıkarıldığını veHazinenin mülkiyetine geçtiğini, 6292 sayılı Kanunkapsamında taşınmazın bedelsiz iadesi için17/05/2012 tarihinde idareye başvurulduğunu, ancak "iadehakkından yararlanmamız hakkında yapılacak bir işleminbulunmadığı" belirtilerek başvurununreddedildiğini ileri sürerek, bu işlemin iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. İstanbul 9. İdare Mahkemesi 17/10/2014 tarihli veE.2014/1780, K.2014/1729 sayılı kararı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-ahükmü uyarınca davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir.Kararınilgili kısmı şu şekildedir:
"..tapu vekadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adınaoluşturulan taşınmazlara ilişkin olarak açılandavalar sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptaledilerek; orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve dahasonra Hazine adına orman sınırları dışınaçıkarılan veya doğrudan Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tesciledilenlerin yasanın yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren iki yıl içinde başvurulması şartıylailgililerine iade ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmelerininterkin edileceği anlaşılmakta olup, yasa maddesinin "2/Aveya 2/B belirtmelerinin terkini" şeklindekibaşlığından anlaşılacağı üzeregerek anılan terkinlerin, gerekse yasa kapsamındakitaşınmazların ilgililere iadesi veya başka birtaşınmaz verilmesinin sonuç itibariyle tapukayıtlarında değişiklik gerektirdiği ve verilecek biriptal kararının uygulanmasının bu sonucudoğuracağı, dolayısıyla dava konusuuyuşmazlığın görüm veçözümünün idari yargının değil, tapukayıtlarında değişiklik meydana getirebilecek birşekilde karar vermeye yetkili olan adli yargının görev alanınagirdiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim 6292sayılı kanuna dayanılarak hazırlanan ve 04.07.2012 tarih ve28343 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 345 sıra nolu Milli Emlak GenelTebliğinin "İadeden Yararlanacaklardan İstenilecek Belgeler"başlıklı 12/c maddesinde, ilgililerden tapu ferağişlemleri için T.C. kimlik numarasını içerennüfus cüzdanının onaylı örneği,üç adet vesikalık fotoğraf, tüzel kişileriçin ayrıca, taşınmaz tasarrufuna izinli olduğunu vetemsilcisini gösterir yetki belgesi ile imza sirküleriisteneceği belirtilmek suretiyle bahsi geçen madde kapsamındayapılacak başvuruların tapu kayıtlarındadeğişiklik meydana getirme kuvvetine haiz olduğu kabul edilmiştir."
3. Davacı vekili bu kez, taşınmazın 6292sayılı Kanun uyarınca davalı Hazine adına olan tapukaydının iptali ile miras hisseleri oranında davacılaradına tapuya tesciline karar verilmesiistemiyle adli yargıyerindedava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4. İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi 10/07/2018 tarihlive E.2015/445, K.2018/303 sayılı kararı ile, davanınkabulüne, Maliye Hazinesi adına olan tapu kaydının iptaliile miras hisseleri oranında davacılar adına tesciline kararvermiştir. Bu karara karşı davalı idare istinaf yolunabaşvurmuştur.
5. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi14/05/2019 tarihli ve E.2018/2487, K.2019/1362 sayılı kararıile, istinaf istemininkabulüne, ilk derece mahkemesi kararınınkaldırılmasına, davanın reddine karar vermiştir.Karara karşı davacılar temyiz yoluna başvurmuştur.Kararınilgili kısmı şu şekildedir:
"...Davacıların dayanak tapukayıtları olan 14/08/1948 tarih 51 sıra nolu tapukaydının geldisi 09/02/1933 tarih 19 sıra nolu tapu kaydıolup söz konusu tapu kaydının 4785 Sayılı Yasa hükümlerikarşısında hukuki değerini yitirdiği ve tekrar tapusahiplerine iade edildiğine dair bir belgenin de dosya içerisindebulunmadığı, yapılan tapulamaçalışmalarında her ne kadar 22 parselin revizyongörmüş olsa da Üsküdar Tapulama Hakimliğinin1978/1 Esas ve 1983/13 Kararı ile kesinleşen orman tahditsınırları içerisinde kaldığından bahisletapulama tespitinin iptal edildiği, bu sebeple dayanılan tapununyolsuz tescil niteliğinde olduğu, sonradan 2/B uygulaması ileorman sınırları dışınaçıkarılmış ise de, davacıların bu tapuya dayanarakmülkiyet istemi ile dava açamayacakları ve 6292Sayılı Yasanın 7.maddesine göre, taşınmazınadlarına tapuya tescilini talep edemeyeceklerianlaşıldığından davanın reddine karar verilmesigerekirken mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerindeolmamıştır.
