T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/509
KARAR NO: 2023/36
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET: Davalı tarafından, 4734 sayılı Kanun'a istinaden gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak, davacının Kamu İhale Kurumuna yapmış olduğu itirazen şikayet başvuru sonrası, ihalenin iptaline karar verilmesi nedeniyle, Kamu İhale Kurumuna yatırılan başvuru bedelinin tarafına ödenmesi talebinin reddine ilişkin davalı işleminin iptali ile bu bedelin tarafına ödenmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E. T. S. H. B. İ. K. S.H. .T. S. ve T. Ltd
Davalı : Türkiye Bilimsel veTeknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. B. Ç
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı, davalı tarafından 20/04/2021 tarihinde,açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2021/141609ihale kayıt numaralı "Gebze Yerleşkesi Yemek Hizmeti(Malzemeli) ve Servis" işi ihalesinde, mevzuathükümlerine aykırılık teşkil ettiği tespitedilen hususlar ile ilgili olarak 14/04/2021 tarihinde davalı tarafaşikayet başvurusunda bulunduğunu ancak başvurununreddedildiğini, bunun üzerine 29/04/2021 tarihinde 23.060 TLbaşvuru bedeli yatırılarak Kamu İhale Kurumuna itirazenşikayet başvurusunda bulunduğunu, Kamu İhale Kurulununyaptığı inceleme sonucu aldığı 26/05/2021 tarihlive 2021/UH.II-1073 sayılı kararıyla ihalenin iptaline kararverildiğini, bu karar sonrasında itirazen şikayet başvurusunedeniyle Kamu İhale Kurumuna yatırılan başvuru bedelinintarafına ödenmesinin talep edildiğini, başvurunundavalı idare tarafındanreddedildiğini ileri sürerek,davalının 17/06/2021 tarihli ve 83533 sayılı işlemininiptali ile 23.060 TL bedelin ödeme tarihini takip eden ay başındanitibaren uygulanacak yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesiistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
2. Davalı idare vekili, cevap dilekçesinde davanınadli yargı yerinde görülmesi gerektiğinden bahislegörev itirazında bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. İdari Yargıda
3. Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 12/10/2021 tarihli ve E.2021/807,K.2021/1127 sayılı kararı ile, uyuşmazlık konusuolayda hizmet kusuruna dayalı tazminat şartlarınınoluştuğu, Anayasa'nın 125. maddesi gereği, davalıidarece tesis edilen hukuka aykırı işlem nedeniyle davacıtarafından itirazen şikayet başvuru aşamasındayatırılan 23.060 TL bedelin davalı idareye başvuru tarihiolan 11/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalı idarece ödenmesi gerektiğini belirterek,dava konusuişlemin iptaline, itirazen şikayet başvuru bedeli olarakyatırılan bedelin davalı idare tarafından davacıyaödenmesine karar vermiş, bu karara karşı davalıvekilince istinaf isteminde bulunulmuştur.
4. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdare DavaDairesi 13/01/2022 tarihli ve E.2021/1747, K.2022/45 sayılıkararı ile, davalı idarenin görev itirazı hakkında birkarar verilmeksizin davanın esası hakkında karar verilmesindehukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, istinafbaşvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir.
5. Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 24/02/2022 tarihli ve E.2022/247sayılı kararı ile, davanın, davalı idareyeatfedilen hizmet kusuru sebebiyle açılan tam yargı davasıolduğu, davanın görüm ve çözümündeidari yargı yerlerinin görevli olduğu sonucunavarıldığını belirterek, davalı idareningörev itirazının reddine karar vermiştir.
6. Davalı idare vekili tarafından, süresi içindeverilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine, dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.
B. Olumlu Görev UyuşmazlığıÇıkarılmasına İlişkin Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı Talebi
7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı,davanın özel hukuk hükümlerine göre adli yargıyerinde görülmesi gerektiğinden bahisle,2247 sayılıKanun'un 10. maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına karar vererek dosyayıUyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...Bunagöre, TÜBİTAK'ın, Sanayi ve TeknolojiBakanlığı ile ilgili, tüzel kişiliği haiz,özel bütçeli bir kuruluş olduğu; bunakarşılık 4 sayılı Kararname'nin 582/2. maddesinde,davalı Başkanlığın "bu bölümdehüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerinetabî' olduğunun belirtildiğigörülmüştür. Bu sebeple, davalının işve işlemlerinin yargısal denetimimin adli yargı tarafındanmı yoksa idari yargı tarafından mıyapılacağının belirlenmesinde, yapılan iş ve/yeyaişlemin 4 sayılı Kararname'nin ilgili bölümündebelirtilen hükümlere dayanılarak yapılıpyapılmadığının dikkate alınmasıgerekmektedir.
Davadosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalıkurumun yaptığı ihalenin iptali için KİK'emüracaat ettiği sırada ödenen 23.060,00 TL başvurubedelinin, KİK tarafından başvurunun kabul edilmesi sebebiyledavalıdan istendiği, söz konusu bedelin ödenmesi talebinindavalı tarafından reddedilmesi üzerine bakılmakta olandavanın açıldığıanlaşılmıştır. Davalı kurumundüzenlendiği 4 sayılı Kararname’nin 582 ilâ597. maddelerinin incelenmesinde, davalı kurum tarafındanyapılacak ihaleler ve ihale süreçlerine ilişkin herhangibir hüküm bulunmadığı, bu sebeple dava konusu uyuşmazlığınTÜBİTAK'ın düzenlendiği bölümde yer alanhükümlerden kaynaklanmadığı sonucunavarılmıştır.
Öte yandan,söz konusu başvuru bedelinin iadesine ilişkin olarak 4734sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54. maddesinde; 'Kurumun görevalanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayetbaşvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatıyatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de kararverilir' şeklinde bir düzenleme bulunmakla birlikte, başvurununkabul edilmesi halinde yapılacak işlemle ilgili herhangi birdüzenleme bulunmaması ve söz konusu bedelin KİK'tendeğil de TÜBİTAK'tan talep edilmesi sebebiyle, dava konusuuyuşmazlığın 4734 sayılı Kanunhükümlerinden kaynaklandığını söylemek deolanaklı değildir.
Bu durumda,TÜBİTAK'ın 4 sayılı Kararname’nin 582 ilâ597. maddelerinden kaynaklanmayan, işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın,aynı Kararname’nin 582/2. maddesinde yer alan düzenleme dikkatealındığında, özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözülmesi gerekmektedir.
Yukarıdakiaçıklamalara göre, somut olaya ilişkin davanında özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiği düşünülmektedir."
8. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca,2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısının da yazılı düşüncesiistenilmiştir.
III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCESİ
9. Danıştay Başsavcısı, 2247 sayılıKanun'un 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddigerektiği yolunda düşünce vermiştir. Yazılıdüşüncenin ilgili kısmı şöyledir:
"...24/07/1963tarihli ve 11462 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 278sayılı Kanunile kurulan TÜBİTAK, anılan Kanununbazı hükümlerinin 703 sayılı Kanun HükmündeKararname ile yürürlükten kaldırılmasıüzerine 15/07/2018 tarih ve 4 sayılı BakanlıklaraBağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ileDiğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yenidenyapılandırılmış olup, Kararname'nin, Kurumunamaç ve kuruluşunun düzenlendiği 582. maddesinin birincifıkrasında, "Türkiye'nin rekabet gücünü verefahını artırmak ve sürekli kılmak içintoplumun her kesimi ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde,ulusal öncelikler doğrultusunda bilim ve teknoloji politikalarıhakkında çalışmak, bunlarıgerçekleştirecek altyapının ve araçlarınoluşturulmasına katkı sağlamak, araştırma vegeliştirme faaliyetlerini özendirmek, desteklemek, koordine etmek,yürütmek, bilim ve teknoloji kültürününgeliştirilmesinde öncülük yapmak amacıyla tüzelkişiliğe, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayive Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özelbütçeli Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraştırmaKurumu kurulmuştur. Kurumun kısa adı TÜBİTAK'tır.",ikinci fıkrasında da, "Kurum bu Bölümdehüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerinetabidir..." hükümleri yer almaktadır.
Budüzenlemeden de anlaşıldığı üzereTÜBİTAK; görev alanı, son olarak 4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenen, Sanayi veTeknoloji Bakanlığıyla ilgili, tüzel kişiliğiolan bir kamu kurumudur. 4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 582. maddesinin ikincifıkrasında özel hukuk hükümlerine atıfyapılmış olması, kurumun kamusal vasfını vegördüğü hizmetin kamu hizmeti olma niteliğinideğiştirmemektedir.
Buçerçevede, Kurum tarafından yapılan ihaleler 4734sayılı Kamu İhale Kanunu'na göreyürütülmekte ve ihaleyle ilgili işlemlerine karşıKamu İhale Kuruluna itirazen şikayet başvurusundabulunulabilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden;TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleriTeknolojiler Araştırma Merkezi tarafından 20/04/2021 tarihindeaçık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2021/141609ihale kayıt numaralı "Gebze Yerleşkesi Yemek Hizmeti(Malzemeli) ve Servis" işi ihalesine ilişkin olarak davacışirket tarafından 14/04/2021 tarihinde şikayet başvurusundabulunulduğu, 19/04/2021 tarihinde bu başvurunun reddedildiği,bunun üzerine 29/04/2021 tarihinde 23.060-TL tutarında başvurubedeli yatırılarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayetbaşvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulununyaptığı inceleme sonucu aldığı 26/05/2021 tarihve 2021/UH.II-1073sayılı karar ile, mevzuata aykırıolduğunu belirlediği ihalenin iptaline karar verdiği, bu kararsonrasında davacı şirketin, 11/06/2021 tarihinde davalıidare kayıtlarına giren dilekçe ile haklı olduklarıortaya çıkan itirazen şikayet başvurusu nedeniyle Kamuİhale Kurumuna yatırdığı başvuru bedelinin tarafınaödenmesini talep ettiği, bu başvurunun TÜBİTAK'ın17/06/2021 tarih ve 83533 sayılı işlemiyle reddedilmesiüzerine de anılan işlemin iptali ile 23.060,00-TLtutarındaki bedelin ödemetarihini takip eden ay başındanitibaren uygulanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesiistemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.
İdare, kuralolarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellikbağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup;idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukukukuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuzsorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdareninyürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda,düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel niteliklibozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmetkusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veyahiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenintazmin yükümlülüğünün doğmasınayol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktakianlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğesahip,bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundandolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve aslinedenini oluşturmaktadır.
Uyuşmazlıkkonusu olayda, davalı idarece yürütülen ihale sürecineyönelik şikayet başvurusunun reddedilmesine karşın,Kamu İhale Kurulunca itirazen şikayet başvurusunun haklıbulunarak ihalenin iptaline karar verildiğinden, davacı şirketinitirazen şikayet başvurusu sırasında 4734 sayılıKamu İhale Kanunu ve İhalelere Yönelik BaşvurularHakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca zorunlu olarakyatırdığı bedelin, Kamu İhale Kurulunca iptal edilenihale işlemlerinden kaynaklandığı açıktır.
Öte yandan,4734sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 1. maddesinde Kanununamacının; kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altındabulunan veyahut kaynağını kullanan kamu kurum vekuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas veusulleri belirlemek olduğu dikkate alındığında; 4734sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilensözkonusu ihalede, davalı idarenin kamu hukukuna tabi kamu kurum ve kuruluşu,dava konusu işlemin de idari işlem olduğu kuşkusuzdur.
Bu durumda;davalı idarenin 4734 sayılı Kanun kapsamındagerçekleştirdiği ihale sürecinde tesis ettiğiişleme karşı yapılan itirazen şikayetbaşvurusunda ödenen bedel nedeniyle uğranıldığıileri sürülen zararın tazmini amacıyla davalı idareyeatfedilen hizmet kusuruna dayalı olarak açılan işbu iptalve tam yargı davasının görüm veçözümünün idari yargının görevalanında bulunduğu sonucuna varılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
10. 15/07/2018 tarihli ve 4 sayılı BakanlıklaraBağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlarİle Diğer Kurum Ve Kuruluşların TeşkilatıHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin"Amaçve kuruluş" başlıklı 582. maddesinin ilgilikısımları şöyledir:
" (1)Türkiye’nin rekabet gücünü ve refahınıartırmak ve sürekli kılmak için toplumun her kesimi veilgili kurumlarla işbirliği içinde, ulusal önceliklerdoğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları hakkındaçalışmak,bunları gerçekleştirecekaltyapının ve araçların oluşturulmasınakatkı sağlamak, araştırma ve geliştirme faaliyetleriniözendirmek, desteklemek, koordine etmek, yürütmek, bilim veteknoloji kültürünün geliştirilmesindeöncülük yapmak amacıyla tüzel kişiliğe,idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayi ve TeknolojiBakanlığıyla ilgili ve özel bütçeliTürkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu kurulmuştur.Kurumun kısa adı TÜBİTAK’tır.
(2) Kurum, buBölümde hüküm bulunmayan hallerde özel hukukhükümlerine tâbidir. Kurumun merkeziAnkara’dadır."
11. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun''Amaç'' başlıklı 1. maddesi şöyledir:
''Bu Kanunun amacı, kamu hukukunatabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamukaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarınınyapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.''
12. Yine Kanun'un “Kapsam” başlıklı2. maddesi şöyledir:
"Aşağıdabelirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlükaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ileyapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göreyürütülür:
a)(Değişik: 1/6/2007-5680/1 md.) Genel bütçekapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, ilözel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; dönersermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklindefaaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşlarıhariç), tüzel kişiler.
b)(Değişik: 30/7/2003-4964/1 md.) Kamu iktisadi kuruluşlarıile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisaditeşebbüsleri.
c)(Değişik: 30/7/2003-4964/1 md.) Sosyal güvenlikkuruluşları, fonlar, özel kanunlarla veyaCumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle kurulmuş vekendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahipkuruluşlar (meslekî kuruluşlar ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) ile bağımsızbütçeli kuruluşlar.
d)(Değişik: 12/6/2002-4761/10 md.) (a), (b) ve (c) bentlerindebelirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrıayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahipbulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik,işletme ve şirketler.''
13. Kanun'un "İhalelere yönelikbaşvurular" başlıklı 54. maddesinin ilgilikısımları şöyledir:
"...İtirazen şikayettebulunanlardan 53 üncü maddenin (j) bendinin (2) nolu alt bendindebelirtilen bedelin dört katı tutarına kadar başvuruteminatı alınmasına Bakanlar Kurulunca karar verilebilir.Başvuru teminatları Kurum hesaplarına yatırılır.Bu teminatlar Kurum gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin ayrı hesaplardatutulur.
...
c) Başvurunun süre, usul veşekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olaraksözleşme imzalanmış olması veya şikayete konuişlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesiveya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görevalanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, kararverilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç,itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuruteminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesinede karar verilir... "
14. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"İdaridava türleri şunlardır:
a)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
15. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınbaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan23/01/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıvekilinin, anılan Kanun'un 10/2. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içindebaşvuruda bulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısınca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
16. Raportör-Hakim Arzu ÇETİNDEREŞAŞI'nın davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
17. Dava, davalı tarafından 4734 sayılı Kanun'aistinaden gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak, Kamuİhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusonrası, ihalenin iptaline karar verilmesi nedeniyle, Kamu İhaleKurumuna yatırılan başvuru bedelinin tarafına ödenmesitalebinin reddine ilişkin davalı işleminin iptali ile 23.060 TL bedelin ödeme tarihini takipeden ay başından itibaren uygulanacak yasal faiziyle birliktetarafına ödenmesi istemiyle açılmıştır.
18. 24/07/1963 tarihli ve 11462 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 278 sayılı Kanun ile kurulan TÜBİTAK,anılan Kanun’un bazı hükümlerinin 703sayılı Kanun Hükmünde Kararname ileyürürlükten kaldırılması üzerine 15/07/2018tarih ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili,İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum veKuruluşların Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yenidenyapılandırılmıştır.
19. Diğer yandan, 4734 sayılı Kanun, kamu hukukunuilgilendiren Kanun olması nedeniyle, sözleşmeaşamasına kadar Kanuna dayanılarak idarece alınan karar veyapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarınidari yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonrasözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortayaçıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme veözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerekmekte ise de, sözleşme yapıldıktansonra tesis edilse bile sözleşmenin uygulanmasındankaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hak veya alacağıntakibi niteliğini taşımayan, idarenin kamu gücünedayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği idari işlemleriniptali istemiyle açılan veya bu nitelikteki idari işlemlernedeniyle doğan tazminat istemleri nedeniyle açılandavaların da idari yargı yerinde görülüpçözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır.
20. Olayda, davalı idarece 4734 sayılı Kanun'aistinaden20/04/2021 tarihinde açık ihale usulü ilegerçekleştirilen "Gebze yerleşkesi Yemek Hizmeti(Malzemeli) ve Servis" işi ihalesinde, davacıtarafından mevzuat hükümlerine aykırılıkteşkil ettiği tespit edilen hususlar ile ilgili olarak 14/04/2021tarihinde davalı tarafa şikayet başvurusunda bulunulduğu,19/04/2021 tarihinde başvurunun reddi üzerine 29/04/2021 tarihinde23.060 TL başvuru bedeli yatırılarak Kamu İhale Kurumunaitirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan Kurumcayapılan inceleme sonucu 26/05/2021 tarihli ve 2021/UH.II-1073sayılı kararıyla 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesiuyarınca ihalenin iptaline karar verildiği açıklanarak,davanın, yatırılan başvuru bedelinin tarafınaödenmesinin talep edildiği ancak davalı tarafından butalebin reddedildiği ileri sürülerek, davalı idarenin17/06/2021 tarihli ve 83533 sayılı işleminin iptali ile 23.060TL bedelin tarafına ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
21. Davalı TÜBİTAK yukarıda anılan maddelerdebelirtilen görevleri yerine getirmek amacıyla, tüzelkişiliğe, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayive Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özelbütçeli bir kamu kurumu olarak kurulmuş olup, Kurumtarafından yapılan ihaleler de 4734 sayılı Kanunu'nagöre yürütülmekte ve ihaleyle ilgili işlemlerekarşı Kamu İhale Kuruluna itirazen şikayetbaşvurusunda bulunulabilmektedir. Bu kapsamda, davalı idarenin kamuhukukuna tabi kamu kurum ve kuruluşu, söz konusu ihale ve sonrakiişlemin de idari işlem olduğutartışmasızdır.
22. Bu durumda, davalı idarenin 4734 sayılı Kanunkapsamında gerçekleştirdiği ihale sonucunda, itirazenşikayet başvurusu için ödenen bedel nedeniyleuğranıldığı ileri sürülen zararın tazminiamacıyla açılan tam yargı ve iptaldavasınıngörüm ve çözümünde idari yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
23. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınınbaşvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİYARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcısınınBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
23/01/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN