T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/647
KARAR NO : 2023/59
KARAR TR : 23/01/2023
ÖZET: 6698 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın 5326 sayılı Kanun’un 3. ve 27/1. maddeleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E. B. Ö. S. H. T. A.Ş.
Vekili : Av. S. B
Davalı : Kişisel Verileri KorumaKurumu Başkanlığı
Vekili : Av.Y. Ö
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Kişisel Verileri Koruma KurumuBaşkanlığı Kişisel Verileri Koruma Kurulunun29/06/2022tarihli ve 2022/630 sayılı kararı ile, S. G tarafındanKurul'a intikal ettirilen 08/02/2021 tarihli davacı şirkethakkındaki şikayetin incelenmesi neticesinde, ilgili kişininveri sorumlusu bünyesinde çalışan Dr. A. E. Dtarafından burun estetiği dolayısıyla baygınolduğu sırada çekilen görsellerinin açıkrızası alınmaksızın sosyal medya hesabındapaylaşıldığı iddiasına ilişkin olarak,ilgili kişinin açık rıza gösterdiğitarafın veri sorumlusu hastane olan davacı şirket olduğu,baygın olduğu esnada çekilen görsellerinin bahsigeçen doktor tarafından paylaşılması konusundaaçık rıza beyanının bulunmadığı,bununla birlikte davacı şirketin söz konusufotoğrafların adı geçen doktor tarafından sosyalmedya hesabında paylaşıldığı hususunda bilgisininbulunduğu, bu itibarla davacı şirketin ilgili kişininkişisel verisi olan görselin adı geçen doktortarafından sosyal medya hesabında paylaşılmasınıönleyici gerekli idari ve teknik tedbirleri almadığıaçıklanarak, 6698 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birincifıkrası çerçevesindeki kişisel verilerin hukukaaykırı işlenmesini önlemek, kişisel verilere hukukaaykırı olarak erişilmesini önlemek ve kişiselverilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygungüvenlik düzeyini temin etmeye yönelik teknik ve idaritedbirleri yeterli düzeyde almadığı kanaatinevarılması nedeniyle davacı şirket adına 6698sayılı Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi kapsamında 100.000 TL idari para cezası verilmesine kararverilmiştir.
2. Davacı vekili, kurulkararı ile uygulanan idari para cezasının iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Karşıyaka 1. SulhCeza Hâkimliği 03/10/2022 tarihli ve D.İş. No. 2022/3043sayılı kararı ile, "muterizin Hakimliğimizemüracaatının yalnızca idari para cezasına itiraz ilesınırlı tutulmayıp Kurul kararının iptalininistenmiş olması, Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesi gereğinceaynı işlem ile idari yargının görev alanına girenbir yaptırımın da verilmiş olmasıkarşısında işlemin iptali talebinin idari yargımerciince karara bağlanacağına dair açıkdüzenleme birlikte değerlendirildiğinde 5326 sayılıKabahatler Kanununun 28/1-b maddesi gereğince başvuru konusu idariyaptırım kararının sulh ceza hakimliğindeincelenebilecek kararlardan olmadığından"gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine kararvermiş, davacı vekili tarafından yapılan itirazKarşıyaka 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 11/10/2022 tarihli veD.İş No.2022/4656 sayılı kararı ile kesin olarakreddedilmiştir.
4. Davacı vekili, bu kez,aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Ankara 4. İdare Mahkemesi31/10/2022 tarihli ve E.2022/2162 sayılı kararı ile, "davacıyauygulanan idari yaptırımların 5326 sayılı Kanun’un16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biriolduğu ve Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanunladeğişik 3. maddesinde bu Kanun’un idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağının belirtildiği, 6698sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda idari paracezasına ve idari tedbirlere itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşıldığından, davanıngörüm ve çözümünde 5326 sayılıKanun'un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargıyerinin görevli olduğu" gerekçesiyle, 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. 6698 sayılı KişiselVerilerin Korunması Kanunu’nun "Amaç"başlıklı 1. maddesi şöyledir:
" (1) Bu Kanunun amacı, kişisel verilerinişlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmaküzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak vekişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerinyükümlülükleri ile uyacakları usul ve esaslarıdüzenlemektir."
7. "Kapsam" başlıklı2. maddesi şöyledir:
" (1) Bu Kanun hükümleri, kişiselverileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veyakısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sistemininparçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyengerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır."
8."Genel ilkeler"başlıklı 4. maddesişöyledir:
" (1) Kişisel veriler, ancak bu Kanunda vediğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarakişlenebilir.
(2) Kişisel verilerin işlenmesindeaşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:
a) Hukuka ve dürüstlük kurallarınauygun olma.
b) Doğru ve gerektiğinde güncel olma.
c) Belirli, açık ve meşruamaçlar için işlenme.
ç) İşlendikleri amaçlabağlantılı, sınırlı veölçülü olma.
d) İlgili mevzuatta öngörülen veyaişlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafazaedilme."
9. "Kişisel verilerin işlenmeşartları" başlıklı 5. maddesişöyledir:
" (1) Kişisel veriler ilgili kişininaçık rızası olmaksızın işlenemez.
(2) Aşağıdaki şartlardan birininvarlığı hâlinde, ilgili kişinin açıkrızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesimümkündür:
a) Kanunlarda açıkçaöngörülmesi.
b) Fiili imkânsızlık nedeniylerızasını açıklayamayacak durumda bulunan veyarızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişininkendisinin ya da bir başkasının hayatı veya bedenbütünlüğünün korunması için zorunluolması.
c) Bir sözleşmenin kurulması veyaifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla,sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerinişlenmesinin gerekli olması.
ç) Veri sorumlusunun hukukiyükümlülüğünü yerine getirebilmesiiçin zorunlu olması.
d) İlgili kişinin kendisi tarafındanalenileştirilmiş olması.
e) Bir hakkın tesisi, kullanılması veyakorunması için veri işlemenin zorunlu olması.
f) İlgili kişinin temel hak veözgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusununmeşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunluolması."
10. "Kişisel verilerin silinmesi, yokedilmesi veya anonim hâle getirilmesi" başlıklı7. maddesi şöyledir:
" (1) Bu Kanun ve ilgili diğer kanunhükümlerine uygun olarak işlenmiş olmasınarağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkmasıhâlinde kişisel veriler resen veya ilgili kişinin talebiüzerine veri sorumlusu tarafından silinir, yok edilir veya anonimhâle getirilir.
(2) Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesiveya anonim hâle getirilmesine ilişkin diğer kanunlarda yeralan hükümler saklıdır.
(3) Kişisel verilerin silinmesine, yok edilmesineveya anonim hâle getirilmesine ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle düzenlenir."
11. "Kişisel verilerinaktarılması"başlıklı 8. maddesişöyledir:
" (1) Kişisel veriler, ilgili kişininaçık rızası olmaksızın aktarılamaz.
(2) Kişisel veriler;
a) 5 inci maddenin ikinci fıkrasında,
b) Yeterli önlemler alınmak kaydıyla, 6ncı maddenin üçüncü fıkrasında,
belirtilen şartlardan birinin bulunmasıhâlinde, ilgili kişinin açık rızasıaranmaksızın aktarılabilir.
(3) Kişisel verilerin aktarılmasınailişkin diğer kanunlarda yer alan hükümlersaklıdır."
12. "Veri güvenliğineilişkin yükümlülükler"başlıklı12.. maddesi şöyledir:
" (1) Veri sorumlusu;
a) Kişisel verilerin hukuka aykırıolarak işlenmesini önlemek,
b) Kişisel verilere hukuka aykırıolarak erişilmesini önlemek,
c) Kişisel verilerin muhafazasınısağlamak,
amacıyla uygun güvenlik düzeyini teminetmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirlerialmak zorundadır.
(2) Veri sorumlusu, kişisel verilerin kendiadına başka bir gerçek veya tüzel kişitarafından işlenmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilentedbirlerin alınması hususunda bu kişilerle birliktemüştereken sorumludur.
(3) Veri sorumlusu, kendi kurum veya kuruluşunda,bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlamakamacıyla gerekli denetimleri yapmak veya yaptırmak zorundadır.
(4) Veri sorumluları ile veri işleyenkişiler, öğrendikleri kişisel verileri bu Kanunhükümlerine aykırı olarak başkasınaaçıklayamaz ve işleme amacı dışındakullanamazlar. Bu yükümlülük görevdenayrılmalarından sonra da devam eder.
(5) İşlenen kişisel verilerin kanuniolmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesihâlinde, veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine veKurula bildirir. Kurul, gerekmesi hâlinde bu durumu, kendi internetsitesinde ya da uygun göreceği başka bir yöntemle ilanedebilir."
13. "Şikâyet üzerine veya resenincelemenin usul ve esasları" başlıklı 15.maddesininilgili fıkraları şöyledir:
" (1) Kurul, şikâyet üzerine veyaihlal iddiasını öğrenmesi durumunda resen, görevalanına giren konularda gerekli incelemeyi yapar.
.......
(5) Şikâyet üzerine veya resenyapılan inceleme sonucunda, ihlalin varlığınınanlaşılması hâlinde Kurul, tespit ettiği hukukaaykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesinekarar vererek ilgililere tebliğ eder. Bu karar, tebliğden itibarengecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilir......."
14. "Kabahatler"başlıklı18. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanunun;
a) 10 uncu maddesinde öngörülenaydınlatma yükümlülüğünü yerinegetirmeyenler hakkında 5.000 Türk lirasından 100.000 Türklirasına kadar,
b) 12 nci maddesinde öngörülen verigüvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerinegetirmeyenler hakkında 15.000 Türk lirasından 1.000.000Türk lirasına kadar,
c) 15 inci maddesi uyarınca Kurul tarafındanverilen kararları yerine getirmeyenler hakkında 25.000 Türklirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar,
.........
idari para cezası verilir.
(2) Bu maddede öngörülen idari paracezaları veri sorumlusu olan gerçek kişiler ile özelhukuk tüzel kişileri hakkında uygulanır.
(3) Birinci fıkrada sayılan eylemlerin kamukurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslekkuruluşları bünyesinde işlenmesi hâlinde, Kurulunyapacağı bildirim üzerine, ilgili kamu kurum ve kuruluşundagörev yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumuniteliğindeki meslek kuruluşlarında görev yapanlarhakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılırve sonucu Kurula bildirilir."
15. 6698 sayılı Kanun’da idari paracezasına ve idari tedbirlere karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmemiştir.
16. Öte yandan, 30/03/2005 tarihli ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3.maddesini değiştiren06/12/2006 tarihli, 5560 sayılı Kanun'un 31. maddesişöyledir:
“ (1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idari paracezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesiyaptırımını gerektiren bütün fiillerhakkında,
uygulanır.”
17. Kanun’un“Başvuruyolu” başlıklı27. maddesininbirincifıkrası şöyledir:
“İdari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
18. Uyuşmazlık MahkemesininMuammer TOPAL'ın başkanlığında, ÜyelerNilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, AhmetARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ınkatılımlarıyla yapılan 23/01/2023 tarihlitoplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince,anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
19. Raportör-HâkimSüleyman ARIDURU'nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra;gereği görüşülüp düşünüldü:
20. Dava, 6698 sayılı Kanun uyarınca29/06/2022 tarihli ve 2022/630 sayılı karar ile davacıadına verilen idari para cezasının iptali istemiyleaçılmıştır.
21. Yukarıda izah edilendüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıaçıktır.
22. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir kanunla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
23. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz halegelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni kanundakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
24. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkemenindavaya bakmaya devametmesi gerekir.
25. İncelenenuyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının 5326sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 6698 sayılıKanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde bu Kanun’un, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, davakonusu idari para cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
26. Yukarıda belirtilen hususlargöz önünde bulundurularak, Ankara 4. İdare Mahkemesinceyapılan başvurunun kabulü ile, Karşıyaka 1. Sulh CezaHâkimliğince verilen 03/10/2022 tarihli ve D.İş. No.2022/3043 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Davanınçözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİOLDUĞUNA,
B. Ankara 4. İdare Mahkemesinceyapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Karşıyaka 1. Sulh CezaHâkimliğince verilen 03/10/2022 tarihli ve D.İşNo.2022/3043 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
23/01/2023 tarihinde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN