T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/612
KARAR NO: 2023/47
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET: Türk Telekomünikasyon A.Ş.’de çalışırken 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca başka kuruma nakledilen davacının Yüksek Planlama Kurulu Kararı ve enflasyon farkından kaynaklanan ücret alacağının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı:M. T
Vekili : Av. M. R. Ç
Davalı: Türk Telekomünikasyon AŞ.
Vekili :Av. A. A
I. DAVAKONUSU OLAY
1. Davacı vekili, davalı Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin 2005 yılında yapılan özelleştirmekapsamında %55 oranında hissesinin satılması neticesindekamu kurumu niteliğini kaybederek özel tüzel kişiliksıfatı kazanmış olduğunu, müvekkilinin deiçerisinde bulunduğu bir grup personelin devlet memurluğuhaklarının saklı kalmak suretiyle davalı şirketteçalışmaya devam ettiklerini ve şirkette bu kapsamdaçalışan personel hakkında kanun ve yapılansözleşme gereği memur maaşlarınınartışı oranında artışların söz konusuolacağının belirlendiğini, kamuoyunda memurlara ödenenve denge tazminatı olarak bilinen 31/03/2006 tarihli Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 5473 sayılıDeğişik Adlar Altında İlave Ödemesi BulunmayanMemurlara ve Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasıile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 3.maddenin 1. fıkrasında belli kamu görevlilerine her ay eködeme yapılabileceğinin belirtilmiş olduğunu, 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 2 sayılıcetvelinde T.C. Posta, Telgraf ve Telefon İşletmelerinin de bukapsamda yer aldığının belirlenmiş olduğunu,müvekkilinin de bahsedilen personellerden olup 4046 sayılıÖzelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un “KuruluşlardakiPersonelin Nakli” başlıklı 22. maddesinin beşincifıkrası gereği Telekom’daçalışmasına devam ettiğini, ücretlerdekiartış oranının belirlenmesinde memurlara uygulanan ücretartışının esas alındığını,müvekkiline ve aynı durumdaki arkadaşlarına dengetazminatı ödemesinin ilk aylardayapıldığını, fakat daha sonra yapılanödemelerin mahsup edilerek bu konudaki ödemelerin yapılmamayabaşladığını belirterek, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla 03/06/2006 tarihinden 15/09/2007tarihine kadar ödenmeyen 1.270 TL'nin Yüksek Planlama KuruluKararları ve enflasyon farkından kaynaklı ücretalacaklarının ödenmesi gereken aylardan itibaren en yüksekmevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Diyarbakır 1. İş Mahkemesi 23/12/2011 tarihli veE.2011/626, K.2011/1288 sayılı kararı ile, bilirkişi raporuuyarınca davacıya 1.265,35 TL denge tazminatı ödenmesigerektiğini belirterek, davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkinistemin reddine karar vermiş, bu karar davalı vekilince temyizedilmiştir.
3. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi20/02/2012 tarihli ve E.2012/4082, K.2012/4820 sayılı kararıile, mahkemece davacı ile ilgili tüm bilgi ve belgeler getirtilerek,davacının fark alacağının olupolmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterekeksik inceleme sonucu karar verilmesinin hatalı olduğugerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.
4. Diyarbakır 1. İşMahkemesi 03/09/2012 tarihli ve E.2012/369, K.2012/601 sayılı kararıile, önceki kararda direnerek yeniden davanın kısmenkabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiş, bu karardavalı idarece temyiz edilmiştir.
5. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 08/05/2013 tarihli veE.2012/9-1874, K.2013/654 sayılı kararı ile, "... Somutuyuşmazlıkta, özelleştirmeden önce statü hukukuhükümlerine tabi personel niteliğindeki davacı,özelleştirme sonrası belirli bir süreliğinedavalı ile özel hukuk hükümlerine tabi olarak işsözleşmesi kapsamındaçalıştırılmakta, nakledildiğinde tekrarstatü hukuku kapsamına girmektedir. Davacının işsözleşmesi ile çalıştığıdönemde, davalı şirkete davacının ücretikonusunda “artış oranının, kamudaki memur maaşartış oranında” olacağı yönündeyükümlülük getirildiği gibi 406 sayılı Kanunhükümleri uyarınca davalı şirkete, hak sahibipersoneli Devlet Personel Başkanlığına bildirmesi; bildirimile beraber personelin nakledileceği kamu kurumundayararlanacağı parasal haklara esas olmak üzere, memur maaşnakil ilmühaberi düzenlenmesi, personelin ilişiğininkesilmesi gibi işlemler yaptırıldığıgörülmektedir. Bu işlemlerin, idare hukuku alanında hukukisonuçlar doğurduğu ve ilgili personelin nakledileceklerikurumdaki statülerini parasal haklarını belirlediği,söz konusu işlemlerin kamu personeli hakkında ve idare hukukualanda tesis edilmiş birer idari işlem niteliğindeoldukları açık olup; idari işlemlerle ilgiliuyuşmazlığın ise adli yargı yerinde değil, idariyargı yerinde çözümlenmesi ve 5473 sayılıKanun’dan kaynaklanan ek ödeme alacağının tahsili istemiyle,anılan idareye karşı açılan davalarda, idariyargı yerinin görevli olduğu kabul edilmelidir.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun07.04.2011 gün 2011/55 E. 2011/205 K. sayılı kararında da,kamusal görevler yüklenen davalı şirketin bu görevlerikapsamında, 5473 sayılı Kanun gereği tesis ettiğiişlemlerin idari işlem niteliğinde olduğu ve buişlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idariyargının görevinde bulunduğuna karar verilmiştir.
Bu durumda mahkemece; somut uyuşmazlıkta idari yargımahkemelerinin görevli olduğunun kabulü ile bu doğrultudakarar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ileönceki kararda direnilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
Direnme kararı, ön sorunun kabulü ile yukarıdaaçıklanan değişik gerekçe ilebozulmalıdır..." şeklinde karar vermiştir.
6. Diyarbakır 1. İş Mahkemesi 26/03/2014 tarihli veE.2013/900, K.2014/185 sayılı kararı ile, bozmakararına uyarak, davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
7. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi13/06/2022 tarihli ve E.2022/7195, K.2022/7490 sayılı kararıile, hükmün onanmasına karar vermiş ve kararkesinleşmiştir.
8. Davacı vekili aynı istemle bu kez idari yargı yerindedava açmıştır.
B. İdari Yargıda
9. Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi 14/10/2022 tarihli veE.2022/1124 sayılı kararı ile, "davanınaçıldığı tarihte davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması karşısında, idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundansöz etmek olanaksız olduğundan;uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu" sonucunavarıldığından bahisle, görevli yargı yerininbelirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, dava dosyalarının UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, dosyanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin ertelenmesinekarar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
10. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.İdari dava türleri şunlardır:
a)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler."
11. 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu YönetimiAnonim Şirketinin Kurulması İle Bazı KanunlardaDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "TürkiyeVarlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin kuruluşu ve faaliyetkonusu" başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"(1)Cumhurbaşkanlığına bağlı, ana faaliyet konusu buKanunla belirtilen Türkiye Varlık Fonu ve alt fonlarınkurulması ve yönetimi olan, profesyonel yönetim ilkelerinegöre yönetilen, özel hukuk hükümlerine tabiTürkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketikurulmuştur.
(2) Şirket,bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte başkahiçbir işleme gerek kalmaksızın ticaret siciline resentescil olunur.
(3) Şirket;stratejik yatırım planında belirtilen hedefler ile likidite,yatırım, risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak;
a) Yerli veyabancı şirketlerin paylarının, Türkiye’de veyurt dışında kurulan ihraççılara aitpayların ve borçlanma araçlarının, kıymetlimadenler ve emtiaya dayalı olarak ihraç edilen sermayepiyasası araçlarının, fon katılmapaylarının, türev araçlarının, kira sertifikalarının,gayrimenkul sertifikalarının, özel tasarlanmışyabancı yatırım araçlarının ve diğeraraçların alım satımını,
b) Hertürlü para piyasası işlemlerini,
c) Gayrimenkul vegayrimenkule dayalı haklar ile her türlü gayri maddihakların değerlendirilmesini,
ç) Hertürlü proje geliştirme, projeye dayalı kaynak yaratma,dış proje kredisi sağlama ve diğer yöntemlerle kaynaktemini işlemlerini,
d) Hertürlü ticari ve finansal faaliyetleri, ulusal ve uluslararasıbirincil ve ikincil piyasalarda gerçekleştirilir. Şirkettarafından, ulusal yatırımlar ile uluslararası alanlardadiğer devletler ve/veya yabancı şirketlerce yapılacakyatırımlara iştirak edilebilir.
(4) Şirketinorganizasyon yapısında; portföy yönetim birimi,araştırma birimi, muhasebe, kayıt, bilgi ve belge sistemleri iledüzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacakorganizasyon, iç kontrol ve risk yönetim sistemi ile içdenetim birimi, fon hizmet birimi ile gerekli diğer birimler kurulur.Şirket, faaliyet konularına ilişkin olarak hizmetalımı yapabilir. Şirketin faaliyet konusu ve amacı, sermayemiktarı, payları, payların devir esasları, paylaratanınacak imtiyazlar, tasfiye, devir, birleşme, fesih, organlar,komiteler, bunların oluşumu, görev, yetki ve sorumluluklarıile çalışma usul ve esasları, hesapları vekârlarının dağıtımı ileteşkilatına ilişkin esaslar ile sair hususların yeraldığı esas sözleşmesi genel hükümlerlebağlı olmaksızın doğrudan tescil ve ilan edilir.
(5) Şirketin50.000.000 (elli milyon) Türk lirası olan kuruluş sermayesiÖzelleştirme Fonundan karşılanır. Tamamıödenmiş olan bu sermayeyi temsil eden paylar Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına aittir.
(6) Şirketinhisse senetleri nama yazılıdır.
(7) En azbeş kişiden oluşan yönetim kurulu başkan veüyeleri ile genel müdür ilgili mevzuata göreatanır."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınbaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan23/01/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13. Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDEREŞAŞI'nın davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
14. Dava, davalı şirkette görev yapmakta iken, 4046sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca başka kurumanakledilen davacının, Yüksek Planlama Kurulu Kararı veenflasyon farkından kaynaklanan ücret alacağının yasalfaiziyle birlikte ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
15. Telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulan ulusalve uluslararası ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31/12/2003tarihine kadar tekel olarak yürütmekle görevli kılınanve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekomünikasyon A.Ş.’nin, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, kuruluş kanunundaki son düzenlemeler ile kendineözgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı%50’nin altına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğu tartışmasızolmakla birlikte, özelleştirme kapsamında bulunan TürkTelekomünikasyon A.Ş.’deki tamamı Hazineye ait bulunanhisselerden % 55’i, 14/11/2005 tarihli Hisse SatışSözleşmesi ile Ojer Telekomünikasyon A.Ş.'ye satılmıştır.
16. Ojer Telekomünikasyon A.Ş.'den 22/12/2018 tarihinde LYYTelekomünikasyon A.Ş.'ye devredilen %55'lik şirketpayının 31/03/2022 tarihinde Türkiye Varlık FonuYönetimi A.Ş.'ye devredilmesinden sonra, Türkiye VarlıkFonu Yönetimi A.Ş. %61,68 pay sahipliği ile TürkTelekomünikasyon A.Ş.'nin en büyük hissedarı halinegelmiştir. 26/8/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6741 sayılı Türkiye VarlıkFonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması İle BazıKanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kurulanTürkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş. profesyonel yönetimilkelerine göre yönetilen, özel hukuk hükümlerine tabibir şirkettir.
17. Buna göre, adli yargıda davanınaçıldığı tarihte, davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk TelekomünikasyonA.Ş.'nin olması karşısında, idari yargı yetkisikapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundansöz etmek olanaksız olduğundan, uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Diyarbakır 1. İş Mahkemesinin 26/03/2014 tarihlive E.2013/900, K.2014/185 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ileDiyarbakır 1. İş Mahkemesinin 26/03/2014 tarihlive E.2013/900, K.2014/185 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
23/01/2023 tarihinde, Üye Ahmet ARSLAN’ın KARŞIOYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞI OY
UyuşmazlıkMahkemesinin 30/09/2019 tarihli ve E.2019/595, K.2019/543 sayılıkararında belirtmiş olduğum düşüncedoğrultusunda sayın çoğunluğungörüşüne katılamıyorum. 23/01/2023
Üye
AhmetARSLAN