Ancak mahkemecetüm delillerin toplandığı, yargılamada bir eksiklikbulunmamakla beraber Yasa'nın olaya uygulanmasında hata edildiğive bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden ilk derecemahkemesi kararının kaldırılarak."
6. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 22/02/2022 tarihli veE.2021/10370, K.2022/1474 sayılı kararı ile, davaşartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirkendavanın esastan reddine karar verilmesinin doğrugörülmediği ve bu hususun yeniden yargılamayı gerektirmediğinibelirterek, HMK'nın 370/2-4. maddesi gereğince Bölge AdliyeMahkemesi kararının gerekçesi ve hükümfıkrasının düzeltilerek onanmasına kararvermiştir. Kararınilgili kısmı şu şekildedir:
"...Somutolayda davacılar, dava konusu 114 ada 7 parsel sayılıtaşınmazın maliki olduklarını,taşınmazın 6831 sayılı Kanun’un 2/B maddesiuyarınca Hazine lehine orman sınırlarıdışına çıkarıldığını ve bunedenle Hazinenin mülkiyetine geçtiğini ileri sürerekbedelsiz iadeye ilişkin 6292 sayılı Kanun’un 7. maddesinedayanmak suretiyle taşınmazın Hazine adına olan tapusununiptal edilmesini ve miras hisseleri oranında adlarına tapuyatescilini talep etmektedir. Dolayısıyla, eldeki tapu iptali ve tescildavasının hukuki dayanağı ve sebebi 6292 sayılıKanun’un 7. maddesindeki bedelsiz iade müessesesidir. Nitekimdavacı dava öncesinde bu istemle idareye başvurduğunu ancaksonuç alamadığını dile getirmektedir.
Konuyailişkin olarak yukarıda değinilen kanun hükümleri vedavacının eldeki davadaki talebi ile bunun dayanağı birlikteirdelendiğinde; dava konusu taşınmazın 6292sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak iadeşartlarını taşıyıptaşımadığı, idareye başvurup başvurmadığıhususlarının saptanması ve sonrasında dayanak tapunun 7/1-ave b bentlerinde belirtilen nitelikleri taşıyıptaşımadığı, tapu kaydı belirtilen nitelikleritaşısa bile, taşınmazın bedelsiz iade edilebileceknitelikte olup olmadığı, taşınmazın yerine rayiçbedelin ödenmesi ya da rayiç bedele uygun taşınmazverilip verilmeyeceği yönünden ayrıca bir belirlemeyapılması şeklindeki faaliyetlerin birer idari işlemolduğunun kabulü gerekmektedir. Davacı tapu iptali ve tescilisteminde bulunsa da maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukukinitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir(6100 s.lı HMK 33 m). İddianın ileri sürülüşşekline göre dava davacı lehine henüz sicileyansıtılmamış olan mülkiyet hakkınındoğmuş olması nedeniyle, tapu iptali ile tescil niteliğindeolmayıp zaten mevcut olan ve tapu sicilinde kayıtlı olan dayanaktapu kaydı uyarınca bedelsiz iadeye ilişkin idariişlemlerin icrasına yöneliktir. Dolayısıyla işinesasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygunolduğu; davanın kökeninde, çözümekavuşturulmamış mülkiyet, kadastro vs. gibi hukukiilişkinin bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, açılan davanın,2577 sayılı Kanun'un 2. birinci fıkrasının (a) ve (b)bentlerinde belirtildiği üzere; “İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları” ve “ İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları”kapsamında, idari yargı yerince çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. NitekimUyuşmazlık Mahkemesinin 25.02.2019 tarihli ve E.2018/820, K.2019/117ve 28.05.2020 tarihli ve E.2020/56, Karar 2020/309 sayılıkararları da bu doğrultudadır."
III. İLGİLİ HUKUK
7. 6292 sayılı Orman KöylülerininKalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına OrmanSınırları Dışına ÇıkarılanYerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım ArazilerininSatışı Hakkında Kanun'un “Amaç ve kapsam”başlıklı 1. maddesi şöyledir:
“(1) BuKanunun amacı; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun2 nci maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırlarıdışına çıkarılan yerlerindeğerlendirilmesi, yeni orman alanlarınınoluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanlarıiçinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkınınyerleştirilmesi ve orman köylülerininkalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye aittarım arazilerinin satışına ilişkin usul veesasların belirlenmesidir.
(2) Bu Kanun,6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerler ile Hazineye ait tarım arazileri hakkında uygulanır.”
8. Kanun'un “Tanımlar” başlıklı2. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“(1) BuKanunun uygulanmasında;
a) 2/Aalanları: 6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birincifıkrasının (A) bendine göre Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılan veçıkarılacak yerleri,
b) 2/Balanları: 6831 sayılı Kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesi ile 23/9/1983 tarihlive 2896 sayılı, 5/6/1986 tarihli ve 3302 sayılı kanunlarladeğişik 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B)bendine veya kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazineadına orman sınırları dışınaçıkarılan ve çıkarılacak yerleri,…ifade eder.”
9. Kanun'un “Hak sahibi, başvuru ve doğrudansatış” başlıklı 6. maddesinin ilgilikısımları şöyledir:
"(1) 2/Balanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenengüncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya dakesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapukütüklerinin beyanlar hanesine göre; butaşınmazların 31/12/2011 tarihinden öncekullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibiolarak gösterilen kişilerden bu taşınmazlarısatın almak için süresi içerisinde idareyebaşvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve davakonusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibisayılır.
(2) 2/Balanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecekgüncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya dakesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacaktapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; butaşınmazların 31/12/2011 tarihinden öncekullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibiolarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazlarısatın almak için süresi içerisinde idareye başvuranve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusuetmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.
(3) Haksahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ayiçinde, ikinci fıkra kapsamında olanlar ise, güncellemelistelerinin tescil edildiği veya kadastro tutanaklarınınkesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareyebaşvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığındakendilerine doğrudan satılmasını isteyebilirler.
...
(6) Hak sahiplerinesatış işlemleri idarece, başvuru süresininbittiği tarihten itibaren en geç altı ay içindesonuçlandırılır.
(7) Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenengüncelleme listeleri veya kadastro tutanakları kapsamında kalantaşınmazların satış işlemleri, 1/5/2010tarihinden itibaren tespit edilen rayiç bedeller üzerindenyapılır..."
10. 6292 sayılı Kanun'un “2/A veya 2/Bbelirtmelerinin terkini ve iade edilecek taşınmazlar”başlıklı 7. maddesi şöyledir:
“(1)İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bubaşvuru üzerine veya resen yapılan inceleme vearaştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesihâlinde;
a) Tapu vekadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adınaoluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olantaşınmazlardan Hazine adına orman sınırıdışına çıkarıldığıgerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunanveya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedelalınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapukütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleriaynen devam eder, aynı gerekçeyle bu niteliktekitaşınmazlar hakkında dava açılmaz,açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalarsonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline kararverilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyentaşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlemyapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adınatescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıliçinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarakönceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarınaiade edilir.
b) Özelkanunları gereğince Devlet tarafından kişileresatılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsizolarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirmesuretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzelkişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazineadına orman sınırı dışınaçıkarıldığı gerekçesiyle tapukütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulantaşınmazların tapu kayıtları geçerli kabuledilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlarhakkında dava açılmaz, açılan davalardanvazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adınatescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiğitarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareyebaşvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya daakdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerdentaşınmazlarına karşılık daha önce yerverilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.
c) Bu fıkrakapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarınınkayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıtmaliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde,kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartlarıtaşısalar dahi doğrudan satış hakkındanyararlanamazlar.
(2) Birincifıkra kapsamında kalan taşınmazlardan ormansınırı dışına çıkartılacakyerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırıdışına çıkarıldığıgerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmasıgereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesikonulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.
(3) Birincifıkra kapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazineadına tescilli olan taşınmazlar hakkında aynıfıkrada belirtilen süre içerisinde idareye başvurmayanilgililerin hakları bu süre sonunda sona erer, bu kişileridareden başkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler vedava açamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilliolanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göredeğerlendirilir.
(4) Bu maddeyegöre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan ormanolduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünceaçılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adınatescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle davaaçılması gereken, ağaçlandırılmaküzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamuhizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özelkanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya MaliyeBakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iadeedilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen veilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiçbedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uyguntaşınmazlar verilebilir.”
11. 2577sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun"İdari dava türleri ve idari yargı yetkisininsınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.(Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türlerişunlardır:
a) (İptal:Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılıkararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerindenbiri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak,idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisinikaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.
3. (Mülga:2/7/2018 - KHK-703/185 md.)"
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınbaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan23/01/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adliyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı ve adliyargı dosyalarının15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13. Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDEREŞAŞI'nın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
14. Dava, davacıların 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesi uyarınca, İstanbul ili Üsküdar ilçesi .....köyü ..... mevkii .... ada .... parsel sayılıtaşınmazın bedelsiz olarak taraflarına iadesi istemiyleyaptığı başvurunun davalı idare tarafındanreddine ilişkin işlemin iptali istemiyle idari yargıda;taşınmazın davalı Hazine adına olan tapukaydının iptali ile miras hisseleri oranında davacılaradına tapuya tesciline karar verilmesi istemiyle de adli yargıyerinde açılmıştır.
15. Uyuşmazlık Mahkemesinin yerleşmişiçtihatlarına göre, tapu kayıtlarına güvenerekkişilerin satın aldıkları taşınmazlarla ilgiliolarak oluşan zararların tazmini amacıyla Türk MedeniKanunu kapsamında açılan davaların adli yargıyerlerinde görülmesinin gerektiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. Ancak adli ve idari yargıyerlerinde açılan iş bu davalarda, esas olarak talebin 6292sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında taşınmazıniadesi talebine yönelik olduğundan yine bu amaçla yapılanbaşvurunun da idarece reddedilmesi üzerine, davalarınaçıldığı görüldüğünden,görev uyuşmazlığının da bu kapsamda incelenipsonuçlandırılması gerekmektedir.
16. Olayda, 6292 sayılı Kanun kapsamında dava konusutaşınmazın, bedelsiz olarak iade şartlarınıtaşıyıp taşımadığı,taşınmazın yerine rayiç bedellerinin ödenipödenmeyeceği ya da rayiç bedele uygun taşınmazverilip verilmeyeceğinin saptanması işlemlerinin her birininbirer idari işlem olduğu, işlemlerin bir idari merciitarafından tek yanlı olarak tesis edildiği, davanınkökeninde çözüme kavuşturulmamışmülkiyet hakkı veya kadastro tespitinden kaynaklı biruyuşmazlığın bulunmadığıgörüldüğünden davanın idari yargı yerincegörülmesi gerekmektedir.
17. Bu durumda, açılan davanın, 2577 sayılıKanun'un 2. birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindebelirtildiği üzere; “İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları” ve “İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları” kapsamında, idari yargı yerince çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 17/10/2014 tarihli veE.2014/1780, K.2014/1729 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİYARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 17/10/2014 tarihli veE.2014/1780, K.2014/1729 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
23/01/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİİLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN